Volledig scherm
© ANP

Rutte: Ik baal van mezelf

Premier Mark Rutte heeft 'écht spijt' van zijn verkiezingsbelofte in 2012 dat iedereen 1.000 euro zou krijgen. Maar de VVD-lijsttrekker vraagt de kiezer hem toch nog één keer te vertrouwen. ,,Ik wil de stem zijn van de stille meerderheid.''

Volledig scherm
© ANP
Quote

Ik heb ook beloofd Nederland sterker uit de crisis te halen en dat is ons wel gelukt

Mark Rutte
Volledig scherm
© ANP

Een dag na zijn aankondiging dat hij doorgaat als VVD-leider, staat Rutte al weer helemaal in de campagnestand. Spijkerbroek, blauwe Adidas-gympies en het overhemd met opgestroopte mouwen. De twee bovenste knoopjes mogen los. In z'n favoriete Haagse café De Zwarte Ruiter licht Rutte vanochtend toe waarom hij nog een gooi wil doen naar het premierschap na de volgende verkiezingen.

En zegt hij eerst wel zes, zeven keer volmondig 'sorry' voor zijn gebroken verkiezingsbeloftes. Want nee, bedacht hij deze zomer: hij had nooit mogen toezeggen dat alle werkende Nederlanders 1.000 euro zouden krijgen, dat er gesleuteld zou worden aan de hypotheekrenteaftrek of dat er geen cent meer naar de Grieken zou gaan. ,,Daar wil hier, en dat zeg ik écht tegen heel Nederland, helemaal helder over zijn: ik heb daar spijt van. Ik zeg daar sorry voor. Dat had ik ook eerder moeten zeggen. Ik baal van mezelf dat het gegaan is, zoals het is gegaan. Maar het hoort ook bij groot leiderschap om dan te zeggen: jongens, daar heb ik dat niet goed gedaan.''

Uit de crisis
Dat vindt hij niet te gemakkelijk. ,,Ik kan niet in de hoofden van Nederlanders kijken wat ze van mijn excuses vinden. Maar ik zeg wel: ik heb ook beloofd Nederland sterker uit de crisis te halen en dat is ons wel gelukt.''

Het besluit om een gooi te doen naar een volgend premierschap, nam hij tijdens zijn vakantie deze zomer in de Alpen en op de Veluwe. Niet dat er veel hoofdbrekens aan vooraf gingen, VVD-vertrouwelingen in de partijtop hadden al voor de zomer gemerkt dat hij ernaar neigde naar doorgaan. 

,,Ik heb vervolgens geen seconde getwijfeld, maar wel afwegingen gemaakt.'' Rutte wil niet zeggen welke tegenargumenten hij bedacht. Het waren in ieder geval geen aanbiedingen vanuit bijvoorbeeld het bedrijfsleven. ,,Nee, uit die hoek heb ik geen enkel aanbod ontvangen. Pijnlijk, haha. Ik houd het er maar op dat ze wel verwacht hadden dat ik door zou gaan.''

En waarom hij wél doorgaat: ,,Ik voel een enorme drive. Ik wil de stem zijn, de kampioen van de stille meerderheid. Hun spreekbuis. Die meerderheid, dat zijn optimistische mensen die problemen zien, maar wel zeggen: daar kunnen we samen wat aan doen. Mensen maken zich zorgen om hun huis, hun baan, het welzijn van hun ouders. Ik wil samen tot oplossingen komen.''

Balen
Je zou het een valse start kunnen noemen dat hij deze zeven maanden durende campagne aftrapt met een volmondig 'Sorry'. Rutte ziet dat ook wel. ,,Ik baal er ongelofelijk van. Maar had ik die duizend euro wel gegeven, dan hadden we ongelofelijke risico's genomen met het economisch herstel van Nederland. Maar ik zal er vanaf nu altijd bij zeggen: dit is wat ik wíl. Dit is wat de VVD zou willen. Maar dat ik dat niet kan garanderen.''

Geen beloftes dus meer: ,,Dat is mijn strakke voornemen.'' Het blijft toch direct de achilleshiel van Rutte. Zijn geloofwaardigheid is afgebrokkeld, hoont de oppositie. Was hij eerst vooral nog ongrijpbaar en gleed alles van hem af ('Teflon-Mark'), verslijten zij hem nu voor Pinokkio-premier, of de Sorry-premier.

De scheldnamen zullen hem de komende campagnestrijd tot z'n wanhoop keer-op-keer voor de voeten worden gegooid. Want er mag dan iets moedigs schuilen in een 'sorry', het zaagt ook aan de wortels van zijn betrouwbaarheid. Toch staat zijn geloofwaardigheid nog overeind, zegt Rutte. ,,Ja, omdat wij afgesproken hebben met Nederland dat we sterker uit de crisis zouden komen en dat is gelukt.''

Toekomst
Tegelijk kan hij op de premiersbonus rekenen: een zittend premier draagt een aura mee van 'ik heb bewezen dat dit ambt is mij is toevertrouwd'. De kakelverse Jesse Klaver (GroenLinks)  moet bijvoorbeeld nog maar laten zien of verantwoordelijkheid hem is toevertrouwd. Over toekomstige coalities wil Rutte zich nog niet spreken. Al ziet hij niets in het 'pessimisme' van de PVV. ,,Wij van de VVD sluiten partijen nooit op voorhand uit, maar iedere vezel in mij verzet zich ertegen. Zeker vanwege de 'minder, minder' uitspraken van Geert Wilders, maar ook door de ervaringen met de vorige coalitie, toen de PVV wegliep.''

Over zijn plannen kan hij bovendien weinig concreets kwijt. ,,Het verkiezingsprogramma komt nog.'' En speculeren over mogelijke coalitiepartners in de toekomst wil de premier niet. ,,Allemaal Haags gedoe joh. We staan allemaal op nul, eerst maar eens de verkiezingen.'' Wél zegt hij bij een verkiezingsnederlaag in de politiek te blijven. ,,Het liefst word ik weer premier. Dan heb ik de grootste instrumentenkist. Maar als ik geen premier word, ga ik niet direct de politiek uit. Mijn ambities blijven, ik ga dan niet beledigd weg.''

Energie
Nu de VVD de lange campagne zo vroeg heeft afgetrapt wacht wel een ab-so-lute slijtageslag voor Rutte. Zie een campagne maar eens te combineren met een premierschap. Al weet Rutte als geen ander van pet te wisselen ('Ik zeg dit als VVD'er'). Hij ziet er dus niet tegenop: ,,Ik heb ongelofelijk veel energie, joh. En de winkel draait gewoon door hé, dit kabinet kan ook nog veel werk verzetten de komende maanden.''

Bovendien komt de aandacht hem de komende tijd aanwaaien. Moeten pak 'm beet Emile Roemer (SP) en Sybrand Buma (CDA) nog strijden voor een plekje in de spotlight, de premier is altijd een gewilde gast in de media. Te beginnen volgende week zondag bij Zomergasten, een kans om z'n 'menselijke kant' te laten zien. Nu al -onder het oog van de camera's-  maakt hij op dat vlak meters. Een gezin uit Limburg is een dagje naar Den Haag en wil wel met hem op de foto. ,,Want wij heten ook Rutte.'' Daar weet de premier wel raad mee. ,,Nééééée, joh. Echt?! Te gek, zeg. Gaaf. Nou, kom op dan!''

Volledig scherm
© ANP
Volledig scherm
© ANP