Redacteur Sebastiaan Quekel lijdt aan tinnitus
Volledig scherm
Redacteur Sebastiaan Quekel lijdt aan tinnitus © AD

Sebastiaan (28) heeft altijd (!) een piep in zijn oor: ‘Alsof er een bulldozer door mijn hoofd raast’

Sinds een paar maanden is het een heksenketel in het hoofd van onze verslaggever Sebastiaan Quekel. Hij lijdt aan tinnitus, een ernstige vorm van gehoorschade waarbij hij altijd een geluid waarneemt. In zijn geval een piep. Dit deelde hij vandaag met zijn vrienden, familie en collega's in een persoonlijk relaas op Facebook en Instagram, met een waarschuwing. Wij vroegen hem deze waarschuwing ook te delen met onze lezers.

Schreeuwend opstaan uit bed en liever niet meer alleen willen zijn. Normaal ben ik niet zo van het delen van privékwesties, maar gezien de ernst van het onderwerp maak ik voor deze keer een uitzondering. Mensen zien het (gelukkig) niet aan de buitenkant, maar sinds enige tijd voer ik iedere dag een gevecht met mezelf om niet stapelgek te worden. Om mezelf niet uit het oog te verliezen.

Dat zit zo: sinds een aantal maanden heb ik last van tinnitus. Een irritante, gekmakende hoge piep die – ik overdrijf niet – als een bulldozer door mijn hoofd raast. Dat gebeurt de hele dag door. Waar ik ook ben. Waar ik ook sta. Wat ik ook aan het doen ben. Niemand kan die piep horen, hij bestaat alleen in mijn hoofd. Veroorzaakt door het langdurig dragen van oortjes en een hoofdtelefoon, waar kno-artsen al langere tijd voor waarschuwen. 

Eigen schuld, dikke bult. Een medicijn voor tinnitus bestaat niet. ,,U moet er mee leren leven”, is mij gezegd. Een zin die je als patiënt niet wil horen. Een zin die je een slopend gevoel van machteloosheid geeft.

Quote

Soms is de piep zo nadrukke­lijk aanwezig dat ik heel hard met mijn handen op mijn oren druk

Wanneer beschadig ik mijn gehoor?
Volledig scherm
Wanneer beschadig ik mijn gehoor? © GGD Brabant-Zuidoost/ Hoorstichting

Therapie moet ervoor zorgen dat ik de piep leer te accepteren. In de eerste weken ging dat moeizaam. Ik vond het huiveringwekkend om geluiden te horen die anderen niet horen. Langzaam maar zeker voelde ik mijzelf gek worden. Soms – als ik naar bed of naar het toilet ga – is de piep zo nadrukkelijk aanwezig dat ik heel hard met mijn handen tegen mijn oren druk. ,,Stoppen, alsjeblieft stoppen!”, schreeuwde ik tegen mezelf. 

Vooral de eerste nacht na de diagnose zal ik niet snel vergeten. Ik zat die dag al niet lekker in mijn vel en dat leek de tinnitus enkel te verergeren. Slapen deed ik niet. Uit frustratie sprong ik meerdere keren uit bed, liep ik verdwaasd en geïrriteerd rond door de woonkamer en zette ik maar een rustgevend muziekje op. Alles om die vreselijke bulldozer uit mijn hoofd te bannen.

Maar zoals dat vaker gaat in het leven: zit je lekkerder in je vel, dan kun je bepaalde dingen beter een plek geven. Na een maand of twee begon ik de piep als een onderdeel van mezelf te zien. Ik ben de piep, en de piep is mij. Die acceptatie is nodig, maar zeer confronterend: dat ik weet dat het nooit meer stil wordt in mijn hoofd. Dat er altijd ‘iemand‘ bij mij is, ook al ben ik alleen. 

Maar omdat ik mij erbij heb neergelegd, kan ik er inmiddels redelijk mee leven. Sterker nog, het heeft me ook veel positiefs gebracht. Ik merk dat ik beter met mijn angsten kan omgaan, heb mezelf echt goed leren kennen. Ik ben nuchterder geworden. Verstandiger, zie de dingen meer in perspectief. En dat allemaal door die piep.

Quote

Veel jongeren en levensge­nie­ters staan er niet bij stil hoe belangrijk een goed stel oren is

De kunst om tinnitus te ‘bestrijden’ is om er gewoon niet aan te denken. Hoe ik dat doe, is door gelukkig te zijn. De tinnitus laat ik mijn leven niet beheersen: ik blijf concerten en feestjes bezoeken, en muziek zal altijd mijn allergrootste passie blijven. Hartstikke ironisch natuurlijk, omdat muziek mij juist in deze narigheid heeft gebracht. Maar dat opgeven? Nee, dat laat ik de piep niet van mij afnemen. Ik ben de meester van de piep, en niet andersom.

Daarmee kom ik gelijk bij de reden waarom ik dit eigenlijk met jullie wil delen. Het is niet omdat ik mij kwetsbaar of persoonlijk wil opstellen, maar omdat ik aan jullie - mensen met gezonde oren - een boodschap mee wil geven: koester die oren alsjeblieft. Veel festivalbezoekers en feestbeesten staan er amper bij stil hoe belangrijk het is om gehoorbescherming te dragen. Om je oren te behoeden voor het gevaar dat geluid heet. Om een leven te leven zonder gehoorverlies, zonder ruis, zonder een immer aanwezige toon die je tot waanzin kan drijven. 

Genieten mag, moet zelfs, maar neem van mij aan: draag altijd oordoppen waar harde muziek is. Of dat nu in een kroeg, op een luid feestje of op een festival of concert is. Doe dat alsjeblieft, want voor je het weet, gaat die piep nooit meer uit je oren. En dat wens ik zelfs mijn ergste vijand niet toe.

Waarom hoor je spookgeluiden als je gehoor slechter wordt? Volgens arts-onderzoeker Mascha Linszen (Universiteit Utrecht) is er een verband tussen gehoorverlies en het hebben van hallucinaties. Bekijk de video hieronder:

Drie tips om je oren te beschermen op een festival

1. Ga niet te dicht bij een muziekbox staan. Door op twee meter afstand te blijven, is het geluid al zo’n 10 decibel minder hard. Muziek met een volume van 100 decibel kan na 5 minuten al gehoorschade opleveren, stelt de GGD.

2. Gebruik oordoppen met een muziekfilter. Zo’n filter zorgt ervoor dat je de muziek nog goed kunt horen, terwijl je oren worden beschermd. Ook het voeren van een gesprek is geen probleem bij de juiste oordoppen met een filter.

3. Geef je oren soms even rust door richting een rustigere plek te lopen.

Cijfers rondom tinnitus

Uit het meest recente onderzoek blijkt dat zeventig procent van de jongeren tussen 18 en 30 jaar wel eens last heeft van oorsuizen, vijf procent van hen heeft er chronisch last van. Toch kan je veel doen om je oren preventief te beschermen tegen schade. ,,De voorbije jaren is er veel aandacht geweest voor de risico’s van lawaaischade”, steekt professor Ingeborg Dhooge van het UZ Gent, van wal. 

De geluidsnormen voor muziekactiviteiten die in 2013 ingevoerd werden, vormden een van de aanleidingen en waren een grote stap in de goede richting. ,,Maar we zijn er nog lang niet. Hoewel mensen zich nu bewuster zijn van de mogelijke gevolgen van blootstelling aan lawaai, beschermen ze hun oren nog altijd te weinig.” Wie perfect hoort, staat er tenslotte niet bij stil hoe belangrijk een goed gehoor is. Goed zorg dragen voor je oren is dus de boodschap.

Onderzoek heeft uitgewezen dat bijna drie vierde van de jongeren al te kampen kreeg met oorsuizen nadat ze in een luide omgeving vertoefden. ,,Als je pech hebt, verdwijnt de ruis of fluittoon niet meer. Dan spreken we van tinnitus”, stelt de arts. ,,Tinnitus wijst vermoedelijk op een overactiviteit van de centraal-auditieve zenuwbanen. Als je gehoor beschadigd is, komen er minder prikkels door naar het centrale zenuwstelsel. Het is mogelijk dat je gehoorzenuwen dat willen compenseren, waardoor er een verhoogde neurale activiteit ontstaat. Dat mondt uit in een geluid dat alleen jij kan horen: tinnitus. Sommigen ontwikkelen daarnaast een overgevoeligheid voor lawaai. Geluiden lijken luider, alsof je té goed hoort. Soms zo erg dat het pijn doet. Dan spreken we van hyperacusis.” 

Er bestaat geen medicatie voor. ,,De behandeling van tinnitus richt zich vooral op leren leven met het geluid. Patiënten krijgen technieken aangereikt om zich niet op het geluid te focussen, zodat het als het ware vermindert. Ook relaxatieoefeningen kunnen nuttig zijn. Soms helpt een hoorapparaatje, zodat de zenuw bijkomende prikkels krijgt en kalmeert. Maar zodra dat uitgezet wordt, bijvoorbeeld in bed, kan het gefluit terugkomen en extra belastend zijn.”

Muziek op fuiven en concerten schommelt vaak rond de maximale wettelijke grens van 95 tot 100 dB. Het spreekt voor zich dat je dan beter oordoppen kan dragen. “Ik zeg niet dat je na één onbeschermde avond blijvende gehoorschade zal oplopen. Hoe gevoelig je bent voor lawaai is persoonlijk. De ene zal elke week zonder bescherming kunnen uitgaan en amper last ondervinden, de ander heeft na één avond al prijs. Het is onmogelijk om van tevoren te weten tot welke categorie jij behoort. Daarom raad ik iedereen aan om het zekere voor het onzekere te nemen.” Zachte, wegwerpbare oordoppen bieden geen optimale bescherming, maar zijn wel goed voor een demping van 5 à 10 dB. De dokter: “Oordopjes op maat zijn uiteraard beter, omdat die gecontroleerd zijn op lekdichtheid en de garantie bieden dat ze het aantal dB dempen dat ze beloven. Afhankelijk van het model bieden ze 15 tot 22 dB bescherming. Zulke oordoppen zijn duurder, maar ze zijn een must voor mensen die vaak blootgesteld worden aan lawaai, zoals muzikanten. Werk je met luide machines, vergeet dan niet om de gehoorbescherming te dragen die de werkgever voorziet.”