Volledig scherm

Senaat akkoord met opzeggen verdrag Marokko

Nederland zegt het uitkeringsverdrag met Marokko op. De Eerste Kamer ging dinsdagavond in grote meerderheid akkoord met het voorstel van minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken). Alleen SP, GroenLinks en Asschers eigen PvdA stemden voor behoud van het verdrag.

Quote

Ik ben nog steeds bereid een deal te sluiten. Het is nu aan de Marokkanen om aan te geven of zij mogelijkhe­den zien

Lodewijk Asscher

Asscher hoopt desondanks de komende maanden met Marokko alsnog een akkoord te bereiken over de uitkering van onder meer kinderbijslag en het kindgebonden budget. Nederland wil de export van deze uitkeringen naar beneden bijstellen, omdat in Marokko de kosten voor levensonderhoud lager liggen. Marokko heeft nog tot 1 juli de tijd om over de brug te komen. De opzegging van het verdrag is volgens Asscher nodig om 'druk op de ketel' te houden.   

Vorig jaar september was er al zo'n akkoord, getekend en wel, maar in december verraste Marokko Asscher met een aanvullende eis. Nederland zou ook zorg moeten dragen dat uitkeringen terecht zouden komen bij mensen die wonen in de Westelijke Sahara. Marokko beschouwt dit gebied ten zuiden van het land als deel van Marokko. Internationaal wordt dit echter betwist. Nederland wil zijn vingers niet branden aan de gevoelige kwestie, waardoor er volgens Asscher nog meer één ding opzat: het hele verdrag opzeggen.

'Paardenmiddel'
De linkse partijen in de senaat noemen dit een 'paardenmiddel'. In het verdrag zijn ook zaken geregeld als samenwerking op het gebied van terrorismebestrijding en het terugzenden van illegaal in Nederland verblijvende Marokkanen. De fracties van PvdA, GroenLinks en SP vrezen dat deze samenwerking in gevaar komt. Bovendien is met de Nederlandse eisen slechts een bezuiniging van 17,5 miljoen euro op lange termijn gemoeid. De voordelen van het opzeggen wegen dan niet op tegen de nadelen, aldus deze partijen. ,,Laten we het hoofd koel houden", zei PvdA-senator Nico Schrijver. 

Die oproep bleek tevergeefs. Met name VVD, PVV, ChristenUnie en SGP vinden dat Marokko zich lang genoeg in allerlei bochten heeft gewrongen om de Nederlandse plannen tegen te houden. CDA en D66 sloten zich na lang aarzelen bij deze partijen aan. 

Minister Asscher zei aan het eind van het debat te hopen dat de relatie tussen Nederland en Marokko goed blijft. ,,Ik ben nog steeds bereid een deal te sluiten. Het is nu aan de Marokkanen om aan te geven of zij mogelijkheden zien."

Nu de Eerste Kamer een einde maakt aan de uitkeringen, betekent dat niet dat de geldstroom meteen ophoudt. Eerst moet het verdrag met Marokko over sociale zekerheid worden opgezegd. Als dat voor 1 juli dit jaar gebeurt, heeft het effect vanaf 1 januari 2017.

Marokkaanse Nederlanders in Marokko verliezen hun AOW niet, maar ontvangen dan nog maar 50 procent van het wettelijk minimumloon. Zonder verdrag is immers niet meer te controleren of AOW-gerechtigden samenwonen. Nederland past deze strikte regel toe op alle landen waarmee geen verdrag is gesloten.

Getroffen zijn wel de uitkeringen van de Algemene Nabestaandenwet, de arbeidsongeschiktheidsregelingen WAO en WIA, de Ziektewet, de kinderbijslag en het kindgebonden budget, een toeslag die afhangt van het inkomen. In totaal vloeien er jaarlijks enkele tientallen miljoenen euro's naar Marokko.

Minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken) wilde eigenlijk het liefst het huidige verdrag met Marokko aanpassen. Door toepassing van het zogenoemde woonlandbeginsel zouden de meeste uitkeringen dalen, maar niet verdwijnen. In sommige gevallen zouden verzachtende toestanden worden toegepast. De AOW zou in dat geval niet minder worden.

Als de Europese Unie en Marokko tot een akkoord komen over intensieve samenwerking, moet Nederland weer de huidige situatie toepassen.