Volledig scherm
Vroeg 'schermregels' afspreken, voorkomt problemen in de puberleeftijd. © Hollandse Hoogte / Amaury Miller

'Smartphone al heel vroeg aan banden'

hoogleraarOm overmatig gebruik van sociale media in het gezin te voorkomen, moeten stellen daar nog vóór de geboorte van een kind afspraken over maken. Alleen zo zijn later gezagsproblemen rond schermgebruik te voorkomen.

Dat zegt hoogleraar Klinische Psychologie Jan Derksen van de Radboud Universiteit. De komende maanden gaat hij met huisartsengroep STIELO aan de slag met kinderen in de groeiwijk Nijmegen-Noord om een landelijk toepasbaar actieplan te ontwikkelen tegen socialemediaverslaving. Kern is dat de aanpak vroegtijdig moet beginnen. ,,Het bijstellen van de regels voor gezinnen met pubers lukt niet meer, daarvoor is het al te laat.''

Volgens Derksen is het aan banden leggen van wat hij 'schermtijd' noemt - het aantal uren per dag dat we kijken op digitale apparaten als smartphone, spelcomputer, tablet, laptop en tv - hard nodig. ,,Uit landelijk onderzoek blijkt dat te veel schermtijd leidt tot een toename van tal van psychische en lichamelijke klachten.''

Kinderen ontwikkelen massaal emotionele problemen, depressies, adhd en gedragsproblemen, blijkt uit een studie uit 2014. Ook kunnen ze zich minder goed concentreren. Derksen: ,,Een huisarts moet tegenwoordig als een kind met vermoeidheidsklachten op het spreekuur komt, niet eerst denken aan bloedonderzoek, maar vragen of het kind 's avonds en 's nachts vrij toegang heeft tot de smartphone.'' Overmatig gebruik leidt verder tot nek- en rugpijn, misvorming van de wervelkolom en verminderd gezichtsvermogen.

Quote

Een moeder die een baby de borst geeft, moet niet gaan zitten appen

Hoogleraar Jan Derksen

Wifi uit

In Nijmegen-Noord gaat Derksen met zijn onderzoeksgroep ouders en kinderen thuis en op scholen vragen welke problemen zij ervaren met digitale schermapparatuur. ,,Daarnaast vragen we naar mogelijke oplossingen. Denk aan zoiets simpels als 's avonds en 's nachts de wifi uitzetten. Of nooit op de smartphone kijken in de slaapkamer en keuken.''

Derksen wil de aangedragen oplossingen onderzoeken op effectiviteit. ,,Is het bijvoorbeeld een goed idee om het aantal keren per dag dat iemand zijn mail mag checken, te beperken tot twee?'' Ook bekijkt hij de mogelijkheden voor een app die het kijken op de smartphone kan reguleren. Tegelijkertijd wil Derksen dat kinderen sociale media kunnen blijven gebruiken. ,,Omdat die ook veel voordelen met zich meebrengen, bijvoorbeeld meer contact met leeftijdsgenoten bij sociaal geremde jongeren.''

Behalve kinderen moet ook een rem op het schermgebruik van de ouders. ,,Een moeder die een baby de borst geeft, moet niet gaan zitten appen. Oogcontact is essentieel voor een goede binding.''