‘Spectaculaire vondst’: oudste wrak van zeeschip ooit gevonden bij Wadden

Bij het bergen van de zeecontainers die tijdens de jaarwisseling overboord sloegen bij de Waddeneilanden, is het wrak van een schip uit de eerste helft van de zestiende eeuw gevonden. Het gaat om het oudste zeevarende schip dat ooit in Nederlandse wateren is aangetroffen, aldus het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Een archeologisch geluk bij een ongeluk.

Volledig scherm
Minister Ingrid van Engelshoven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap bij de presentatie van de archeologische vondst. © ANP

Tijdens een storm sloegen op 1 januari ruim 340 zeecontainers overboord. De bergers deden vervolgens deze ‘spectaculaire ontdekking’, zoals minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur) de vondst omschrijft. ,,Ik ben heel nieuwsgierig naar welke informatie nog meer boven water gaat komen. Dat is ook het mooie van archeologie: het prikkelt je nieuwsgierigheid en voorstellingsvermogen.'' De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed gaat het wrak zo snel mogelijk verder onderzoeken met duikers.

Een grijper van de bergers, die aanvankelijk dachten dat het op de onduidelijke beelden weer om een container ging, bracht wat hout en koperen platen aan wal. Die vondsten zijn naar het depot van de Rijksdienst gebracht. Sommige koperplaten hebben een diameter van wel 1.20 meter, aldus Manders, en zijn 0,5 centimeter dik. De platen vertonen merktekens van de familie Fugger.

Koperbaronnen

Die familie van 'koperbaronnen', uit het zuidwesten van het huidige Duitsland bezat een aantal kopermijnen in de zestiende eeuw, bemachtigde een monopolie en werd schatrijk. De familie was niet erg getapt in de Hanzesteden en daarom weken de Fuggers uit naar Nederlanders die schepen ter beschikking konden stellen.

Hout uit het wrak werd onderzocht, waaruit bleek dat het rond 1536 in België en Duitsland is gekapt en dat het schip enkele jaren later vermoedelijk in Nederland is gebouwd. De koperplaten, vierkante en ronde, stammen uit ongeveer dezelfde periode.

Maritiem archeoloog Martijn Manders van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed (RCE) schat dat het een schip van zo’n 30 meter lang was, met een ruim van minimaal 7 meter breed. Het is een van de eerste voorbeelden van een nieuwe Nederlandse bouwmethode voor grotere schepen. Deze maakten onze positie op zee en in de handel veel gewichtiger. De planken werden niet meer dakpansgewijs aan elkaar gemaakt, maar met de zijkanten op elkaar gezet, oftewel ‘gladboordig’.

Volledig scherm
Eeuwenoud koper en hout is afkomstig uit het scheepswrak uit 1536. © ANP
  1. Nieuws over coronavirus en lerarenstaking in de Ochtend Show to go

    Nieuws over coronavi­rus en lerarensta­king in de Ochtend Show to go

    Het is de week van de lerarenstakingen. Komende donderdag en vrijdag leggen leraren door heel het land het werk neer, om te staken voor beter loon en een betere cao. Kim van Strien, zelf lerares Frans op een middelbare school en hoofdbestuurder van de Algemene Onderwijsbond, vindt ook dat er iets moet veranderen. Ze is daarom te gast in de Ochtend Show om te praten over het aanhoudende probleem waar veel leraren mee te maken hebben.
  2. Passagier wil meer beelden van tramaanslag zien, OM zegt dat er niet meer beelden van hem zijn

    Passagier wil meer beelden van tramaan­slag zien, OM zegt dat er niet meer beelden van hem zijn

    Een van de inzittenden van de Utrechtse tram waarin vorig jaar een aanslag werd gepleegd, eist inzage in meer camerabeelden van het moment van de aanslag. Hij is ervan overtuigd dat Gökmen Tanis ook op hem heeft geschoten en wil de beelden daarvan zien. Volgens het Openbaar Ministerie zijn alle beelden met de passagier al bekeken en is daarop niet te zien dat Tanis op hem schiet. Toch gaan OM en de passagier nog een keer in overleg, zo was de uitkomst van een kort geding vanmiddag.