Strijd voor beter leven drijft jonge Riffijnen in illegaliteit Nederland

VideoEen ‘bootje des doods’ nemen of wegkwijnen in een Marokkaanse cel. Veel jongeren uit het Rifgebergte verkiezen het eerste, moe van twee jaar tevergeefs betogen voor basale rechten zoals gezondheidszorg, onderwijs en werk. Wie de barre tocht over de Middellandse Zee overleeft, hoopt op een betere toekomst maar belandt vaak in de illegaliteit. Ook in Nederland, zo blijkt. 

Mehdi Abdelilah (28) uit Al Hoceima is een van de vluchtelingen uit het Rif-gebergte. Hij verblijft sinds kort illegaal in Amsterdam maar is ook daar zijn leven niet zeker, vertelde hij vrijdag in De Nieuwe Maan. Dat is de wekelijkse NTR-talkshow over ontwikkelingen rondom de multiculturele samenleving. 

,,Het was nooit mijn bedoeling om naar Europa of Nederland te komen’’, zegt Abdelilah met een brok in zijn keel. ,,Maar ik ben weggegaan uit angst dat ik opnieuw opgepakt zou worden.’’ 

Visverkoper

Volledig scherm
De omgekomen visverkoper Mohsin (Mouhcine) Fakri. © RV

De twintiger - die Rechten studeerde - zat in 2012 vier maanden in de gevangenis omdat hij deel uitmaakte van de 20 februari-beweging, een jongerenbeweging geïnspireerd door de Arabische Lente.

Vier jaar later kwam hij opnieuw in de problemen. Aanleiding was de dood van een visverkoper in Al Hoceima. De man overleed toen hij een door de politie in beslag genomen lading zwaardvis - verboden maar zijn enige bron van inkomsten - uit een vuilniswagen probeerde te redden. 

Voor de Riffijnen was het ongeluk de spreekwoordelijke druppel in hun strijd voor een beter leven. Ze kwamen massaal de straat op. De protesten duren voort maar worden telkens hardhandig neergeslagen door de Marokkaanse politie. 

Video's

Abdelilah: ,,Als activist van de Hirak-beweging (streeft naar betere leefomstandigheden) maakte ik video's van de demonstraties en plaatste die op mijn Facebook-pagina. De video's werden later uitgezonden door internationale televisiezenders. Daarop werd ik lastiggevallen en bedreigd via Facebook.’’

De gevluchte activist vermoedt dat de bedreigingen het werk zijn van de Marokkaanse geheime dienst, zegt hij terwijl hij een van de berichten op zijn smartphone toont. De tekst luidt als volgt: ‘Je bent in 2012 gearresteerd en gevangen gezet en nu ben je terug bij af. Maar deze keer zal het slecht met je aflopen'. 

Alles achtergelaten

Uit vrees voor zijn leven, nam Abdelilah een ‘bootje des doods’ over de Middellandse Zee. Via Spanje, Frankrijk en België belandde hij in Nederland. ,,Omdat Nederland bekend staat als een rechtvaardig land. Maar ik ben hier illegaal en ben bang dat ik elk moment opgepakt kan worden. Ik wil asiel aanvragen maar heb dat nog niet gedaan omdat ik niemand ken die me daarbij kan helpen.’’   

Zijn situatie valt hem zwaar. ,,Ik heb alles achter moeten laten. Mijn jeugdherinneringen, mijn ouders, mijn vrienden, alles eigenlijk. Het is moeilijk’’, zegt hij vechtend tegen de tranen. 

Veel vrienden van hem zijn ook gevlucht. ,,De helft van de jongeren in Al Hoceima zit in de gevangenis, de andere helft is vertrokken. Terwijl we enkel betoogden voor een waardig leven met basale rechten. De bevolking vraagt om ziekenhuizen, universiteiten en banen.’’  

Trend

Het verhaal van Mehdi bevestigt een trend, zegt Europarlementariër Kati Piri (PvdA). ,,Een op de vijf mensen die met bootjes in Spanje aankomt, is afkomstig uit de Rif. Alleen al dit jaar vertrokken daar meer dan 8.000 jongens zoals Mehdi uit vrees gevangen genomen te worden omdat ze actief hun mening durfden te uiten of opkwamen voor hun rechten. Vorig jaar hadden we in Nederland zo'n 1.000 asielverzoeken van mensen uit Marokko’’, vertelde ze in de uitzending.   

Quote

Alleen al dit jaar vertrokken meer dan 8.000 jongens zoals Mehdi uit vrees gevangen genomen te worden.

Kati Piri, Europarlementariër (PvdA)

Europa moet volgens haar meer doen voor jongens zoals Mehdi.  ,,Dit zijn geen mensen die je normaal gesproken onder economische vluchteling zou scharen. Als je kunt aantonen dat je actief betrokken bent geweest bij de Hirak-beweging en gevaar loopt in Marokko, kun je asiel aanvragen in Nederland. Er is geen rechter die deze mensen terug zal sturen. Nederland doet als enige veel voor Riffijnen, andere Europese landen zoals Frankrijk en Spanje helaas niet. Omwille van economische belangen of het tegengaan van migratie.’’ 

Naar aanleiding van de protesten in van de Riffijnen zijn volgens Piri ongeveer 800 personen opgepakt. De kopstukken zijn veroordeeld tot 20 jaar cel. Ze kregen geen eerlijk proces, zegt Piri. ,,Het waren politieke showprotesten.” 

Een van de veroordeelden is de broer (28) van de in Nederland wonende Farida Hoedoe. Hij kreeg vier jaar cel voor deelname aan een demonstratie voor een beter bestaan en zit in de gevangenis in Al Hoceima. ,,Mijn broer kon niet meer vluchten maar twee jaar na de opstand in het Rif-gebergte blijven jonge Marokkaanse mannen wegtrekken. Ze doen alles voor een betere toekomst. Zonder hun ouders in te lichten en zonder afscheid te nemen van de familie stappen ze in een ‘bootje des doods’ met de kans op betrapping en angst om teruggestuurd te worden naar Marokko waar ze achter de tralies zullen belanden.’’

  1. Demonstratie anti-Zwarte Piet in Tilburg gestaakt,  tientallen mensen aangehouden
    video

    Demonstra­tie an­ti-Zwar­te Piet in Tilburg gestaakt, tientallen mensen aangehou­den

    In Tilburg heeft de politie zondag tientallen arrestaties verricht rondom rondom de intocht van Sinterklaas in de Brabantse stad. Het gaat om een groep van zo'n vijftig personen die zich keerden tegen de anti-Zwarte Piet-actievoerders. De aanhouding ging niet zonder slag of stoot: er vielen wat klappen tussen de agenten en demonstranten. Ook werd er vuurwerk afgestoken. De mensen die zijn opgepakt, zijn in een touringcar gezet en naar het politiebureau gebracht.