Volledig scherm
Strijders van Jabhat al Nusra in 2016 © AFP

Syrische asielzoekers moeten 9 en 4 jaar cel in voor 'terreurverleden’

Twee Syrische asielzoekers moeten negen en vier jaar de cel in omdat ze onderdeel uitmaakten van een terroristische organisatie in Syrië voordat ze naar Nederland kwamen. Daarnaast smokkelden ze een derde Syriër het land in en had een van hen hier een hennepplantage.

Voordat ze naar Nederland kwamen, woonden de neven Qusai A. (27) uit Arnhem en Maher A. (24) uit Bergen op Zoom in de regio Deir ez-Zor in Syrië. Een gebied waar in het begin van de burgeroorlog iedereen tegen iedereen vocht: regeringstroepen van Assad tegen de oppositie van de Free Syrian Army, later ook de jihadgroepen IS en Jabhat al Nusra onderling.

Samen vertrokken de neven uit Syrië, op 1 september 2015 kwamen ze aan in Nederland. Op het hoogtepunt van de vluchtelingencrisis. Ze kregen een verblijfsvergunning en woonruimte. In december 2017 pakte de politie de twee op na een tip van inlichtingendienst AIVD: de twee zouden in Syrië sympathie hebben getoond voor Jabhat al Nusra, een jihadistische groepering die toen gold als het lokale filiaal van terreurgroep Al Qaeda.

Na de arrestatie onderzoekt justitie de telefoons en de social media van de twee. Ze vinden er foto’s waarop Qusai in camouflagekleding staat, met een kalasjnikov. Ook Maher poseerde met wapens. Ze vinden chats waarin Qusai tegen anderen zegt dat hij is opgeleid als sluipschutter en dat hij  ‘veertien zielen op zijn geweten heeft’. De chats, die wijzen op sympathie voor Jabhat al Nusra, zijn van nadat de twee in Nederland arriveerden. 

Quote

Je past je aan de machtheb­ber aan. Als dat Assad is, zet je zijn foto op je telefoon. Is het IS, dan laat je je baard groeien

Qusai A.

De neven zeggen dat ze zich niet bij Jabhat al Nusra hebben aangesloten. Ze zijn gevlucht voor de oorlog en om te voorkomen dat ze werden opgeroepen voor dienstplicht in het leger van Assad. Maher raakte onder meer gewond door ontploffende granaten en werd in Nederland geopereerd aan de scherven die nog in zijn lichaam zaten.

Dat ze op foto’s staan met wapens, ontkennen ze niet. Maher verklaarde bij de politie: ,,Er zijn veel wapens in Syrië, ik heb er weleens mee geposeerd, dat deed iedereen in Syrië.” Qusai: ,,Je past je aan de machthebber aan. Als dat Assad is, zet je zijn foto op je mobiel. Is het IS, dan laat je je baard staan.’’ En als ze in chats over strijden spreken? ,,Dat ging om demonstraties tegen het regime, niet om het dragen van wapens”, aldus Ousai. Het was vooral straattaal volgens hem. De stelling van de advocaten: als al bewezen kan worden dat ze hebben gevochten, dan is het onmogelijk vast te stellen voor welke groepering.

Justitie verdenkt de twee er niet van naar Nederland te zijn gekomen om een aanslag te plegen. Maar deelname aan een terroristische organisatie is strafbaar, ook als je er tussentijds vandoor bent gegaan. Daar komt nog bij dat de twee, toen ze in Nederland waren, ook nog een derde Syrische vriend vanuit Griekenland naar Nederland smokkelden. Die gebruikte daarvoor een reisdocument van Qusai.

Ook werd in de woning van  Qusai een hennepplantage aangetroffen.  Het Openbaar Ministerie eiste  daarom twee weken geleden negen jaar cel tegen Ousai en zes jaar cel tegen Maher. Aan Nederlandse Syriëgangers zijn de afgelopen jaren meerdere keren celstraffen van tussen de 5 en 7 jaar cel opgelegd.

De rechtbank legde vanmiddag 9 en 4 jaar cel op, voor mensensmokkel, de wietplantage, maar vooral voor deelname aan Jabhat al Nusra. ,,Mogelijk was de deelname van de mannen pragmatisch. Maar de organisatie heeft wel oorlogmisdrijven gepleegd en zij  waren er actief in, Qusai is opgeleid als scherpschutter", aldus de rechtbank.  De advocaat van Qusai, Marijn Landsman, meldde direct na de uitspraak al dat hij in hoger beroep gaat.

Vluchtelingenstroom

Op het hoogtepunt van de vluchtelingenstroom was de controle op wie Europa en Nederland binnen kwamen onvoldoende, constateerde de Inspectie Veiligheid en Justitie al in 2016 in een rapport. Het bleek ook op gruwelijke wijze: tussen de vluchtelingen reisden bijvoorbeeld ook enkelen van de IS-terroristen die in november 2015 de aanslagen in Parijs pleegden.

In Nederland zijn tot nu toe nauwelijks van dergelijke zaken aan de oppervlakte gekomen. In 2015 werd de Syrische asielzoeker Mohanned B. opgepakt omdat hij in een azc in Nederland opschepte dat hij voor IS en Al Qaeda had gevochten. Hij werd uiteindelijk vrijgesproken omdat hij vooral een opschepper leek. Op 30 oktober werd in Amsterdam nog een Syriër uit Raqqa aangehouden die er ook van wordt verdacht bij Jabhat al Nusra te hebben gestreden. Hij werd door Syrische burgeractivisten herkend tijdens een bijeenkomst in debatcentrum De Balie in Amsterdam.

  1. Ook buitenlandse aandacht voor nieuws over gezin dat jarenlang in Drentse schuilkelder verbleef

    Ook buitenland­se aandacht voor nieuws over gezin dat jarenlang in Drentse schuilkel­der verbleef

    Niet alleen in Nederland, maar ook in het buitenland is er inmiddels volop aandacht voor de ontdekking van een gezin dat minstens negen jaar in een Drentse schuilkelder verbleef. De BBC, de Süddeutsche Zeitung en Kronen Zeitung besteden onder andere aandacht aan de ‘uitzonderlijke situatie', zoals burgemeester Roger de Groot van de gemeente De Wolden het nieuws vanmiddag omschreef tijdens een persconferentie.