Volledig scherm
Annet van Essen: 'Eerste demonstratie ooit' © Catrinus van der Veen

Terschelling ontploft van woede na plan gaswinning

Waddeneiland Terschelling loopt te hoop tegen plannen voor gasboringen op het eiland. Het besluit daarover is deze week uitgesteld maar de bevolking is er niet gerust op: de vlag gaat pas uit bij een verbod.

Quote

Ons bos gaat eraan door die toeren maar ook de natuur in de Koegel­wieck, een gebied zo bijzonder dat je zelfs toestem­ming nodig hebt om er paard te rijden

Annet van Essen

Annet van Essen tuurt uit het keukenraam. ,,Wij willen niet voortdurend het gebrom van een boorinstallatie op de achtergrond horen,'' zegt de eilandbewoonster, tekstschrijver van beroep. ,,Wij willen in de lucht geen chemische stoffen om CO2 uit het gas te halen. Ons bos gaat eraan door die toeren maar ook de natuur in de Koegelwieck, een gebied zo bijzonder dat je zelfs toestemming nodig hebt om er paard te rijden.''

Het bedrijf Tulip Oil, opgericht door oud-werknemers van de energiereuzen Shell en NAM, wil vanaf Terschelling schuin de zee in boren om tot 6 kilometer voor de kust aardgas te winnen. In een diep gelegen bel zit naar schatting 4 miljard kubieke meter. Dat is 10 procent van wat jaarlijks in Nederland wordt gebruikt.

Van Essens mond viel open van verbazing toen ze ervan hoorde bij de plaatselijke VVD. ,,Plotseling kwam een rapport op tafel met tekeningen van mogelijke boorlocaties. Zo van: hier gaan ze gas winnen. Niemand leek er van op te kijken. Maar ik dacht: wát?''

Onwennig
De eilandbewoonster zette de actiegroep Gas(T)vrij Terschelling op. Ze leidde de eerste demonstratie ooit op het eiland. ,,Stonden we daar met zijn allen in de haven. Met borden en spandoeken. Heel onwennig allemaal,'' grinnikt ze. ,,Pas een uur van tevoren bedachten we ons dat we er misschien een vergunning voor moesten aanvragen. We belden de burgemeester. Die wist ook niet precies wat hij moest. Hij vroeg of we echt met z'n allen voor het gemeentehuis kwamen staan.''

Inmiddels heeft vrijwel heel Terschelling de hakken in het zand gezet. Achter de ramen hangen actieposters. Er staat een jakkemens op, een vrouw in de plaatselijke klederdracht, die resoluut een boortoren omvertrapt. ,,Achter elke poster woont een verontrust gezin,'' zegt Van Essen.

Volledig scherm
Hessel Wiegman © Catrinus van der Veen

Een Terschellinger komt niet zomaar in verzet. Boven op het duin bij het dorp Hoorn knijpt Hessel Wiegman zijn ogen een beetje dicht tegen de felle voorjaarszon. Met zijn rode muts, lange baard en wapperende grijze haren wijst de Terschellinger naar de witte schuimkoppen op de golven van de Noordzee. Zijn vinger glijdt via het brede strand naar een ongerepte duinvallei vol gele bloemen. ,,Daar ongeveer. Daar moet die boortoren komen.''

Wiegman is niet voor boren, maar schaart zich evenmin onder de felle tegenstanders. Hij hoeft geen poster achter zijn raam, vertelt hij terwijl hij foto's laat zien van de zeven zeehonden die hij in een week tijd heeft bevrijd uit achteloos weggeworpen stukken visnet. ,,Iedereen in Nederland gebruikt gas. Dat moet ergens vandaan komen, toch?''

Volledig scherm
Jenö Obendorfer © Catrinus van der Veen

Maar aan gaswinning op de Wadden kleven risico's, waarschuwt de gepensioneerde Shell-medewerker Jenö Obendorfer. ,,Het vereist speciale technieken om aardgas uit de diepe lagen te winnen. Dat is één van de redenen waarom het in 1993 ontdekte veld nooit eerder tot ontwikkeling is gebracht,'' zegt hij thuis in de duinen bij Formerum. ,,Ik acht Tulip Oil veel te klein en te onervaren voor dit boorproject.''

 Tulip Oil wil niet reageren. ,,Zolang het ministerie zich over de zaak buigt, geven wij geen commentaar meer,'' zegt woordvoerder Joost van den Dulk. Minister Henk Kamp van Economische Zaken hakt volgend jaar de knoop door, na onderzoek naar de gevolgen van gasboringen.