Volledig scherm
Een Nederlandse Syriëganger © gratis

Tik op de vingers voor AIVD over jihad-rapport

Geheime dienst AIVD had in een publicatie over terreurgroep IS niet mogen opschrijven dat ‘wie naar ISIS afreist willens en wetens de keuze maakt om zich bij een terroristische groepering aan te sluiten’. Die zin was niet volledig gebaseerd op eigen informatie, maar is er in gekomen na druk van buiten af.

Dat stelt de CTIVD, de commissie die toezicht moet houden op de geheime dienst, in een brief aan onder meer advocaten en de Raad voor de Rechtspraak. Het betreffende rapport ‘Leven bij ISIS, de mythe ontrafeld’ is namelijk al meerdere keren door het Openbaar Ministerie gebruikt als bewijsmateriaal in rechtszaken tegen teruggekeerde Nederlandse Syriëgangers.

De AIVD stelde het rapport in 2016 op om een beeld te schetsen van het leven in het kalifaat en om onder meer het Openbaar Ministerie ‘handvaten’ te geven in de strijd tegen jihadisme. Dat OM gebruikte het rapport in zeker drie zaken tegen teruggekeerde jihadisten, die werden allemaal tot een celstraf veroordeeld.

Quote

Syriëgangers moeten zich niet kunnen beroepen op onwetend­heid

NCTV

NCTV stelde nieuwe passage voor

Maar de zin ‘wie naar ISIS afreist, sluit zich willens en wetens aan bij een terroristische groepering’, kwam helemaal niet uit de koker van de AIVD, maar werd toegevoegd na overleg met de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTV), een veel politiekere dienst dan de AIVD. De NCTV, die geen eigen onderzoek doet, wilde die zin er in omdat terugkerende Syriëgangers zich dan tijdens rechtszaken ‘niet kunnen beroepen op onwetendheid over de situatie ter plaatse’. Volgens de toezichtcommissie is die conclusie echter te stellig: het is wel een beeld dat naar boven komt uit inlichtingendossiers, maar de AIVD heeft niet naar alle zaken van Nederlandse Syriëgangers gekeken.

Een andere belangrijke passage in het rapport is onder meer dat voor vrouwen in het kalifaat ‘het rekruteren van andere vrouwen voor IS een cruciaal onderdeel van het leven is’. Maar, zo stelt de CTIVD, uit haar onderzoek van de geheime AIVD informatie blijkt dat er inderdaad Westerse vrouwen waren die ronselden, maar niet dat het een ‘cruciaal onderdeel van het leven was’.

Advocaten klagen al langer over de stelligheid van de AIVD-rapporten. ,,Deze informatie kan de verdediging nu gebruiken in hoger beroep. Het zou zelfs tot een herziening van een zaak kunnen lijden”, aldus advocaat Andre Seebregts, die meerdere jihadverdachten bijstaat.