Toerist reist sneller door Europa dan Amerikaanse legerhelikopter

VIDEOTroepen verplaatsen is sinds het einde van de Koude Oorlog een hele toestand. Bijna een jaar voorbereiding hadden de Amerikanen nodig om deze dagen een brigade via Rotterdam in Duitsland te krijgen. 

Volledig scherm
Maar liefst 60 Amerikaanse helikopters en 1100 containers met materieel en voertuigen zijn aangekomen in Rotterdamse haven. Ze zijn op doorreis naar Duitsland. © ANP

Als het moet had de volledige 4th Combat Aviation Brigade uit Colorado in drie tot vier weken op hun eindbestemming in Duitsland kunnen zijn. Maar daar zegt de Amerikaanse kolonel Geoff de Tingo in de Rotterdamse haven wel iets belangrijks. ‘Als het moet’. Want dat betekent dat het in zo'n geval oorlog is en dan bepalen de generaals het tempo.

In vredestijd ligt dat net even iets ingewikkelder, blijkt als de Amerikaanse kolonel zijn indrukwekkende armada van helikopters inspecteert die ze net hebben gelost. In een loods staan maar liefst 60 Black Hawks en Chinooks bij elkaar; bijna net zoveel helikopters als de hele Nederlandse krijgsmacht in bezit heeft. Op een ander Rotterdams haventerrein zijn nog eens 1100 Amerikaanse containers en voertuigen neergezet.

Estafette

Quote

We kunnen in deze tijd niet accepteren dat het voor toeristen makkelij­ker is om door Europa te reizen dan voor militairen.

Brigadegeneraal Ronald Harmsma,

Het legerspul moet vanuit Duitsland dieper Oost-Europa in, zodat de Amerikanen de komende negen maanden kunnen oefenen met Europese legers. Maar om dat soepel te laten verlopen zijn ze bijna een jaar geleden al begonnen met de eerste voorbereidingen. ,,Zie het als een wedstrijdje estafette’’, zegt De Tingo. ,,Hoe vaak deze hardlopers niet moeten oefenen voordat ze dat stokje foutloos kunnen overgeven zonder hun tempo te verliezen. Dat is wat wij hier eigenlijk ook proberen te doen.’’

Want troepen verplaatsen naar en door Europa is sinds het einde van de Koude Oorlog eind jaren 80 een helse, bureaucratische klus geworden, weet De Tingo inmiddels ook. Elke land apart moet speciale toestemming geven om Amerikaanse materieel toe te staan op hun grondgebied. Hetzelfde geldt voor het vervoer van gevaarlijke stoffen, zoals explosieven. En elk land hanteert daarbij eigen termijnen. Zo duurt een aanvraag hier minimaal zes weken.

Alleen al in Nederland zijn er elf instanties betrokken om deze troepenverplaatsing te begeleiden. En dan moeten ze nog door Duitsland, waar elke deelstaat ook weer eigen regels heeft over het vervoer van militaire oorlogstuig. En ook die moeten allemaal apart toestemming geven.

Ondanks die bureaucratische rompslomp telt De Tingo zijn zegeningen. Er gaan al dingen beter na de vorige keer dat ze hier waren. Toen duurde het bijvoorbeeld dagen voordat het schip überhaupt was gelost. Nu zijn de eerste helikopters binnen een dag vertrokken naar hun tijdelijke basis in Duitsland.

Sneller

Maar het moet in de toekomst nog sneller, vindt de NAVO. Europa heeft een ‘militaire snelweg’ nodig om Rusland geloofwaardig te kunnen afschrikken. Als zij zien dat het maanden duurt om extra troepen ‘op de mat’ te brengen, hebben ze niets te vrezen. ,,Maar als ze zien dat je snel kunt opereren, wordt het een ander verhaal'', zegt de Nederlandse brigadegeneraal Ronald Harmsma die verantwoordelijk is voor de begeleiding van de Amerikanen. 

Weken in plaats van maanden moet het straks duren om legers door Europa te verplaatsen. Of liever nog dagen. ,,We kunnen in deze tijd niet accepteren dat het voor toeristen makkelijker is om door Europa te reizen dan voor militairen'', zegt Harmsma.

Maar dat betekent dat landen hun grenzen moeten openen voor militaire transporten, net zoals dat nu voor toeristen geldt. En er speelt nog iets; het is nu totaal onduidelijk of de infrastructuur in Europa is berekend op militair materieel.

Voor Nederland verwacht Harmsma op dit laatste punt geen problemen. Maar hij ziet wel dat de expertise is verdwenen om zulke grote troepen te verplaatsen. ,,In de Koude Oorlog waren we hier op voorbereid. Maar mensen hebben het nu onvoldoende in de vingers. Dat moet beter.’’

Volledig scherm
Amerikaanse Black Hawk-helikopters zijn in de haven in Rotterdam gelost van een transportschip. Van hieruit gaan ze door naar Duitsland voor een oefening. © ANP