Volledig scherm
Toilet van Hundertwasser in Kawakawa Nieuw Zeeland. © Dreamstime

Toiletprofessor Johan: Wie nodig moet, is beste af in Nieuw-Zeeland

Heel het land staat op zijn kop over (het gebrek aan) openbare toiletten. Maar wat vindt dé autoriteit op dat gebied, de Delftse ‘plasprofessor’ Johan Molenbroek, ervan? Hij viert momenteel vakantie in Griekenland en inspecteert ook daar elk toilet. Al wordt hij nooit meer zo verrast als ooit in Nieuw-Zeeland.

Volledig scherm
Ingenieur Johan Molenbroek. © Guus Schoonewille

Hij heeft al zo veel toiletten gezien. Zo vaak werd hij verrast; soms viel het mee, andere keren was het afgrijselijk. Maar hoe het óók kan zag ‘plasprofessor’ Johan Molenbroek in Kawakawa, Nieuw-Zeeland.

Kunst. Kleur. Ruimte. Proper. Rolstoelvriendelijk.

Toert u er ooit rond, daar helemaal aan de bovenkant van het Noordereiland, probeer uw boodschap dan op te houden tot het dorpje aan Highway 1. En als je eenmaal op de Hundertwasser Public Toilets zit, neem dan vooral uitgebreid de tijd, adviseert Molenbroek (66).

,,Wat je daar ziet, is ongelooflijk. Gekleurde tegels, zo mooi. Je zit echt midden in een kunstwerk.’’

Hundertwasser

De Oostenrijkse kunstenaar Friedensreich Hundertwasser sleet zijn laatste jaren in Kawakawa. Hem werd gevraagd het openbare sanitair te verfraaien. Hundertwasser stond bekend vanwege zijn royale kleurgebruik en vriendelijkheid voor mens en milieu in zijn ontwerpen. En dat zal je merken ook, als bezoekers van ‘zijn’ wc.

Geen land zo prettig voor hem als toiletliefhebber als Nieuw-Zeeland, trouwens, stelt hoogleraar Molenbroek. ,,In elk dorp tref je een openbaar toilet, dat door de lokale gemeenschap wordt onderhouden. Dat zit in de welkomstcultuur van de Nieuw-Zeelanders en dat proberen we in Nederland ook steeds beter door te laten dringen. Door de citymarketeers van de grote steden ook te blijven uitleggen dat genoeg, schone openbare toiletten enorm belangrijk zijn in de vriendelijkheid naar toeristen, bijvoorbeeld.’’

Quote

In elk dorp tref je een openbaar toilet, dat door de lokale gemeen­schap wordt onderhou­den

Johan Molenbroek

Toiletprofessor

Quote

Ook tijdens zo’n vakantie ben ik bezig met het sanitair

Johan Molenbroek

Molenbroek, die op de TU Delft de vakgroep Industrieel Ontwerpen onder zich heeft, is gefascineerd door (openbare) toiletten sinds hij er jaren geleden beroepsmatig mee te maken kreeg. Wereldwijd staat hij bekend als de toiletprofessor, vanaf de hele planeet vuren onderzoekers hun sanitaire vraagstukken op hem af. Hij is een graag geziene gast op de congressen van de World Toilet Organisation. Gegrinnik: ,,Een paar jaar geleden hielden we ons congres in Peking. Op die locatie waren de toiletten werkelijk met tandenborstels gepoetst, zo schoon. Maar als we de congresruimte verlieten en het eerste openbare toilet betraden, zagen we allemaal mannen in de goot poepen.’’

Het laat hem niet los, het onderwerp. Momenteel is hij op vakantie in Griekenland, op Lefkas. ,,En ook tijdens zo’n vakantie ben ik bezig met het sanitair. Hier valt me op dat je bij cafés en restaurants geen consumptie hoeft te gebruiken als je van het toilet gebruik wilt maken. Maar ook dat overal nadrukkelijk wordt aangegeven dat je het wc-papier hier niet door mag spoelen, omdat de riolen te smal zijn. We maken momenteel een rondreis langs allemaal plekken waarover ik vroeger wel geleerd heb bij geschiedenis, maar die ik ook weer vergeten ben. En dan verbaast het me dat bij de oude Grieken, honderden jaren voor het begin van onze jaartelling, er wel een beschaving was met het spoelen van de toiletten bij de badhuizen. Maar in de middeleeuwen deed iedereen z’n behoefte op straat, alsof ze alle beschaving vergeten waren.’’

Aandacht

Tijdens zijn vakantie staan de media bol van het onderwerp dat al decennia zijn aandacht heeft: het gebrek openbare toiletruimte, vanwege de boete die Geerte Piening kreeg, nadat ze wildplaste op het Leidseplein – waar ze geen openbare plasplek voor vrouwen kon vinden. Het is een strijd van de lange adem, maar er zit vooruitgang in, zegt de oprichter van de Dutch Toilet Organisation. Verderop in de hoofdstad, op de Dam, komt ’s avonds een vrouwenurinoir uit de grond opzetten. En de app HogeNood (waarmee snel een schoon openbaar toilet gevonden kan worden) roept Rotterdam uit tot meest plasvriendelijke stad.

Molenbroek: ,,Er is ook elk jaar een verkiezing van de schoonste wc van het land. Dus er is echt steeds meer aandacht voor.’’ Die wedstrijd wordt georganiseerd door een tijdschrift voor de schoonmaakbranche, Service Management. Bij de laatste verkiezing bleek de vestiging van Bagels & Beans aan de Wageningse Hoofdstraat over de schoonste toiletten te beschikken.

Dromen

Twee dromen van hoogleraar Molenbroek: Een nog grotere verkiezing van het beste toilet van het land, naar Brits voorbeeld. ,,Bij de British Loo Awards betalen bedrijven om mee te mogen doen, om gekeurd te worden. Omdat ze weten dat een prijs in één van de vele categorieën (denk ook aan de beste verschoningsfaciliteiten voor baby’s en aan verkleedruimte bij toiletten, red.) betekent dat de omzet in het volgende jaar met gemiddeld 30 procent stijgt.’’

Vorig jaar vielen de publieke toiletten in de stad Oxford en de Londense vliegvelden Gatwick en Heathrow in de prijzen.

En Molenbroeks tweede wc-droom? Duidelijk, nog een keertje wateren op het Hundertwasser-toilet in Kawakawa. ,,Dat was echt een belevenis.’’