Volledig scherm
Ton Derksen is overtuigd van de onschuld van Baybasin. © Hollandse Hoogte / Kick Smeets Fotografie

Ton Derksen: 'Wegpoetstrucs' in zaak-Baybasin

Ton Derksen kreeg de ten onrechte veroordeelde verpleegkundige Lucia de Berk vrij. Nu richt hij zich op de zaak-Baybasin. ,,De Hoge Raad is misleid.''

Volledig scherm
Hüseyin Baybasin. © nvy

Wie drie boeken schrijft over een levenslang veroordeelde, moet wel héél erg overtuigd zijn van diens onschuld. Wetenschapsfilosoof Ton Derksen (1943) deed het. Afgelopen week kwam Rammelende argumenten voor de Hoge Raad uit, over de zaak-Baybasin. Daarin richt Derksen zich op 'de wegpoetstrucs' van advocaat-generaal Diederik Aben, die in juli in een 1.700 pagina's dik advies aan de Hoge Raad beargumenteerde waarom de zaak niet voor herziening in aanmerking moet komen. Meestal volgt de Hoge Raad zo'n advies op. Een beslissing is nog niet genomen.

Voor Hüseyin Baybasin is het de laatste strohalm. De Koerdische Turk zit sinds 1998 in Nederland vast. In 2004 werd hij in hoger beroep tot levenslang veroordeeld. Volgens het Hof in Den Bosch heeft hij opdracht gegeven tot twee huurmoorden en een gijzeling. Zijn advocate Adèle van der Plas bepleit al jaren dat er is gerommeld met bewijs. In afgetapte telefoongesprekken zou geknipt en geplakt zijn om Baybasin schuldig te doen lijken. Volgens advocaat-generaal Aben bestaan daarvoor 'geen aanwijzingen'.

Waarom bent u ervan overtuigd dat er wél is geknipt en geplakt?

,,Er gebeuren dingen die niet kunnen. Er is een telefoongesprek van Baybasin met een voormalig advocaat in Istanboel. Dat gesprek moet gevoerd zijn in een tijd dat Baybasin zelf ook in Istanboel was, in 1992. Daar zijn 39 aanwijzingen voor. Maar de zogeheten verkeersgegevens zeggen dat het gesprek in 1997 gevoerd is vanuit Amsterdam. Het OM gebruikt die datering om te bewijzen dat Baybasin met een gijzelingszaak in Amsterdam bezig was.''

U stelt ook dat stukken verkeerd vertaald zijn.

,,Dat is de simpelste manier om tapgesprekken te vervalsen. Het bekendste voorbeeld is dat Baybasin gezegd zou hebben: I want to make him cold. Dat zou staan voor: ik wil hem koud laten maken. Maar die uitdrukking bestaat niet in het Engels. Inmiddels is duidelijk dat het gaat om: I want to make him call. Hij wil iemand laten bellen. Zo zijn er vele voorbeelden. Kort na een moord in een theetuin in Istanboel zou Baybasin het woord tuin, baxce, hebben gezegd. Een Koerdisch specialist heeft echter onderbouwd dat Baybasin vluchteling zei, boxce. Dan is het gesprek ineens logisch in plaats van onbegrijpelijk.''

Advocaat-generaal Aben denkt daar anders over. U noemt dat wegpoetsstrategieën. Denkt u dat hij met opzet de Raad misleidt?

,,U vraagt me in zijn ziel te kijken. Ik heb altijd gedacht: hij kan niet met een negatief advies komen, omdat hij intelligent en integer heet te zijn. Nu hij wel negatief heeft geadviseerd, zijn er verschillende mogelijkheden. Of hij is niet intelligent genoeg om te zien dat deze zaak fout zit, of hij is niet zo integer. Ik weet niet welke van de twee het geval is."

U onderzoekt aan de lopende band onterechte veroordelingen. Onlangs bepleitte u dat de nieuwe veroordeelde in de Puttense moordzaak ook onterecht vastzit. Bent u niet aan het doordraven?

,,Dat zou je haast denken, hè? Ik word wekelijks benaderd met zielige verhalen uit de gevangenis. Als ik ook maar een spoor van twijfel heb, stop ik met het onderzoek. Maar in moordzaken is ongeveer 10 procent van de veroordelingen onterecht. Dat is uit wetenschappelijke methoden gebleken. Ook in Nederland worden fouten gemaakt. Het grote probleem zit in het erkennen van die fouten. Daar is het Nederlandse rechtssysteem ongelooflijk slecht in.''