Volledig scherm
© anp

'Trajectcontroles zijn in strijd met de wet'

Niet meer over de snelweg rijden om maar aan 'Big Brother' te ontsnappen. Verplichte sluiproutes en zijweggetjes nemen om de trajectcontroles te ontwijken: dat doembeeld dreigt volgens voorzitter Bas Filippini van de stichting Privacy First vandaag, in de rechtbank in Utrecht.

Filippini gebruikt daar een rechtszaak over een verkeersboete na een trajectcontrole, om een principiële uitspraak van de rechter uit te lokken over hoe dit trajectcontrolesysteem de privacy van onschuldige automobilisten schendt.

Een netwerk met 150 tot 200 camera's voor trajectcontroles in Nederland registreert óók kentekens van onschuldige automobilisten.

Bovendien controleert niemand hoelang de beelden bewaard worden en worden de beelden steeds vaker ook gebruikt voor andere doeleinden dan snelheidscontroles, aldus de stichting. Dat is in strijd met de grondwet én het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).

Tegenstanders vinden dat eCall nauwelijks bijdraagt aan de verkeersveiligheid en de privacy bedreigt. De SP sprak zelfs over een spionnenkastje omdat je het systeem niet kunt uitschakelen.De voorstanders benadrukken dat de privacy is beschermd. Het systeem wordt pas bij een incident geactiveerd. Alleen als een bestuurder het zelf wil, kan hij eCall permanent inschakelen. Ook gaan de data niet naar andere partijen.

Grondwet
De grondwet en het EVRM beschermen de privacy van burgers. Een overheid mag alleen maar in de persoonlijke levenssfeer van burgers rondneuzen als dat nodig is voor het bewaken van de openbare orde én mits de inbreuk op de privacy klein blijft. Kentekens registreren met camera's is geen kleine inbreuk, vindt de stichting.

Volgens de stichting vereist zo'n vergaande privacyschending dat er een extra wettelijke beschrijving komt wanneer dat wel en niet ingezet kan worden, hoe lang de beelden bewaard mogen worden en voor welk doel de beelden gebruikt mogen worden. Die wettelijke beschrijving wordt momenteel wel opgesteld, maar is nu nog niet door de Tweede en Eerste Kamer heen. Daardoor kan de overheid nu van elke willekeurige onschuldige burger de gangen nagaan.

Het Openbaar Ministerie (OM) stelt dat het camerabeelden mag maken en korte tijd bewaren om de opsporingstaak van snelheidsovertreders goed te kunnen uitvoeren. De privacyschending die daarbij komt kijken, is volgens het OM beperkt. De kantonrechter doet op 12 mei uitspraak. De boete waarmee de privacydiscussie werd aangezwengeld, betreft overigens 45 euro voor 7 kilometer te hard rijden in 2012.