Volledig scherm
De trein wordt duurder én populairder. © ANP

Trein wordt duurder en drukker, maar ‘reiziger gaat erop vooruit’

Het wordt komende jaren veel drukker in de trein én de treinkaartjes worden duurder. Maar de treinreiziger laat zich niet wegjagen. Het wordt fijn in de trein. Echt waar.

Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM), een kennisbank van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, meldt in nieuw onderzoek dat het aantal treinkilometers de komende jaren hard zal groeien. Tussen 2017 en 2023 zelfs met 14 procent. Die stijging komt door de bevolkingsgroei, voor een klein deel door de files op de weg maar volgens het KiM vooral door kwaliteitsverbetering op het spoor. Het wordt prettiger om met de trein te reizen.

Reizigersorgansatie Rover beaamt het. Na jaren van kommer en kwel wordt het eindelijk beter op het spoor. ,,Er komen nieuwe sprinters, nieuwe intercity’s die ook over de hsl mogen rijden, meer kans op een zitplaats in de spits. Het wordt echt beter. De vraag is natuurlijk of het genoeg is om de groei in de komende jaren op te vangen,’’ zegt Chris Vonk van Rover. 

Momenteel heeft NS 670 treinstellen. Vanaf december komen er 118 sprinters (mét wc) bij, waardoor er 20.000 mensen een zitplaats hebben. Vanaf december 2021 gaan er 79 nieuwe intercity’s rijden, waardoor 25.000 mensen extra kunnen zitten. Momenteel heb je gemiddeld een kans van 95,5 procent dat je in de spits kunt zitten. NS moderniseert daarnaast bestaande treinen. En er wordt gewerkt aan nieuwe 10-minutenlijnen zoals op het traject Amsterdam-Eindhoven. Over drie jaar moet er ook iedere 10 minuten een trein rijden tussen Schiphol-Utrecht-Arnhem-Nijmegen. ,,Het comfort voor de reiziger wordt groter’’, stelt de NS. 

Zelfs de forse prijsstijging die NS gisteren aankondigde kan dat niet verpesten. De NS had een strategische dag gekozen om die prijsstijging wereldkundig te maken. Wie twijfelde tussen trein of auto was daar gisterochtend snel mee klaar. Volgens de ANWB stond het land vast in de drukste ochtendspits van 2018 - bijna 1000 kilometer file. De onuitgesproken boodschap: pak toch de trein.

De prijsstijging voor 2019 is ongekend. Vooral de btw-verhoging van 6 naar 9 procent - waar de NS geen invloed op heeft - stuwt de prijs op. De NS doet daar zelf nog 1,8 procent inflatiecorrectie bij. Omgerekend wordt een kaartje netto 4,7 procent duurder.

Overstap

Door duurdere treinkaartjes maken minder mensen de overstap naar de trein, waarschuwde het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) in september. Door het hogere btw-tarief neemt het aantal gereisde kilometers met de trein af met 1,3 procent, berekende deze kennisbank van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Of dat echt zal gebeuren is de vraag. Reizigers moeten wel een beter alternatief hebben. Sinds de invoering van de ov-chipkaart in 2008 werden treinkaartjes tot wel 35 procent duurder, en het werd alleen maar drukker en voller in de trein.

Tekst gaat verder onder de foto...

Volledig scherm
De nieuwe sprinter (links) naast ouder materieel. © Jorrit Lousberg

Het is niet alleen meer materieel dat reizigers lokt. Het nieuwe NS Flex waarmee maandelijks achteraf wordt betaald, is razend populair. Binnen twee maanden hebben zich al 50.000 mensen aangemeld. Met NS Flex is het mogelijk om na het inchecken alsnog eerste klas te reizen (met bijbetaling natuurlijk) als de tweede klas tjokvol zit. Dat gebeurde al 4200 keer.

Quote

Met de IC Direct is het nog steeds pet, heel vervelend voor de reiziger

Chris Vonk (Rover)

NS verhoogt de prijzen van de eerste klas dit jaar niet. Het prijsverschil met de tweede klas was te groot geworden. NS wil in 2020 weer dat een eersteklaskaartje maximaal 1,65 keer duurder is dan de tweede klas.

Reizigersorganisatie Rover baalt van de hogere btw maar weet ook dat NS daar niets aan kan doen. Rover moppert vooral over de toeslag voor de Intercity Direct, die gaat van 2,40 euro naar 2,60 euro per rit. Die IC Direct tussen Amsterdam en Breda is verre van punctueel. Een op de vijf treinen is te laat en 7 procent van de treinen valt uit. De verhoging van de IC Direct-toeslag staat volgens Rover niet in verhouding tot de slechte prestaties die NS levert. ,,Het is nog steeds pet op die lijn. Heel vervelend voor de reizigers’’, zegt Chris Vonk van Rover.

De 4,7 procent prijsstijging bij NS zal de reiziger de auto niet injagen. Bovendien, wie besluit om de files voor lief te nemen ziet ook de autokosten stijgen. De accijns op brandstofprijs wordt volgend jaar eveneens ook verhoogd met de inflatie. Bovendien zijn de brandstofprijzen verre van zeker. Sommige marktvorsers zien een prijs van 2 euro voor een liter benzine in het verschiet. Het KiM voorspelt daarnaast meer files.  In 2023 staan we 35 procent meer stil dan nu.

Volledig scherm
Het alternatief voor de trein: de file. Dinsdagochtend stond er bijna 1000 kilometer file tijdens de drukste ochtendspits van het jaar.