Volledig scherm
Patiënt bij de huisarts. © anp

'Twentenaar gaat te laat naar de dokter'

Twentenaren gaan bij een beroerte of tia veel te laat naar een dokter. Onnodige en onherstelbare hersenschade is het gevolg, waarschuwen medisch specialisten en huisartsen.

Een Nederlander met een herseninfarct wordt binnen drie uur en een kwartier gezien door een arts. In Twente is dat anderhalf uur later, aldus benchmarkonderzoek onder ziekenhuizen door bureau DICA. Bij een hersenbloeding ligt het tijdsverschil tussen Nederland en Twente op negentien minuten.

Schokkende verschillen, oordelen vaatchirurg Edith Willigendael en neuroloog Paul Brouwers van ziekenhuis MST. De cijfers bevestigen waar deze artsen dagelijks tegenaan lopen. Als verklaring voor de regionale achterstand noemen ze de Twentse volksaard. "Tukkers klagen niet. Ze denken: wat vanzelf gekomen is, zal vanzelf wel overgaan."

In het geval van hersenfalen is het tegenovergestelde waar. Bij een beroerte of tia sluit een bloedpropje de hersenen af van bloed, en dus van zuurstof. Hoe eerder dat propje is verwijderd, hoe meer hersencellen overleven.

Quote

Tukkers klagen niet. Ze denken: wat vanzelf gekomen is, zal vanzelf wel overgaan

Vaatchirurg Edith Willigendael en neuroloog Paul Brouwers van ziekenhuis MST

Signalen
Het lastige van een beroerte is dat er vooraf bijna nooit een duidelijke waarschuwing is. Plotseling praat iemand verward, ziet met een oog minder, een arm of been is lam, de mond zakt scheef of meerdere signalen doen zich tegelijkertijd voor. De klachten kunnen ook weer overgaan.

Daarom komen ze soms niet als ernstig over bij patiënt en zijn omgeving.
"Maar dat zijn ze wel", zegt neuroloog Paul Brouwers. "Wij zeggen: zijn de signalen binnen tien of vijftien minuten niet over, neem dan contact op met de huisarts. Duurt het langer, bel dan altijd 112."

Quote

Een patiënt wordt ¿s nachts onwel, maar zit pas de volgende morgen in mijn spreekka­mer

Huisarts Andrew Oostindjer uit Oldenzaal

Sterftegevallen
Ook huisartsen lopen tegen het probleem aan. Regionale huisartsenorganisatie Thoon wijst erop dat Twente samen met Groningen en Limburg de hoogste percentage sterftegevallen als gevolg van hart- en vaatziekten van het land kent. Mede doordat mensen met een beroerte vaak te laat in het ziekenhuis komen.

Huisarts Andrew Oostindjer uit Oldenzaal: "Zeker eens in de pakweg twee weken maak ik het mee. Een patiënt wordt 's nachts onwel, maar zit pas de volgende morgen in mijn spreekkamer. 's Nachts is geen actie ondernomen. 'Ik heb maar gewacht op mijn eigen dokter' zeggen ze dan."

Patiënte Lotty Broeze-Zandstra uit Glanerbrug is een voorbeeld. Drie weken terug kreeg ze een beroerte. "Mijn hand deed het ineens niet meer, maar 's avonds wel weer. De volgende ochtend zag ik ineens een groene balk voor de ogen. Toen moest ik van mijn man naar de huisarts."