Volledig scherm
Een embryo van 8 cellen. © ANP XTRA

Uittocht wetenschappers
door strenge embryoregels

Topwetenschappers wijken uit naar België, omdat ze in Nederland geen medisch onderzoek mogen doen met speciaal gekweekte embryo's. De regeringscoalitie houdt dat verbod in stand onder druk van CDA en ChristenUnie. 

Nu mogen vooraanstaande medisch wetenschappers in ons land alleen menselijke embryo's gebruiken die toevallig zijn overgebleven na een IVF-behandeling. Maar juist deze embryo's zijn niet altijd meer bruikbaar voor optimaal onderzoek naar de veiligheid en werkzaamheid van behandelingen.

In Zweden, de VS, China, het VK en (vooral interessant voor ons) in België is het om die reden wel mogelijk om gloednieuwe embryo's speciaal voor onderzoek te kweken. Tijdens de kabinetsformatie hebben de christelijke partijen deze route voor Nederland echter afgesneden.

Slechte zaak

Een slechte zaak, aldus meerdere wetenschappers tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer. ,,Zo nemen wij van jongetjes met kanker stamcellen af uit de zaadbal", vertelt hoofdonderzoeker Sjoerd Repping van het Centrum voor Voortplantingsgeneeskunde in het AMC. ,,Mochten ze als volwassene onvruchtbaar zijn, dan kunnen we die stamcellen weer inbrengen en komt de spermaproductie alsnog op gang." 

Een revolutionaire techniek die in het eindstadium op veiligheid getest moet worden door een embryo te kweken met behulp van zo'n zaadcel. Iets wat in Nederland verboden is. ,, Dus ga ik naar België om de laatste experimenten te doen. Ik moet wel, anders vind ik het onverantwoord."

Ook embryoloog Sebastiaan Mastenbroek, die werkt aan een succesvollere behandeling van embryo's bij IVF, worstelt met de grenzen aan de Nederlandse regels. ,,Ga ik door zonder die belangrijke eindtests op speciaal gekweekte embryo's of zoek ik contact met een collega in het buitenland? Het is een worsteling."   

Langs de kant

Zijn collega, Susana Chuva de Sousa Lopes, werkt als hoogleraar in Leiden en Gent. Zij is er glashelder over: ,,Wat ik hier niet kan doen, ga ik in België doen." 

Meerdere Kamerleden vragen zich af of door toestemming voor het kweken van embryo's niet een 'doos van Pandora' opengaat, waardoor wetenschappers straks vrijuit kunnen gaan sleutelen aan de kiem van een mens. 

Chuva de Sousa Lopes is daar helemaal niet bang voor, omdat een ethische commissie alles streng in de gaten houdt. ,,We moeten echt van die angst af!"