Wijlen burgemeester Eberhard van der Laan.
Volledig scherm
Wijlen burgemeester Eberhard van der Laan. © ANP

'Van der Laan had geheim project tegen radicalisering'

Wijlen burgemeester Eberhard van der Laan van Amsterdam draaide in het geheim een eigen anti-radicaliseringsproject. Wethouders en de gemeenteraad werden daar niet over geïnformeerd, meldt Elsevier Weekblad op basis van vertrouwelijke stukken en gesprekken met betrokkenen. Volgens het blad lijkt de ontslagen ambtenaar Saadia a.T. nu op te draaien voor de gevolgen.

T., die leiding gaf aan het project, kreeg strafontslag wegens belangenverstrengeling en fraude. Maar een betrokkene zegt dat zij 'niet eens bevoegdheden had om opdrachten te verstrekken of mensen in te huren zonder toestemming van anderen'.

Het project droeg de codenaam Grijze Campagne en omvatte een serie van 25 filmpjes die, na goedkeuring van de burgemeester, op YouTube zouden worden gedeeld. Daarin is een Marokkaanse Amsterdammer te zien die vertelt over zijn worstelingen met zijn afwezige vader, meisjes en aanvaringen met de politie. De campagne werd opgezet om er voor te voorkomen dat Amsterdamse jongeren zouden radicaliseren. Ze mochten niet te herleiden zijn tot de gemeente, omdat de campagne anders minder effectief zou zijn. Dat is één van de stelregels van zogenoemde 'counter narratives': als die van de overheid lijken te komen, worden ze niet geloofd.

Raadsdebat

Acteur Said stuurde daarom facturen vanuit een eigen bedrijfje. Over die facturen rezen uiteindelijk vragen bij Bureau Integriteit. Ze zaten ook in het dossier dat bij de politie werd ingeleverd, maar zonder informatie over de Grijze Campagne. Naar aanleiding van het onderzoek van het Bureau Integriteit stak Van der Laan de hand in eigen boezem over de ontstane situatie op de afdeling Radicalisering. 

Tijdens een raadsdebat in Amsterdam over de situatie werd de burgemeester opmerkelijk mild bejegend. Hij was toen al ernstig ziek. Het geheime project waar Elsevier nu overschrijft, kwam toen niet aan de orde.

Wel werd daar onder meer gesproken over de zaak rond Bilal L.:  een voormalige verdachte uit de Hofstadgroep die door Amsterdam in werd gezet als jongerenwerker en daarbij juist het jihad-gedachtengoed zou hebben verspreid. 

Gemeenteraad wil opheldering

Diverse partijen in de Amsterdamse gemeenteraad melden vanmiddag al opheldering over het geheime deel van het antiradicaliseringsbeleid van de gemeente te willen. 

CDA-fractievoorzitter Diederik Boomsma noemt het verhaal 'bizar' en vindt dat ,,alles nu boven tafel moet''. VVD-raadslid Marianne Poot spreekt van een ,,heftig artikel'' en wil dat de onderste steen bovenkomt. ,,Waarom is de gemeenteraad niet geïnformeerd?'' 

Fractieleider Rutger Groot Wassink van GroenLinks vindt alle ophef 'hijgerig' en onterecht. ,,De raad heeft er afgelopen maart over gesproken met toenmalige loco Ollongren. Sommige partijen waren enthousiast over online strategie, andere minder. (..) Nu vol mee gaan speculeren en doen alsof we niets wisten past niet bij 'n raadslid", aldus Groot Wassink op Twitter. ,,Dat raadsleden nu verbijsterd zijn dat er online iets gedaan werd en doen alsof de raad van niets wist zegt vooral iets over hun geheugen en gretigheid om te speculeren.'' Raadsleden bespreken de kwestie donderdag in een commissievergadering.