Volledig scherm
© Fotomontage AD

Van Samsoms langverwachte 'ja ik wil' tot een politieke flirt

StembuzzDe Tweede Kamerverkiezingen zijn pas op 15 maart 2017, maar de verkiezingscampagne is nu al losgebarsten in Den Haag. De politieke redactie van het AD praat je elke vrijdag bij over de nieuwste proefballonnen, ruzies en andere memorabele momenten in onze rubriek Stembuzz. Dit gebeurde deze week:

Vrijdag 23 september
Een verrassing was de aankondiging allang niet meer, maar de manier waarop hij het hoge woord eruit zou gooien had Diederik Samsom toch nog goed verborgen weten te houden. In een speciale videoboodschap op zijn eigen site doorknokken.nl maakt de PvdA'er bekend nogmaals lijsttrekker te willen worden voor zijn partij. In het spotje gaat Samsom met een bos rode rozen in zijn eentje langs de deuren van teleurgestelde kiezers. Die hoopt hij terug te winnen. ,,We bereikten veel, maakten ook fouten. Onze idealen kwamen dichterbij, maar we zijn er nog lang niet", spreekt hij plechtig in de camera.

Zaterdag 24 september
Samsom licht zijn kandidatuur toe aan de achterban tijdens een Politieke Ledenraad in Eindhoven. PvdA-vicepremier Lodewijk Asscher is er ook, maar houdt zijn kaken op elkaar. Hij beslist pas over enkele weken of hij Samsom uitdaagt voor het lijsttrekkerschap. Kandidaten kunnen zich tot 24 oktober melden.

Zondag 25 september
Thierry Baudet verrast vriend en vijand door aan te kondigen dat hij met zijn Forum voor Democratie meedoet aan de verkiezingen. De zelfbenoemde 'belangrijkste filosoof van Nederland' zegt een politieke partij te willen vormen die 'het systeem' van binnenuit 'openbreekt'. ,,Ons politieke systeem stamt uit de tijd van de postkoets, de stoomlocomotief en de laatste cholera-epidemie. Eens per vier jaar mogen we naar de stembus en daarna hebben we niets meer te zeggen. Dit kan zo niet langer. Er moet nu echt iets veranderen", stelt hij. Wie er precies op de kandidatenlijst zullen komen, is onduidelijk.

GroenLinks-lijsttrekker Jesse Klaver zegt bij Buitenhof veel overeenkomsten te zien tussen zijn eigen levensloop en die van de Amerikaanse president Barack Obama. Ook hij groeide op bij zijn opa en oma, zonder zijn vader en heeft een boodschap van hoop en verandering. "Er zijn mindere mensen om mee vergeleken te worden", aldus Klaver. "Ik vergeleek Geert Wilders eerder met Erdogan, dan heb ik liever Obama." Het tv-programma Zondag met Lubach toonde eerder fragmenten uit speeches van Obama die bij Klaver letterlijk terugkwamen.

Volledig scherm
In de aanloop naar het Oekraïne-referendum trokken Jan Roos (l) en Thierry Baudet nog samen op. Bij de komende Kamerverkiezingen zijn ze elkaars tegenstander. © anp

Maandag 26 september
VNL-lijsttrekker Jan Roos reageert verbaasd op de stap van Thierry Baudet om met een eigen partij aan de verkiezingen mee te doen. ,,Hij heeft altijd tegen mij gezegd nooit de politiek in te willen", zegt de voormalig GeenStijl-reporter beteuterd. Roos en Baudet voerden samen succesvol campagne voor een nee-stem bij het Oekraïnereferendum. Bart Nijman, oprichter van GeenPeil, heeft geen goed woord over voor de politieke aspiraties van zijn voormalige kompanen. Hij noemt hen 'narcisten, egocentrische opportunisten, ijdele mannetjes'. 

Het rommelt bij de Piratenpartij. Drie bestuursleden stappen over naar het Forum voor Democratie van Thierry Baudet. Zij verwijten lijsttrekker Ancilla van de Leest een gebrek aan transparantie. Zij heeft een andere lezing. ,,De opgestapte bestuursleden zijn meerdere malen aangesproken op kwalijk gedrag door de ledenraad en zijn als reactie daarop opgestapt."

PvdA-leider Diederik Samsom zegt bij het televisieprogramma Pauw voor het eerst glashelder dat hij het eigen risico in de zorg wil afschaffen. Eerder liet hij slechts weten dat er naar de hoogte van het eigen risico moet worden gekeken. De PvdA sluit zich met de nieuwe lijn aan bij een wens van SP, PVV en GroenLinks. Samsom vraagt zich wel hardop af hoe de maatregel moet worden betaald.    

Dinsdag 27 september
Politiek Den Haag staat op zijn kop door de aankondiging van de kleine zorgverzekeraar DSW om de zorgpremie komend jaar met 10 euro te verhogen. Minister Edith Schippers van Volksgezondheid (VVD) had op Prinsjesdag nog gezegd uit te gaan van een stijging van zo'n 3,50 euro. De oppositie eist opheldering en vraagt zich af hoe Schippers er zo naast kon zitten. De VVD-bewindsvrouw blijft echter kalm en zegt dat DSW pas de eerste zorgverzekeraar is die de premie voor volgend jaar bekend maakt. Pas in november zal blijken of DSW de trend zet of daar juist van afwijkt.

Kamerlid Norbert Klein verrast met opvallende voorstellen namens de Vrijzinnige Partij. De eenpitter, die na ruzie verstoten werd door 50PLUS, stelt voor om eens in de twaalf jaar een referendum te houden over een ceremonieel koningschap. Ook wil hij naar Turks voorbeeld de wisseling tussen zomer- en wintertijd afschaffen en bepleit hij wifi-vrije zones in de trein voor mensen die bang zijn voor straling. In de peilingen staat de Vrijzinnige partij vooralsnog op nul zetels.

Woensdag 28 september
Het formeren is al begonnen! D66-leider Alexander Pechtold en SP-voorman Emile Roemer blijken het uitstekend met elkaar te kunnen vinden. De twee erkennen zelfs samen te hebben gegeten. In Den Haag weet men wel raad met dergelijke wetenswaardigheden: die twee willen graag samen regeren, zoals nu ook al in het Amsterdamse college het geval is. De VVD ziet in de politieke flirt vooral het bewijs dat de liberale vrinden van D66 naar links opschuiven.

Donderdag 29 september
VNL laat van zich horen. Lijsttrekker Jan Roos doet het voorstel om de bekostiging van joodse, christelijke en islamitische scholen stop te zetten. Alleen onderwijs zonder religieuze grondslag zou nog in aanmerking mogen komen voor overheidssubsidie. Het VNL-standpunt is na lang wikken en wegen tot stand gekomen: VNL-Kamerlid Joram van Klaveren is zelf een belijdend christen.

Vrijdag 30 september
Een lijsttrekker die een boek schrijft, daar is niks nieuws aan. Maar Gert-Jan Segers van de ChristenUnie is net nieuw als partijleider en hij had nog geen politiek pamflet. Nu wel. In 'Hoop voor een verdeeld Nederland' schetst hij de situatie in Nederland anno nu (spoiler: veel breuklijnen) en hoe dat verbeterd kan worden (spoiler: het liefst met het christelijke geloof). ,,We blijven in onze bubble, we komen elkaar niet meer tegen." In een interview met deze krant zegt hij dat een sociale dienstplicht de kloven in de samenleving kan overbruggen. En passant onthult Segers ook even dat minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken de prostitutiewet heeft gered. PvdA-leider Samsom zag de samenwerking met de confessionele ChristenUnie op dit gevoelige onderwerp aanvankelijk niet zitten. Asscher liet hem van gedachten veranderen. Wat de vraag opwerpt naar wie er in de PvdA eigenlijk het meest wordt geluisterd, Samsom of Asscher...

De discussie over zwarte piet laait weer op, nadat de Kinderombudsman heeft gezegd dat de figuur in strijd is met het kinderrechtenverdrag van de VN. PVV-leider Geert Wilders meldt: ,,Gewoon blijven en ophouden met zeuren!", een VVD-wethouder uit Tiel vindt dat de Kinderombudsman maar opgeheven moet worden en Asscher herhaalt dat hij het goed vindt dat zwarte piet verandert, maar dat de overheid dat niet gaat opleggen.    

Het gerucht gaat al dagen en het verkiezingsprogramma is er nog niet, maar De Telegraaf meldt het nu als een feit: de PvdA grijpt terug op het oude plan om een flexibele AOW-leeftijd in te voeren. Het idee is dat mensen met zware beroepen ervoor kunnen kiezen al op hun 65e met pensioen te gaan, in ruil voor een korting op de AOW-uitkering. PvdA-staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken) wees een dergelijk plan eerder naar de prullenbak, vermeldt de krant nog fijntjes.