KWF Kankerbestrijding schrijft op haar site dat verbranding een reactie van de huid is op uv-stralen. De verbrande huid is een acute ontstekingsreactie van de huid. Een lichte verbranding geeft een rode of roodbruine huid met lichte zwelling. Bij een ergere verbranding wordt je huid ook pijnlijk. In je opperhuid gaan dan veel cellen dood. Hierdoor ga je na een aantal dagen vervellen en kun je in extreme gevallen zelfs blaren krijgen. Op langere termijn heeft verbranding ook effect. Als je als kind veel verbrand bent, kan dit de kans op huidkanker zelfs verdubbelen op latere leeftijd.  Volgens dermatoloog Jorrit Terra komt dat door het zogenaamde geheugen van de huid. ,,Als je op jongere leeftijd vaak verbrandt, veroudert je huid later sneller en is het risico op huidkanker groter. Huidcellen hebben een geheugen, waardoor ze de keren dat de huid verbrand is geweest, onthouden’’, aldus Terra die verbonden is aan aan het Isala Dermatologisch centrum in Zwolle.

Maar hoewel de meeste mensen weten dat ze moeten smeren, krijgt de huid toch vaak een overdaad aan zonlicht. Gelukkig is er aftersun. Maar volgens dermatoloog Marlies Wakkee van de Erasmus MC in Rotterdam werkt aftersun niet om huidschade ongedaan te maken. ,,De beschadiging op dna-niveau kun je niet herstellen met aftersun’’, zegt de dermatoloog. ,,Daarnaast zit er in veel aftersun menthol. Dat voelt heel lekker, maar droogt de huid alleen nog maar meer uit.’’ Wie toch verbrandt, kan volgens Wakkee beter een hydraterende crème gebruiken zonder parfum en menthol.  ,,Ga het liefst voor een product dat goed op de huid achterblijft, met veel vochtinbreng dus.’’ Toch beklemtoont ze dat voorkomen het allerbeste advies is. ,,Het klinkt als een open deur, maar goed smeren met zonnebrandcrème en niet te lang in de zon zitten is  het enige dat werkt. Mensen denken toch al snel: ik heb me goed ingesmeerd, dus nu kan ik extra lang in de zon zitten, maar zo werkt het niet.’’

Wakkee wijst net als Terra ook op het  stapeleffect van jaren zon op de huid. ,,Je huid lijkt zich na verbranding misschien te herstellen, maar de schade aan je dna is onuitwisbaar’’, zegt ze. ,,Je huid vergeet de keren dat je verbrand bent nooit: verbranding op jonge leeftijd zorgt later voor een verhoogd risico op huidkanker.’’

Goed smeren is dus noodzakelijk. Vooral bleke zonaanbidders moeten zich volgens dermatoloog Jorrit Terra met een hogere factor insmeren. ,,Nederlanders met huidtype 1 en 2 moeten zeker factor 30 gebruiken op de zonnigste dagen”, meent hij. Wie een donkerder huidtype heeft ontkomt er ook niet aan. ,,Zij kunnen factor 20 gebruiken, maar voor iedereen geldt eigenlijk: altijd insmeren als je in de zon zit, elke twee uur opnieuw en vooral niet te zuinig met je crème. We zijn geneigd maar een dun laagje aan te brengen, maar een flinke laag  is echt noodzakelijk.” 

Maar wie zijn huid écht wil beschermen, moet dus überhaupt niet te lang in de zon zitten. ,,Voor dit weekend is zonkracht 8 voorspeld. Mensen met een lichte huid verbranden vaak binnen een kwartier. Ga dus vooral niet uren achter elkaar in de zon zitten’’, zegt Wakkee. 

Huidkanker is de meest voorkomende kanker in ons land en komt vooral voor bij mensen met een licht huidtype. Van alle landen in de Europese Unie spant Nederland de kroon als het gaat om het aantal  nieuwe gevallen van huidkanker.  Ook de sterfte aan huidkanker in Nederland is hoog in vergelijking met andere EU-landen. Kregen eind jaren 80 15.000 mensen een vorm van huidkanker, inmiddels zijn het er al meer dan 50.000.

De meest levensbedreigende vorm is het melanoom. In veruit de meeste gevallen is het een gevolg van te veel blootstelling aan uv-straling. Volgens het ministerie van Volksgezondheid zorgt verbranding op jonge leeftijd later voor een verhoogd risico op deze vorm van huidkanker. Melanomen komen overal op het lichaam voor. Soms is het een moedervlek die kwaadaardig is, maar vaak gaat het om een bestaande moedervlek die verandert.