Volledig scherm
De hevig ontdane Ajax-selectie in Oostenrijk nadat Abdelhak Nouri op het veld in elkaar is gezakt. © ANP

'Vergroot kennis over abnormale ademhaling bij een hartstilstand'

Mensen die getroffen worden door een hartstilstand lijken nog te ademen, maar doen dat niet. Daardoor zien hulpverleners de noodzaak van reanimatie vaak over het hoofd. 

In de opleiding moet meer aandacht komen voor het herkennen van deze abnormale ademhaling om levens te redden. Dat zegt Paul Engelen, consultant van ambulancemeldkamers en voormalig ambulanceverpleegkundige.

Engelen reageert op de kritiek vanuit de medische wereld op de hulpverlening rond Ajax-voetballer Abdelhak Nouri.  Artsen zeggen dat de speler te laat is gereanimeerd, met dramatische gevolgen.

Stabiele zijligging

Quote

Veel hulpverle­ners onderken­nen een ademhaling die de voorloper is van een hartstil­stand niet. Daardoor wordt reanimatie te laat opgestart

Paul Engelen, consultant ambulancemeldkamers

Engelen onderschrijft dat en vindt het onbegrijpelijk dat Nouri in een stabiele zijligging werd gelegd. Maar daar kan een logische verklaring voor zijn, zegt hij. ,,Veel hulpverleners onderkennen een ademhaling die de voorloper is van een hartstilstand niet. Daardoor wordt reanimatie te laat opgestart.’’

Bij een hartstilstand is er aanvankelijk genoeg zuurstof in het bloed dat naar de hersenen gaat. Dat neemt daarna snel af. Het ene slachtoffer valt direct om, een ander gaat eerst zitten en dan langzaam liggen, zoals Nouri. Weer anderen geven een harde gil of beginnen te snurken.

In die tussenliggende periode lijkt de patiënt nog te ademen, terwijl die dat niet doet. Deze agonale ademhaling (gaspen) is vergelijkbaar met een vis op het droge die naar lucht hapt. Engelen: ,,Dat duurt één à twee minuten. Iemand die het heel benauwd heeft, doet dat ook, maar haalt nog zuurstof binnen. Iemand met een agonale ademhaling niet.’’

Meldkamercentralisten

Hulpverleners die nog nooit geconfronteerd zijn met zo’n ademhaling zullen de noodzaak tot reanimatie niet herkennen. Uit onderzoek in 2009 bleek dat 29 procent van de meldkamercentralisten een hartstilstand niet herkende.

,,Het is lastig om achter die ademhaling te komen, als je het zelf nooit gezien hebt’’, zegt Engelen. ,,Dat kun je een sportarts eigenlijk niet verwijten. Er is bijna niet op te trainen. Er zijn filmpjes en geluidsfragmenten van dit soort situaties. Die zouden onderdeel moeten zijn van de scholing en training.’’

Zeker in de voetbalwereld is het gebrek aan kennis en ervaring bij hulpverleners een probleem. ,,Ze focussen vaak op de ingeslikte tong'', zegt  Engelen. ,,Dan zien ze andere dingen over het hoofd, omdat ze denken dat het slachtoffer een gewone ademhaling heeft. Nouri is bovendien een jong ventje, dat toen waarschijnlijk al zwaar had getraind. Dan is het logisch om te denken dat hij moe is. Er spelen dan allerlei dingen waardoor ze niet op de ademhaling gefocust waren.''