Volledig scherm
© ANP

Grote zorgen over veiligheid software verkiezingen

updateEr zijn opnieuw zorgen over de veiligheid van software waarmee tijdens de verkiezingen stemmen worden geteld. Dat zeggen experts die de software op verzoek van RTL Nieuws onderzochten. Ze waarschuwen voor de risico's die de software met zich meebrengt.

Ethisch hacker en IT-onderzoeker Sijmen Ruwhof identificeerde meer dan vijftig beveiligingsrisico's, waarvan tien volgens hem een 'hoog risico' vormen. Eén punt is volgens Ruwhof 'kritiek': het vertrouwen dat de Kiesraad en gemeenten weer in het systeem hebben, dat vorig jaar ook al onder vuur lag in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen.

Toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk besloot toen dat de stemmen niet alleen met software, maar ook handmatig geteld moesten worden. Dat gebeurde nadat RTL Nieuws zwakke punten van de software had blootgelegd. IT-expert Ruwhof raadt aan om ook nu de stemmen met de hand te tellen en alleen computerprogramma's te gebruiken als controlemiddel.

'Toch voorkeur voor software'

Quote

Deze vormen van transparan­tie en controleer­baar­heid hebben de voorkeur boven handmatige optelling

Ministerie van Binnenlandse Zaken

Het ministerie van Binnenlandse Zaken herkent zich 'totaal niet' in de berichtgeving van RTL, en stelt dat de verkiezingsuitslagen achteraf voor iedereen te controleren zijn. Het gaat dan zowel over de processen-verbaal van elk stembureau als de bestanden met ingevoerde stemmen. ,,Deze vormen van transparantie en controleerbaarheid hebben de voorkeur boven handmatige optelling'', aldus het ministerie. Met deze werkwijze verwacht Binnenlandse Zaken minder fouten dan bij handmatig optellen. Verder wijst het ministerie op het 'vier ogen-principe': uitslagen moeten door verschillende mensen worden ingevoerd.

Opheldering

Quote

Het lijkt erop dat er wel iets is gedaan aan betere software, maar niet genoeg

Harry van der Molen (CDA)
Quote

Onbegrijpe­lijk dat de minister veilig­heids­maat­re­ge­len terug­draait

Attje Kuiken (PvdA)

Enkele partijen in de Tweede Kamer willen zo snel mogelijk opheldering van minister Ollongren. ,,De Kiesraad zegt dat de software veilig is, IT-experts die RTL heeft gesproken zeggen weer van niet. We moeten er op kunnen vertrouwen dat het veilig is,’’ zegt CDA’er Harry van der Molen. ,,Het lijkt erop dat er wel iets is gedaan aan betere software, maar niet genoeg."

GroenLinks-Tweede Kamerlid Nevin Özütok is eveneens kritisch, en stelt dat de partij geschrokken is. “Voor het vertrouwen van de kiezers is het van het grootste belang dat de verkiezingsuitslag op een eerlijk en veilige manier wordt vastgesteld. Nu er zo vlak voor de verkiezingsdatum twijfel gezaaid wordt over de manier van vaststellen, kunnen vraagtekens ontstaan bij de verkiezingsuitslag. Dat moet voorkomen worden. We vragen daarom onmiddellijk opheldering van de minister en nog deze week een debat, zodat tijdig maatregelen genomen kunnen worden om eerlijke verkiezingen te garanderen.”

PvdA-Kamerlid Attje Kuiken: ,,Onbegrijpelijk dat minister Ollongren de veiligheidsmaatregelen van het vorige kabinet terugdraait. Helemaal nadat ze zelf heeft gewaarschuwd voor de kwetsbaarheid van ons democratische proces. We moeten er zeker van zijn dat de verkiezingen eerlijk zijn en dat hackers of buitenlandse machten onze verkiezingen niet kunnen beïnvloeden. De verkiezingen zijn over een week dus ik wil direct opheldering.''

Daarentegen ziet VVD-Kamerlid Sven Koopmans geen reden de verkiezingen van volgende week te wantrouwen. ,,De minister en de Kiesraad moeten oordelen of er voldoende veiligheidsmaatregelen zijn genomen. Ik heb vooralsnog geen reden aan hun oordeel te twijfelen."

Internetaansluiting

De computers waar de software op draait mogen niet op internet zijn aangesloten, maar volgens diverse deskundigen is dat niet genoeg. ,,Een slimme aanvaller kan natuurlijk ook alle gemeentecomputers een maand van tevoren hacken, als ze nog wel op internet zijn", aldus beveiligingsexpert Arjen Kamphuis tegen RTL Nieuws. Ruwhof waarschuwt in zijn rapport dat verkiezingsfraude ook kan worden gepleegd door mensen die bij gemeenten werken en toegang tot het systeem hebben.

De Kiesraad erkent dat het systeem aan vernieuwing toe is, maar noemt de risico's 'klein en beheersbaar'. De software is ondersteunend bedoeld en er kan 'altijd worden teruggevallen op papieren resultaten'. Ieder stembureau telt handmatig de stemmen, die gewoon op papier worden uitgebracht. Het eindresultaat dat uit de computer komt, kan daarmee worden vergeleken. Eventuele manipulatie zal volgens de Kiesraad 'zodoende worden gedetecteerd en hersteld'.

  1. Vredespaleis wil uniek pact tussen wereldreligies

    Vredespa­leis wil uniek pact tussen wereldreli­gies

    Het Vredespaleis in Den Haag werkt aan een historisch vriendschapsverdrag tussen de belangrijkste wereldreligies. Het is de bedoeling dat de religieuze wereldleiders als de paus, groot-moefti en dalai lama, in juni 2020 naar het Vredespaleis komen om de zogeheten 'declaration of friendship' te ondertekenen, kondigden The Carnegie Foundation en Elijah Interfaith Institute vandaag aan. Die organisaties werken aan het bevorderen van de wereldvrede.