Vijftien en vermoord, hoe Brabants dorp zweeg over dood Annouschka

VideoHet is de tweede moord in een paar maanden tijd en ze is pas 15 jaar oud. De moord op Annouschka Weezenbeek in 1990 slaat in Budel in als een bom. Toch houdt hetzelfde dorp tot frustratie van de politie de kaken op elkaar.

Volledig scherm
Portret Annouscka Weezenbeek © Politie Oost-Brabant

Sigaretten, jenever en vooral veel boter: er werd na de oorlog volop gesmokkeld in de grensgebieden met België. De zwijgcultuur die daar omheen hing, kreeg je er gratis bij. Praten deed je onderling, tegen de buitenwacht – en al helemaal de autoriteiten - hield je je mond. Het is precies die muur van geslotenheid waar rechercheurs in 1989 en 1990 in Budel tegenaan lopen. Het dorp op nog geen kilometer van de Belgische grens, is in die jaren vlak achter elkaar het decor van twee moorden: in augustus 1989 op Wies Hensen (32) en in januari 1990 op Annouschka Weezenbeek (15).

Het zijn, zover bekend, de enige twee moordzaken uit de geschiedenis van het dorp. Beide zijn nooit opgelost. Niet in de laatste plaats doordat de gemeenschap de kaken op elkaar houdt. “De rechercheurs van toen bekroop het gevoel dat de mensen in Budel wel meer wisten, maar nooit het achterste van hun tong lieten zien”, zegt Jeroen Snellen, wiens coldcase-team zich opnieuw gaat verdiepen in de moordzaak van Annouschka Weezenbeek. “Het wordt tijd dat dat verandert.”

Brief

Quote

Ik zie haar nog in de hal staan. De brief klemde ze tussen haar kin en borst zodat ze met twee handen de rits van haar jas dicht kon maken.

Ria Weezenbeek

Annouschka Weezenbeek dus. Het meisje uit Budel-Dorplein is net een maand vijftien als ze op 22 januari 1990 de voordeur van het huis voor het laatst achter zich dichttrekt. Het is half zeven in de avond. Ze gaat op bezoek bij een vriendinnetje, maar moet eerst nog iets op de post doen voor haar vader. Een brief voor verzekeraar OHRA. „Ik zie haar nog in de hal staan”, vertelt haar moeder Ria Weezenbeek. De brief klemde ze tussen haar kin en borst zodat ze met twee handen de rits van haar jas dicht kon maken. Ze had zich opgemaakt, ze was vrolijk.”

Vrolijk was Annouschka volgens haar moeder bijna altijd, klagen deed ze zelden. Verder komt ze ouder over dan haar leeftijd: „Ze was lichamelijk al volwassen, misschien vanwege haar Indische bloed. En ze was wijs. Ze trok heel erg naar vriendinnen met problemen, die probeerde ze dan te helpen.” Nog zo’n eigenschap: ze was begaan met dieren. Thuis hadden ze twee honden en drie katten en ze redde ooit een merel. Ria: „Rambo noemde ze de vogel. Die voedde ze elke dag meelwormen.”

Op de fiets verlaat Annouschka de bewuste maandag haar huis in de bossen aan de rand van Budel-Dorplein, ze belooft voor 22.00 uur weer thuis te zijn. Maar om 23.00 uur is er nog altijd geen teken van Annouschka. Nadat er nog een half uur verstrijkt, krijgt de ongerustheid bij Ria de overhand en pakt ze de Jeep om haar dochter te gaan zoeken. Niet veel later gaat ook vader Ad op pad.

Fiets

Volledig scherm
Politiefoto uit onderzoek naar de moord op Annouschka Weezenbeek. Het bordje met 'A' geeft de vindplaats aan van haar fiets op de Sint Barbaraweg in Budel-Dorplein. © Politie Oost-Brabant

Als hij over de Sint Barbaraweg richting het Belgische Hamont rijdt, ziet hij een fiets langs de kant van de weg liggen. Het is de fiets van zijn dochter. Alsof je van binnen dood gaat. Zo voelde het toen ik die fiets herkende”, vertelt Ad. Een soortgelijk gevoel heeft Ria als een voorbijganger drie dagen later in de buurt van het kanaal de jas van hun dochter vindt. Die jas was net nieuw, maar de ritssluiting was aan de onderkant gescheurd. Alsof iemand die open had gerukt. Toen wist ik dat ze dood was.”

Annouschka verdwijnt op een maandag, ze wordt ook op een maandag gevonden. Een schipper ziet op 12 februari, precies drie weken later, haar lichaam boven water komen in de buurt van sluis 16 van de Zuid-Willemsvaart, bij Weert. Ze blijkt om het leven te zijn gekomen door verdrinking.

Wies Hensen

Het schokt Budel en omgeving. Behalve met de leeftijd van Annouschka heeft dat te maken met de moord op plaatsgenote Wies Hensen. Op 30 augustus 1989 wordt zij dood gevonden in een greppel langs een landweggetje in Dommelen. Ze is die avond ervoor voor het laatst gezien op de kermis in Budel. Tussen de twee moorden, zit slechts een halfjaar. Het is voer voor de lokale geruchtenmolen.

Helemaal als blijkt dat er een serieuze link is tussen de twee moorden. In de zaak van Wies Hensen kreeg de politie namelijk tijdens het onderzoek een anonieme brief waarin een kroegbaas uit het dorp werd aangewezen als de moordenaar. Nadat Annouschka vermist raakt, meldt een van haar vriendinnen zich op het politiebureau. Ze vertelt dat de bewuste brief op haar computer is getypt, Annouschka was de schrijver.

Agatha Christie

Quote

Ze had handschoe­nen aan toen ze de brief tikte en toen ze die op de bus deed.

Ria Weezenbeek

Ze ging te werk als in een detectiveroman van Agatha Christie, hoorde ik”, vertelt haar moeder. Ze had handschoenen aan toen ze de brief tikte en toen ze die op de bus deed.” Ze was voorzichtig, zoveel is wel duidelijk. En met reden. ‘Ik wil graag anoniem blijven, want als ze weten wat ik gezegd heb, word ik vermoord’, schrijft ze in de tweede zin van haar brief.

Ze doelt op de kroegbaas, met wiens stiefzoon Annouschka ooit verkering had. In de moordzaak van Wies Hensen werd de kastelein opgepakt als verdachte, overigens samen met Annouschka’s ex-vriendje en nog een derde man. Het trio zat een paar weken vast, maar uiteindelijk was er onvoldoende bewijs. Dat is er nog minder in de zaak van Annouschka. De politie vindt, uitgezonderd de waarschuwing van Annouschka in haar eigen brief, geen aanwijzing dat de kroegbaas betrokken zou zijn bij haar dood.

De enige serieuze verdachte in al die jaren komt uit een heel andere hoek. Zonder dat de media het weten wordt in mei 1990 een dan 19-jarige jongen opgepakt. Patrick is zijn naam. Hij heeft weliswaar een relatie, maar spreekt in de weken voor de verdwijning een paar keer stiekem met Annouschka af. Maar niet op de bewuste avond, houdt hij vol. Nog geen dag na zijn aanhouding staat hij alweer op straat.

Team Kindermoorden

Quote

Soms is het heel verleide­lijk om in een bepaalde richting te denken.

Jeroen Snellen

Na zijn vrijlating wordt het stil, heel stil, in de zaak. In 2005, liefst vijftien jaar later, onderzoekt het Landelijke Team Kindermoorden de onopgeloste moordzaak. Daarbij focussen de rechercheurs zich met name op een bruine Opel Rekord die door meerdere getuigen is gezien op de Sint Barbaraweg rond het tijdstip dat Annouschka verdween. De zoektocht leidt naar, jawel, Patrick. Het bedrijf van zijn vader had in die jaren een bruine Opel Rekord. Het blijkt uiteindelijk niet genoeg om hem langer dan twee weken vast te houden.

Soms is het heel verleidelijk om in een bepaalde richting te denken”, reageert coldcase-teamleider Jeroen Snellen. Maar niet altijd geldt: waar rook is, is vuur. Juist van ons team wordt verwacht dat we alles opnieuw te bekijken. En daarbij moet je tunnelvisie voorkomen en alle mogelijke scenario’s onderzoeken.”

Wat daarbij niet helpt: veel van het destijds verzamelde bewijsmateriaal, zoals de fiets en de jas, is verdwenen toen het Budelse politiebureau werd opgeheven. Snellen kijkt er nauwelijks van op: 
In die jaren konden ze vingerafdrukken vinden, een gevonden haar kon qua kleur worden vergeleken en van een druppel bloed kon je alleen de bloedgroep bepalen. Met de wetenschap van toen had het weinig zin om bewijsstukken jarenlang te bewaren.” Al is Snellen nog niet overtuigd dat het materiaal daadwerkelijk is verdwenen: Het zou niet voor het eerst zijn dat we bewijsmateriaal toch nog terugvinden. Daarop hoop ik ook in deze zaak.”

Zuidoost-Spanje

Volledig scherm
Rechercheurs Van der Weerden en van Veen bekijken enquêtes die zijn verspreid onder inwoners na verdwijning Annouscka Weezenbeek in Budel. © FotoMeulenhof

Die hoop wordt gedeeld door de ouders van Annouschka. Ze beseffen maar al te goed dat de kans vrijwel nihil is dat de zaak van hun dochter wordt opgelost. Maar al is de kans maar 0,01 procent, dan nog is dat een kans”, vertelt Ad Weezenbeek. Hij en zijn vrouw doen hun verhaal over de telefoon. Het stel liet twee jaar na de dood van Annouschka Nederland achter zich. Zuidoost-Brabant werd Zuidoost-Spanje.

Het was een vlucht, geven ze onomwonden toe. Omdat een avondje buitenshuis destijds bijna ondenkbaar was geworden. Ze leidden het leven van een kluizenaar om niet continu aan de pijn te worden herinnerd. Bij elke man die moeder Ria op straat zag, was er de gedachte dat het weleens de moordenaar van hun dochter kon zijn. Ad verloor zich in alcohol. 
Omdat je denkt dat het de pijn verzacht”, vertelt hij. Maar dat is helemaal niet zo, het helpt helemaal niks. De pijn werd alleen maar erger.”

Sinds de emigratie drinkt Ad geen druppel meer. En twee jaar terug wordt er zowaar weer een keer kerst gevierd. Niet met een dennenboom vol kerstballen en lichtjes, maar met een simpel etentje. Stapje voor stapje. „
Ons Annous was 21 december jarig, vandaar”, vertelt Ria. „Elke kerst beleefden we opnieuw wat haar was overkomen. Maar nu zoeken we steun bij vrienden. Het verlies van Annouschka krijgt langzaam een plekje. Maar het zou zoveel pijn schelen als we voor eens en voor altijd wisten wat haar is overkomen.”