Volkert van der Graaf wint kort geding: geen meldplicht meer

videoVolkert van der Graaf, de moordenaar van Pim Fortuyn, heeft het door hem aangespannen kort geding tegen de staat gewonnen. Hij verzette zich tegen zijn meldplicht bij de reclassering en wil zich in het buitenland vestigen. Het Openbaar Ministerie kijkt nog of het in hoger beroep gaat.

Volgens Van der Graaf heeft zijn meldplicht geen enkele toegevoegde waarde. De rechter heeft hem daarin gelijk gegeven. ,,Bij de beoordeling van de vraag of de meldplicht bij de reclassering moet worden gehandhaafd, speelt de ernst van het gepleegde feit geen rol meer'', aldus de rechtbank in het vonnis.

,,Van belang is of deze bijzondere voorwaarde nog zinvol is met het oog op het terugbrengen van het risico op recidive. Dat is volgens het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie (NIFP) en de reclassering niet het geval. Dat betekent dat eiser niet langer kan worden verplicht zich periodiek bij de reclassering te melden.''

Volledig scherm
Volkert van der Graaf komt aan bij de rechtbank voor het kort geding over de afschaffing van de meldplicht. © ANP

Voorwaarden invrijheidstelling

De 48-jarige Van der Graaf werd in 2003 veroordeeld tot achttien jaar celstraf voor de moord op politicus Pim Fortuyn in mei 2002. Met aftrek van zijn voorarrest zou zijn straf er eind april 2020 op zitten. Hij moest zich iedere zes weken melden. Dat was een van de voorwaarden voor zijn voorwaardelijke invrijheidstelling in mei 2014, net als een contactverbod met de nabestaanden en een verbod om met media te praten. De contactverboden gelden nog altijd, benadrukt de rechtbank.

De Nederlandse staat weet al zeker twee jaar dat Van der Graaf wil emigreren, zegt diens advocaat Willem Jebbink. Van der Graaf functioneert, aldus de raadsman, inmiddels al weer vier jaar 'probleemloos' in de maatschappij. ,,Hij wil elders in de wereld een bestaan opbouwen. Hij kan hier geen betaald werk vinden.'' 

Reactie familie Fortuyn

De familie van Pim Fortuyn hoopt dat Volkert van der Graaf snel het land verlaat. ,,De familie heeft kennisgenomen van de uitspraak en juicht spoedige en daadwerkelijke emigratie van Van der Graaf toe'', laat advocaat Richard van der Weide namens de familie weten.

,,Onderzocht wordt nog hoe juridisch kan worden bewerkstelligd dat hij daadwerkelijk het land verlaat en niet meer terugkeert. De familie wil bij voorkeur nooit meer met de persoon Van der Graaf geconfronteerd worden.'' Naar welk land Van der Graaf wil verhuizen is niet bekend. Evenmin is duidelijk of dat alleen is of met zijn gezin.

Opheldering minister

Quote

Het melden bij de reclasse­ring is onderdeel van de straf en daar moet je niet onderuit kunnen. Dit is niet uit te leggen

Attje Kuiken, PvdA

In Den Haag wordt verontwaardigd gereageerd op de uitspraak. PvdA-Kamerlid Attje Kuiken noemt het 'onbegrijpelijk' en wil opheldering van minister Dekker (Rechtsbescherming). ,,We moeten er zeker van zijn dat moordenaars hun straf ondergaan, zeker als ze zo iets afgrijselijks hebben gedaan als Volkert van der Graaf. Het melden bij de reclassering is onderdeel van die straf en daar moet je niet onderuit kunnen. Dit is niet uit te leggen.'' 

Ook andere partijen willen tekst en uitleg van de minister. ,,Zie hier het bewijs dat de regeling van de voorwaardelijke invrijheidstelling moet worden gewijzigd. Dit is niet meer uit te leggen'', reageert Madeleine van Toorenburg (CDA). SP-Kamerlid Michiel van Nispen benadrukt dat Van der Graafs straf er pas in 2020 op zit. ,,Ik vind het raar dat ons systeem nu zo werkt dat iemand voor die tijd al naar het buitenland mag vertrekken. Dan kunnen we iemand minder goed in de gaten houden tijdens de straftijd en dat vind ik niet de bedoeling.''

De VVD is Van der Graaf liever kwijt dan rijk. ,,Maar dan moet hij ook ver weg verdwijnen en niet drie kilometer over de grens gaan wonen om onder zijn meldplicht uit te komen'', aldus Kamerlid Foort van Oosten. ,,De rechter gaat hier nu mee akkoord, laat Van der Graaf dan nu ook maar een enkele reis naar Paaseiland boeken.''

Minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) wil zich niet uitlaten over de uitspraak, om niet in het vaarwater van de rechter te belanden. Wel vindt hij al langer dat niet iedere verdachte standaard onder voorwaarden moet kunnen vrijkomen. Hij werkt aan een wetswijziging.

'De rechtsstaat faalt hier'

Hans Smolders, oud-chauffeur van Fortuyn, noemt de beslissing van de rechtbank om de meldplicht van Volkert van der Graaf op te heffen ‘wereldvreemd’. ,,De rechter heeft niet in de gaten wat voor leed hij de nabestaanden hiermee aandoet'', zegt Smolders triest. ,,Op deze manier valt het draagvlak onder de rechtsstaat uit. Het is een aantasting van de geloofwaardigheid.''

,,Van der Graaf heeft niet zomaar iemand vermoord, Fortuyn was een potentiële minister-president. Dit raakt miljoenen mensen'', verzucht Smolders die er weinig fiducie in heeft dat de moordenaar van Fortuyn daadwerkelijk het land verlaat. ,,Die gaat niet! Dit is alleen een manier om onder de reclassering uit te komen. De rechtsstaat faalt hier.''

Quote

De rechter heeft niet in de gaten wat voor leed hij de nabestaan­den hiermee aandoet

Hans Smolders

Smolders die erbij was toen Fortuyn werd doodgeschoten heeft zijn buik vol van de rechtszaken die de man blijft voeren. ,,Hij neemt iedereen bij de neus, gaat op vakantie, komt terug en lacht iedereen uit. Iedereen wordt steeds geconfronteerd met zijn grappen en grollen. Een rechter moet juist ingrijpen, als hij steeds oude wonden openhaalt. Wat er is gebeurd heeft bij mij een diepe kras veroorzaakt en die gaat nooit meer weg.''

Volgens de Tilburgse politicus heeft de rechter de zaak en Van der Graaf dan ook onderschat. ,,Die gaat gewoon verder met zijn zieke spelletjes.'' Smolders is verbaasd dat Van der Graaf wel onder zijn meldplicht uitkomt, maar dat het mediaverbod van kracht blijft. ,,Dat is frappant. Ik als mede-slachtoffer zeg: Laat hem maar praten, misschien komen we dan nog eens iets te weten.'' 

Of er hoger beroep tegen het vonnis komt, kan een woordvoerder van het Openbaar Ministerie nog niet zeggen. ,,We beraden ons op het vonnis.''

  1. De niet te stuiten opmars van Farmers Defence Force: ‘Ze moeten naar ons luisteren’
    PREMIUM

    De niet te stuiten opmars van Farmers Defence Force: ‘Ze moeten naar ons luisteren’

    Voor veel boeren is de geest uit de fles. Geholpen door de acties in de provincies trekken woensdag duizenden agrariërs en medestanders richting RIVM en het Binnenhof in Den Haag om weer aandacht te vragen voor het stikstofbeleid dat in hun ogen niet deugt. Aan de wieg van het protest staat Farmers Defence Force, een jonge beweging die onstuimig groeit en weigert water bij de wijn te doen. Maar er klinkt ook (interne) kritiek op de werkwijze van het nieuwe ‘boerenleger’. ,,We moeten onze hand niet overspelen.’’
  2. Bekende boerenactivist (30) zat in trekker die levensgevaarlijke situatie veroorzaakte, politie rekent op arrestaties
    video

    Bekende boerenacti­vist (30) zat in trekker die levensge­vaar­lij­ke situatie veroorzaak­te, politie rekent op arresta­ties

    Bij het uit de hand gelopen boerenprotest in Groningen is Arjen Schuiling, een van de bekendste boerenactivisten van Nederland, betrokken geraakt bij een levensgevaarlijk incident. Schuiling zat als bijrijder in een tractor die diverse hekken omver ramde en bijna een fietser omver reed. De organisator van het Malieveldprotest betuigt spijt. ,,Ik had uit moeten stappen of eerder in moeten grijpen”, zegt hij tegen deze nieuwssite. De politie onderzoekt het incident en verwacht op korte termijn aanhoudingen te verrichten.