Volledig scherm
© reuters

'Vrijdag: de dag dat de wereld niet vergaat'

In ieder geloof en in iedere stroming wordt gesproken over het einde der tijden. 'Pas als het door iemand is geactualiseerd en daarna wordt opgepakt door filmmakers of schrijvers, wordt er waarde aan gehecht', zegt Bob de Graaff, hoogleraar Intelligence en security studies aan de Universiteit Utrecht. Eerder dit jaar publiceerde hij het boek Op weg naar Armageddon, over de geschiedenis van gewelddadige pogingen om heilstaten te vestigen.

21 december vergaat de wereld. Het bewijs daarvoor is te vinden in de Mayakalender die dan afloopt, zo zeggen mensen die in deze theorie geloven. Deskundigen daarentegen zien geen enkel bewijs voor een einde der tijden. De Maya's tellen gewoon door in hun kalender en op de recentelijk in Guatamala gevonden oudste kalender van de Maya's is geen enkel teken van een mogelijk einde der tijden aangetroffen.

'Het heeft wel folkloristische elementen, dat apocalyptisch geloof. De amusementswereld speelt enorm in op deze hypes met boeken, films en andere commercie', zegt De Graaff. Men gelooft dat het dorpje Bugarach in de Franse Pyreneeën de enige plek is waar er kans is op overleving op 21-12-2012. Voor een hotelkamer moeten honderden euro's neergeteld worden.

'Niet alleen in de westerse wereld, maar ook in het Midden-Oosten en Zuid-Amerika wordt geloofd in deze Maya-voorspelling. De einde-der-tijdenvoorspelling van deze cultuur, die eigenlijk niet meer bestaat, is voor iedereen toegankelijk.'' Het is volgens de hoogleraar vaak ook een gezamenlijke houding tegen het establishment. 'Mensen denken dat bestuurders samenzweren tegen het volk en informatie achterhouden.''

Als de wereld op 22 december nog bestaat, wil dat volgens De Graaff niet zeggen dat de gelovigen niet meer geloven. 'Vaak komt er nog een grotere geloofsovertuiging. Ze ontdekken ineens een fout in de berekening en gaan weer verder rekenen.'' Hij kent verhalen uit de Verenigde Staten van de 19e eeuw waar mensen ook dachten dat de wereld verging, al hun spullen weggaven en vervolgens rechtszaken aanspanden om hun spullen weer terug te krijgen.

'Het fenomeen 'einde der tijden' is enorm bijzonder'', zegt De Graaff. 'Maar ik geloof er absoluut niet in. 21 december is de dag dat mijn kerstvakantie begint. En dat is het.''