Volledig scherm
© anp

Vrijspraak Wilders: 'Overwinning voor vrijheid van meningsuiting'

UpdateDe reacties op de vrijspraak van Geert Wilders stomen binnen. Wilders zelf sprak in een eerste reactie van een overwinning voor vrijheid van meningsuiting. 'Je mag islamkritiek hebben, mij is de mond niet gesnoerd', zei de PVV-voorman.

Andere reacties uit de politiek en de rechtspraak:

Premier Mark Rutte: 'De uitspraak van de rechter is duidelijk en conform de eis van het Openbaar Ministerie. Dat is prima nieuws voor Geert Wilders, met wie wij op basis van het gedoogakkoord goed samenwerken.'

Bram Moszkowicz, advocaat van Geert Wilders: 'Blij. Van begin af aan hebben we gezegd dat het belang van deze zaak het belang van de heer Wilders overstijgt en met name daarom ben ik ook als burger blij met de vrijspraak. Je hebt altijd wel angst dat iemand ook veroordeeld kan worden, maar daarover nadenkend en ook wel wakker liggend soms, heb ik het vertrouwen altijd wel gehad. Iedereen moet kunnen zeggen wat gezegd moet worden. Bij aanzetten tot geweld ligt wat mij betreft de grens en dat heeft Wilders niet gedaan. De rechterlijke macht heeft geen douw gehad door dit proces of door de wraking van de eerste rechtbank.'

Advocaat Gerard Spong, een van de advocaten die als eerste aangifte deed tegen Wilders: 'Wij denken erover na naar het Europese Hof te stappen. Ik ben teleurgesteld, want ik vind dat Wilders over de schreef is gegaan. Tot mijn verbazing en lichte verbijstering zei hij na afloop van de uitspraak dat hij heeft bedoeld grof en beledigend te zijn. Dat is eigenlijk een soort bekentenis. Had hij deze uitspraak gedaan tijdens de rechtszitting, dan was hij veroordeeld. Ik vind het ook teleurstellend, omdat de rechters hiermee de weg hebben geplaveid voor Wilders om van moslims tweederangs burgers te maken in onze samenleving. Dat gescheld op de islam en dat kunstmatige onderscheid tussen islam en moslims heeft maar een uitwerking: het draagt bij tot het aanzetten tot haat tegens moslims. De constatering van de rechter dat het net kan binnen de context van de maatschappelijke debat is een vage nattevingerredenering, want wat is de context?'

Fractievoorzitter van D66 in de Tweede Kamer Alexander Pechtold: 'Ik ben blij dat de uitspraak er ligt. Deze kan natuurlijk nooit een vrijbrief zijn voor aanzet tot haat, ook niet voor politici. Ik vind het overigens teleurstellend dat Wilders nog steeds zijn vertrouwen in de rechtspraak niet wil uitspreken.'

CDA-fractievoorzitter Sybrand van Haersma Buma: 'Dit is een evenwichtige uitspraak waarbij de rechter aangeeft dat de uitspraken van Geert Wilders vallen binnen de ruimte van het maatschappelijk debat. Het CDA hecht er zeer aan dat dit maatschappelijke debat met respect en fatsoen wordt gevoerd. Het CDA zal Geert Wilders hierop blijven aanspreken als mensen onnodig gekwetst worden door zijn uitspraken.'

PvdA-Kamerlid Jeroen Recourt: 'De rechter heeft besloten dat de uitspraken van Wilders binnen de wet vallen. Daarmee geeft hij alle ruimte voor het debat in de politiek en in de samenleving. We zullen de confrontatie met Wilders blijven zoeken, maar niet op een kwetsende manier. We zullen hem erop blijven aanspreken dat hij dat ook niet zal doen.'

Otto van der Bijl, persofficier van justitie bij OM Amsterdam, dat vrijspraak eiste: 'Het was een zwaar en langdurig proces voor alle betrokkenen en alleen daarom zijn we al blij dat het proces nu voorbij is. We hebben de zaak in eerste instantie geseponeerd en toen we Wilders alsnog moesten vervolgen, hebben we nog een keer gekeken of we misschien niet toch een veroordeling moesten eisen. We zijn loyaal geweest aan de beschikking van het gerechtshof, maar hebben onze eigen beoordeling gemaakt. We zijn blij dat de rechtbank nu zegt dat de uitspraken van Wilders niet strafbbaar zijn, wat je er verder ook van mag vinden.'

Hoogleraar strafrecht en strafprocesrecht Theo de Roos (Universiteit van Tilburg): 'Dat Wilders is vrijgesproken, lag in de lijn der verwachting. Alleen het punt aanzetten tot haat was nog spannend. In de film Fitna bewoog Wilders zich op de grens van het toelaatbare met zijn keuze van woorden en muziek en de opbouw. Het ging in de richting van aanzetten tot haat, maar het was het net niet. Wilders is netjes binnen de regels gebleven van het spel. Deze zaak was in feite een testcase voor vervolging wegens het aanzetten tot haat. In dit proces is aangetoond dat je wel heel ver moet gaan om daarvoor veroordeeld te worden. Pas als het bedreigend wordt, dan is het juridisch niet meer toelaatbaar. Maar zo ver is Wilders niet gegaan.'

Advocaat Els Lucas, die als een van de eersten aangifte deed tegen de politicus Wilders: 'Het is voor een deel teleurstellend. Ik heb gemerkt dat de rechtbank zeer veel waarde heeft gehecht aan toegevoegde uitspraken van Wilders dat hij niets heeft tegen moslims. Dat heeft zo meegewogen, dat dat leidt tot niet-strafbaarheid. In een gemiddelde strafzaak leidt 'ik heb het niet zo bedoeld' niet zo snel tot vrijspraak.'

Tweede Kamerlid voor GroenLinks Tofik Dibi: 'In een open en vrij land als Nederland hoort een open en vrij debat op het scherpst van de snede. Dat debat hoort midden in de samenleving thuis, niet in de rechtszaal. Deze belangrijke vrijspraak opent de weg voor Geert Wilders om zijn belofte na te komen en nu het debat echt aan te gaan met de mensen die menen dat hij hun waardigheid aantast. Wat een doorbraak zou dat zijn!'

Oud-fractievoorzitter van GroenLinks Femke Halsema twitterde meteen nadat de uitspraak bekend was geworden: 'Bij de terechte strafrechtelijke vrijspraak hoort wel de opdracht om de deugd van wellevendheid betrachten.'