Het Beatrixziekenhuis in Gorinchem.
Volledig scherm
Het Beatrixziekenhuis in Gorinchem. © EPA

Waarom heeft ziekenhuis in Gorinchem patiënte niet getest op corona?

Dat het Beatrixziekenhuis in Gorinchem een 49-jarige patiënte met ernstige luchtwegklachten niet testte op corona roept vragen op. Het virus werd pas dit weekend in het Rotterdamse Erasmus MC ontdekt, terwijl de richtlijn van het RIVM al enkele dagen eerder was aangescherpt. 

De 49-jarige vrouw uit Nieuwendijk  (Noord-Brabant, gemeente Altena) werd ruim een week geleden opgenomen in het regionale Beatrixziekenhuis op de intensive care. Toen haar toestand verslechterde, werd zij vrijdag overgebracht naar het Rotterdamse ziekenhuis. Daar is dit weekeinde via meerdere tests vastgesteld dat ze besmet is met het coronavirus. 

Het Beatrixziekenhuis beroept zich erop dat ze de vrouw nooit hebben getest op het coronavirus, omdat dat volgens de richtlijnen niet zou hoeven. Het ging immers om onduidelijke (respiratoire) ademhalingsklachten en niet om griepverschijnselen, die kenmerkend zijn voor corona. Ook was de vrouw niet in de buurt van (Italiaanse, Duitse of Chinese) infectiehaarden geweest. In het Beatrixziekenhuis geldt inmiddels uit voorzorg een opnamestop.

Interne mail

De richtlijn van het RIVM werd echter op woensdag - twee dagen voordat de patiënte werd verscheept naar Rotterdam - al aangepast. In een interne mail aan microbiologen, die deze site in handen heeft, wordt ziekenhuizen geadviseerd om alle patiënten met onverklaarbare longproblemen te testen op corona. 

Woordvoerder Dionne Puyman van het Beatrixziekenhuis zegt dit bewuste advies niet te kennen, maar benadrukt dat er in de week van opname wel degelijk is nagedacht over een mogelijke corona-infectie bij de patiënte. Daarbij is contact gezocht met het Erasmus MC. ,,Uit dat overleg is niet de conclusie getrokken dat de patiënte getest moest worden’’, zegt Puyman.

Het RIVM denkt anders over de passieve houding van het Beatrixziekenhuis. ,,Het staat een ziekenhuis altijd vrij om te testen”, zegt een woordvoerder van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu in een reactie. 

‘Slechte zaak’

Ziekenhuizen hebben standaard te maken met zeer zieke patiënten en het is hun taak uit te zoeken wat mensen mankeren. Een test op corona is hier in ieder geval nagelaten. ,,Een slechte zaak”, laat een nauw betrokkene bij de nationale corona-aanpak weten. 

Quote

De ziekenhui­zen hebben afgelopen woensdag al een mail gehad dat ze ook mensen met longproble­men die we niet kunnen plaatsen, gelijk moeten testen

Viroloog Coretta van Leer (UMCG)

Bovendien stuurde minister Bruins (Medische zorg) al op dinsdag - terwijl de vrouw in Gorinchem lag - een brief naar de Tweede Kamer. Daaruit bleek dat het RIVM adviseerde aan ziekenhuizen om een coronatest niet slechts te overwegen bij mensen met griepklachten die in de buurt zijn geweest van infectiehaarden, maar ook bij patiënten met longklachten zonder duidelijke oorzaak. 

Daarop zegt woordvoerder Puyman van het Gorinchemse ziekenhuis: ,,Onze artsen kunnen onmogelijk alle Kamerbrieven en mails in de gaten houden. Zij zijn bezig met hun patiënten.” De woordvoerder stelt ook dat de nieuwe richtlijn pas op vrijdag inging en toen werd de zieke vrouw al vervoerd naar Rotterdam.  

Dit wordt ontkracht door viroloog Coretta van Leer van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG): ,,De ziekenhuizen hebben afgelopen woensdag al een mail gehad dat ze ook mensen met longproblemen die we niet kunnen plaatsen, gelijk moeten testen. Op vrijdag verscheen nóg een mail van het RIVM, dat we ook patiënten mogen testen uit risicogebieden met milde klachten. Voorheen moesten zij eerst 38 graden koorts of hoger hebben.” 

Van Leer weet te weinig over de klachten van de patiënte om keihard te stellen dat het Beatrixziekenhuis zich niet aan het protocol hield, maar volgens haar is het wél een belangrijke les. ,,We moeten mensen die niet helemaal binnen het plaatje ‘ik ben in Italië geweest en heb koorts’ veel sneller testen.” 

Dagen verloren gegaan

Kamerlid Joba van den Berg (CDA), die kritisch is op de aanpak van de coronacrisis in Nederland, wil dat nieuwe inzichten snel in richtlijnen worden verwerkt. ,,Het is belangrijk dat ziekenhuizen snel adviezen opvolgen die worden gegeven over het coronavirus’’, zegt Van den Berg. ,,Als dat te lang duurt, gaat kostbare tijd verloren en dat is zorgelijk.’’ Ook moet Nederland de maatregelen tegen corona Europees afstemmen, vindt het CDA-Kamerlid. Ze krijgt het idee dat Nederland nu wel erg weinig doet ten opzichte van de ons omringende landen.

Volgens PVV-Kamerlid Chris Jansen voert minister Bruins ‘geen regie’. ,,Dat twee ziekenhuizen nu deels op slot zitten, is echt ongelofelijk’’, zegt Jansen. De PVV wil dat de grenzen dichtgaan voor mensen uit risicogebieden. De SP wil weten waarom terugkeerders uit risicogebieden niet preventief worden gescreend op het coronavirus. ,,De opnamestops in Gorinchem en Rotterdam laten zien dat er mogelijk te laat getest is’’, zegt SP-Kamerlid Maarten Hijink. ,,Dat is risicovol voor andere patiënten en het ziekenhuispersoneel.’’ VVD-Kamerlid Hayke Veldman zegt ervan uit te gaan dat ‘ook andere ziekenhuizen nu strikt de protocollen van het RIVM gaan meenemen in hun dagelijkse gang van zaken’.

De Tweede Kamer wordt dinsdag door het RIVM bijgepraat over de corona-uitbraak. Daarna, in ieder geval op donderdag maar misschien al op woensdag, volgt er een groot debat met zorgminister Bruins (VVD) over de huidige gang van zaken.  

Maasstadziekenhuis

Ook in het Maasstadziekenhuis in Rotterdam lag een week lang een coronapatiënt. De man bleek een bacterie bij zich te hebben, die een longontsteking kan veroorzaken. Daarom kreeg hij antibiotica, die echter niet aansloeg. Het Maasstad nam geen coronatest af, omdat de patiënt niet in bijvoorbeeld China of Noord-Italië was geweest, en geen contact had gehad met iemand die besmet was met het coronavirus. Dat gebeurde pas na overplaatsing naar het Erasmus MC, waar de patiënt op dit moment wel in strikte isolatie wordt verpleegd.

  1. Traumaspecialist is door corona in Nederland nodig: ‘Deze strijd is een marathon’
    PREMIUM

    Traumaspe­ci­a­list is door corona in Nederland nodig: ‘Deze strijd is een marathon’

    Hij werkte onder hoogspanning in internationale conflictgebieden, maar heeft zijn werkterrein nu noodgedwongen naar Nederland verlegd. Want de coronacrisis drukt zwaar op artsen en verpleegkundigen, en Kaz de Jong leert hen daarmee om te gaan. Juist nu de maatschappij weer opstart is hij extra alert. ‘Dit is pas het eind van het begin’, zegt de trauma- en klinisch psycholoog van Artsen zonder Grenzen.