Volledig scherm
© AP

Wat is er gebeurd met ons anti-Duitslandsentiment?

Als Duitsland een paar jaar geleden al in de groepsfase uit het WK-voetbal was gevlogen, hadden we in Nederland feest gevierd. Nu kunnen we er om lachen, maar vinden we het stiekem ook wel zonde. Zijn we stiekem van Duitsland gaan houden? 

,,Het is moeilijk om die Duitslandhaat nu nog te rechtvaardigen'', stelt psychiater en sportliefhebber Bram Bakker. ,,Tegenwoordig is het gewoon een sterk voetballand, met een prettige opvatting over het spel. We kunnen het niet meer massaal ophangen aan de oorlog of aan de verloren WK-finale van 1974, al zijn er natuurlijk mensen die dat wel doen. Waarom moet je nu nog een hekel hebben aan Duitsers? Het is een modern land, met moderne problemen.''

Historisch besef

,,De voetballiefhebbers van 2018 zijn over het algemeen wat minder historisch beladen dan die van 1974 en zelfs die van 1988. Ik ben grootgebracht door mijn vader die het altijd over de moffen had, maar die generatie is er niet meer. En hoe veel mensen weten nog dat ze in 1974 naar de wedstrijd keken?'' De jongere generaties denken over deze zaken niet meer na tijdens het kijken van een voetbalwedstrijd van Duitsland.

Historicus Hanco Jürgens werkt bij het Duitsland Instituut Amsterdam. ,,Er zijn natuurlijk meerdere verklaringen, maar belangrijk is dat de Tweede Wereldoorlog verder weg is. Mensen die deze periode hebben meegemaakt en hun kinderen spelen een minder belangrijke rol. Ook kijken we op een andere manier naar de oorlog: we weten nu dat niet alle Nederlanders goed waren en niet alle Duitsers fout.''

Bondgenoot

Jürgens: ,,Nederland is anders in Europa komen te liggen. Voorheen was Duitsland slechts onze grote buur. Nu is kanselier Angela Merkel opeens een groot bondgenoot van Nederland, bijvoorbeeld in relatie tot de Verenigde Staten. We trekken meer met elkaar op.''

De contacten tussen Nederland en Duitsland zijn door open grenzen en internet intensiever geworden de laatste jaren. Jürgens: ,,Opvallend is dat veel Nederlanders de Duitse hoofdstad Berlijn heel aantrekkelijk en sexy vinden. Duitsland is een belangrijk vakantieland voor ons.''

Door onze nederlaag in 1974 en de nasleep van de Tweede Wereldoorlog was iedere vernedering van Duitsland een feestje waard. Nederland was zielsgelukkig toen de halve finale in 1988 van onze oosterburen gewonnen werd. Bakker: ,,Laatst werd mij gevraagd wat het mooiste was aan dat kampioenschap. Het eerste waar ik aan dacht was die overwinning in de halve finale op de Duitsers, niet de finale. Maar die duik in de grachten en de rondvaart van Oranje is ondertussen alweer dertig jaar geleden!''

De Duitse hereniging bleek het keerpunt. Jongere generaties beoordelen de Duitsers nu op hun voetbalspel en niet op het verleden. De meeste Nederlanders zijn dit WK voor België, maar Duitsland kreeg een goede tweede plaats, bleek na onderzoek van de NOS.  Achttien procent gaf aan voor de Duitsers te juichen. Bakker: ,,Friedrich Nietzsche, toevallig ook een Duitser, zei dat de mens het dier is dat vergeet, dat is hier wel toepasselijk.'' 

Veel Nederlanders vinden het zonde dat Duitsland er al in de groepsfase uit vloog. Hier is Bakker, die '74 wel meemaakte, het mee eens: ,,Als ze dan toch moeten verliezen, laat ze dan maar een halve finale tegen Brazilië verliezen.''

Bekijk hieronder de reactie van een aantal Duitsers op het verlies van gisteren: