Watertekort in Nederland loopt op: code oranje

VideoRijkswaterstaat heeft besloten om op te schalen van droogtefase 1 naar droogtefase 2. Bij deze zogenoemde 'code oranje' is er sprake van een 'feitelijk watertekort'. Om het huidige tekort volledig te compenseren is er liefst twee à drie maanden normale neerslag nodig.

Dat staat in de Droogtemonitor van het Watermanagementcentrum Nederland die vandaag verschijnt. Dit is een samenwerking van Rijkswaterstaat, waterschappen, provinciebesturen en KNMI. Vanwege de droogte hebben die partijen de koppen bij elkaar gestoken in een crisisberaad. 

Quote

Verspreid je waterge­bruik over de dag en verspil het vooral niet

Michèle Blom, managementteam watertekorten

Rijkswaterstaat verwacht dat het neerslagtekort oploopt tot ongeveer 308 millimeter. Dat is hoger dan in dezelfde periode in 1976. Het crisisberaad roept mensen op: ,,Verspreid je watergebruik over de dag en verspil het vooral niet.''  

Volledig scherm
Droogte teistert Nederland. © Koen Verheijden

Michèle Blom, voorzitter van het Managementteam Watertekorten, noemt de situatie 'meer dan vervelend'. ,,Droogte geeft hinder en schade. Sinds vandaag is in heel Nederland sprake van een feitelijk tekort. Dit betekent dat de vraag groter is dan het aanbod van water.'' Die situatie was al zo in het oosten en zuiden, maar dat geldt nu ook in de rest van het land. Volgens Blom 'valt er simpelweg te weinig regen'. ,,Er komt ook te weinig via rivieren ons land in en door het warme weer verdampt er te veel.’’

Zij krijgt bijval van Bart Vonk, voorzitter van de landelijke commissie Waterverdeling: ,,Elke halve minuut verdampt ongeveer een Olympisch zwembad op het IJsselmeer.'' Het crisisberaad wil 'op alle manieren' voorkomen dat onze waterkeringen in het gevaar komen, en dat er onherstelbare schade ontstaat aan de natuur.

Quote

Ga niet zomaar zwemmen in open water, kijk eerst op zwemwater.nl

Bart Vonk, landelijke commissie waterverdeling

Voldoende drinkwater

Voorlopig is er nog wel voldoende drinkwater. Vitale functies, zoals de energievoorziening, zijn niet in het geding. Er zijn wel sproeiverboden op bijvoorbeeld hoge zandgronden en ook in lagere delen van Nederland wordt het steeds vaker verboden om te sproeien. Het crisisberaad waarschuwt voor zwemmen in open water. Doordat de watertemperatuur oploopt sterven er steeds meer vissen en komen blauwalgen vaker voor. Watertekortexpert Vonk waarschuwt: ,,Ga niet zomaar zwemmen in open water, kijk eerst op zwemwater.nl om te zien waar dat veilig kan.''

Code oranje betekent dat er een 'managementteam watertekorten' wordt geformeerd. Bij fase 2 wordt vooral ingezet op veiligheid, zoals dijkbewaking. Daarna volgen maatregelen voor respectievelijk de drinkwatervoorziening, scheepvaart en landbouw. Mogelijk volgen ook maatregelen als een eventueel sproeiverbod of het dichthouden van sluizen.

Lees door onder de foto.

Volledig scherm
Foto: VidiPhoto De drukst bevaarde rivier van Europa, De Waal, is door de langdurige droogte maandag geslonken tot een smalle stroom. © Vidiphoto

2011 voor het  laatst

Code oranje komt in Nederland zelden voor. ,,Alleen in 2003, 2006 en 2011 is het eerder voorgekomen dat er sprake was van een watertekort'', licht meteoroloog Ben Lankamp van Weerplaza toe.  ,,De overtreffende trap, code rood, vond alleen plaats in de jaren 1976 en 2003.'' 

In 1976 was de aanvoer van het rivierwater zo gering dat dit leidde tot code rood en een dreigende landelijke crisis. In 2003 was het aangevoerde water zo warm dat elektriciteitscentrales moeilijk konden worden gekoeld. 

 Bekijk hier hoe Rijkswaterstaat met drinkwater omgaat tijdens droogte.

Boeren mogen langer mest uitrijden
Landbouwers mogen vanwege de droogte langer mest uitrijden op de akkers. Minister Carola Schouten van Landbouw komt daarmee donderdag tegemoet aan een dringende oproep van land- en tuinbouworganisatie LTO. Door het langer uitrijden van mest hebben gewassen aan het eind van de zomer wat meer tijd om te groeien.

Schouten onderkent de ernst van de situatie door de aanhoudende droogte en hitte. ,,Het is voor boeren en telers een zware en onzekere tijd'', aldus haar woordvoerder. Het ministerie gaat bij de Europese Commissie aandringen op coulance bij de regels voor het omploegen van grasland. Als de boeren wat meer tijd en ruimte krijgen, is er later in het jaar meer veevoer beschikbaar.