Volledig scherm
De Turkse vice-premier Tugrul Türkes. © ANP

Weer Turkse minister niet welkom in Nederland

Het kabinet wil niet dat de Turkse vicepremier Tugrul Türkes naar Apeldoorn komt om de mislukte coup in Turkije van een jaar geleden te herdenken. Het is 'een logisch gevolg van de gebeurtenissen in maart', zegt Mark Rutte. 

De Turkse vicepremier wil komende dinsdag een toespraak houden tijdens een herdenking van de Unie van Europese Turkse Democraten (UETD), een aan de AKP van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan verbonden organisatie. 

,,Gezien de huidige omstandigheden in de bilaterale relatie tussen onze landen achten wij op dit moment een bezoek van de Turkse vicepremier Türkes of een ander lid van de Turkse regering niet gewenst", aldus Rutte vanuit Hamburg. Daar vindt vandaag en morgen de G20-top plaats, die hij als gast bijwoont. Ook de Turkse president Recep Erdogan is daar aanwezig, maar een ontmoeting tussen de twee staat niet op de agenda.

Volgens diplomatiek deskundige Robert van de Roer kan Nederland inderdaad niet anders dan de komst van de vicepremier blokkeren. ,,Daarvoor zijn de diplomatieke problemen tussen beide landen op dit moment te groot."

Volledig scherm
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan. © AP

Het zou het eerste openbare optreden zijn van een lid van de Turkse regering sinds dit jaar een conflict met Nederland ontstond. In maart ontzegde de Nederlandse regering minister van Buitenlandse Zaken Cavusoglu de toegang tot ons land en weerhield ook minister Kaya van Familiezaken een toespraak te houden. Turkije eiste hierop excuses van Nederland en de Nederlandse ambassadeur mocht niet terugkeren naar zijn post in Ankara.

Het doel van het kabinet blijft om de relatie met Turkije te de-escaleren, laat het weten. Daarover is het kabinet bereid in gesprek te gaan met Ankara.

Theater Orpheus in Apeldoorn kan nog niet zeggen of de herdenking kan doorgaan. ,,Daar is boven mijn hoofd allerlei overleg over, we weten het nog niet'', zei directeur Meta Neeleman vandaag. Pas begin deze week werd het theater benaderd door de UETD. De unie boekte de grote zaal, met plek voor 1300 gasten, maar gaf aan niet meer dan 500 tot 700 bezoekers te verwachten. Maar de deal was nog niet beklonken of Neeleman kreeg te horen dat de Turkse vice-premier Türkes op de herdenking zou spreken. ,,Toen wist ik: dit gaat mijn pet te boven en ik heb direct de gemeente Apeldoorn op de hoogte gesteld. Toen is het balletje gaan rollen. De besluiten die daarna zijn genomen, gingen buiten mij om. Ik heb ze ook uit de media moeten vernemen.” 

Couppoging

Op vrijdagavond 15 juli 2016 verklaarden militairen in Turkije de macht te hebben gegrepen uit onvrede over de regering. Kort na de verklaring riep Erdogan burgers op de straat op te gaan en zich tegen het leger te verzetten. Hij zei dat de coupplegers hoge straffen zouden krijgen. Ruim 270 mensen kwamen om tijdens de mislukte coup. In de dagen erna werden honderden hooggeplaatste legerofficieren en duizenden agenten gearresteerd.

Eerst het conflict bijleggen

Quote

Pas als de relatie hersteld is, kan Nederland weer leden van de Turkse regering toestaan hier te spreken.

Robert van de Roer

Volgens Van de Roer is het logisch dat de regering het bezoek tegenhoudt, terugkijkend op het incident in maart. ,,Hoewel deze bijeenkomst een ander karakter heeft dan die in maart, waarbij het om een referendum draaide, was het ondenkbaar dat Nederland dit zou toestaan,'' zegt Van de Roer. ,,Het conflict tussen beide landen is nog niet bijgelegd. De Nederlandse ambassadeur in Turkije en de Turkse ambassadeur in Nederland zijn al langere tijd niet op hun post. Pas als de relatie hersteld is, kan Nederland weer leden van de Turkse regering toestaan hier te spreken. President Erdogan en premier Rutte zouden er goed aan doen om dit conflict tijdens de G20 in Hamburg te bespreken.''

Van de Roer zegt er van overtuigd te zijn dat Nederland gisteren al 'op diverse niveaus' aan de Turken kenbaar heeft gemaakt dat een bezoek van de vice-premier aan ons land nu niet mogelijk is.

Terugkeer ambassadeur

Asscher heeft vandaag laten weten dat de terugkeer van de Nederlandse ambassadeur naar zijn post een belangrijke voorwaarde is voor Nederland om het gesprek weer aan te gaan met Turkije. ,,Het zou in ieder geval een voorbeeld zijn van normaliseren van verhoudingen", aldus de vicepremier. 

Er is sinds maart 'weinig verbetering zichtbaar' in de relatie tussen beide landen, aldus Asscher. Hij vindt het 'geen prettige situatie'. ,,We willen heel graag het gesprek aangaan, maar het lijkt me logisch dat dan te beginnen de ambassadeur weer aan het werk kan gaan."

De bijeenkomst in Apeldoorn is niet het probleem. Dat wordt stilgestaan bij de mislukte couppoging is volgens Asscher te begrijpen. 

Woordvoerder Buitenlandse Zaken Han ten Broeke voegt daaraan toe: ,,De relaties met de Turkse regering zijn zodanig bekoeld dat van Turkse zijde nu eerst mag worden verwacht dat ook zij laten zien die bilaterale relatie te willen herstellen, voordat ze hier komen herdenken".