Volledig scherm
© anp

Wenen-speech kan Wilders nóg een zaak opleveren

Terwijl Geert Wilders zich opmaakt voor de 'minder Marokkanen'-rechtszaak, wacht hem mogelijk nóg een proces. In Oostenrijk. En de kans op een veroordeling lijkt daar groter dan in eigen land. ,,Zelfs een celstraf is mogelijk.''

Quote

Er zijn politici in Oostenrijk voor minder ge­straft

Anton van Kalmthout (hoogleraar)

,,Servus, Wien!'' roept Geert Wilders. Het publiek, ruim 300 man sterk, applaudisseert. De PVV-leider staat in een grote zaal in de Hofburg, de oude residentie van het Oostenrijkse keizerrijk. Achter hem een groot spandoek waarop de Oostenrijkse vlag wordt doorboord door minaretten. Wilders is op 27 maart 2015 de eregast op een bijeenkomst van zusterpartij FPÖ.

Hij begint zijn betoog, in vloeiend Duits, met een historische verhandeling. Over 1683, toen het leger van het Ottomaanse Rijk hier voor de poorten stond, en Wenen in een maandenlang beleg probeerde in te nemen. ,,We staan hier in de stad die de islam niet wist te veroveren,'' zegt hij. ,,Wenen is een symbool van de weerstand tegen de islam. En onze boodschap is: jullie zullen Wenen ook nu niet verslaan. Jullie zullen Nederland niet verslaan, het vrije Westen niet verslaan. Wij, wij zullen de islam verslaan.''

Het publiek reageert met luid applaus en gejuich. Een dag later leest Tarafa Baghjati, leider van de Oostenrijkse moslimorganisatie IMÖ, in de krant een verslag van de FPÖ-bijeenkomst. ,,Ik besefte direct dat ik iets moest doen,'' zegt Baghjati. ,,Wilders noemde de islam een ideologie van oorlog, die oproept tot geweld. Wilders wekte de indruk dat alle moslims hier zijn om oorlog te voeren tegen Europeanen. Het deed me in alles denken aan de nazi-rethoriek uit de jaren '30. Ik besloot meteen aangifte te doen.''

Volledig scherm
© anp

Vooronderzoek
Die aangifte leidde tot een justitieel vooronderzoek van de openbaar aanklager in Wenen. Dat vooronderzoek loopt nog steeds, meldt een woordvoerder. Een besluit wordt op korte termijn verwacht - en de kans is groot dat de PVV-leider zich in Wenen zal moeten verantwoorden.

,,Vanwege het oorlogsverleden liggen deze zaken in Oostenrijk gevoeliger dan bij ons,'' zegt hoogleraar strafrecht Anton van Kalmthout. ,,De wetgeving is er strenger: men spreekt er van 'Verhetzung'. Dat lijkt op ophitsing, maar de definitie is ruimer dan in de Nederlandse wet.''

Een recent voorbeeld is de zaak van een Pegida-woordvoerder, eind vorig jaar. Hij werd door de Weense rechtbank veroordeeld wegens 'Verhetzung' omdat hij zei dat 'elke moslim een potentiële terrorist' is. Hij kreeg een voorwaardelijke celstraf van 4 maanden. Van Kalmthout: ,,Het zou mij verrassen als Wilders niet wordt vervolgd, want er zijn Oostenrijkse politici voor minder gestraft. Ik verwacht niet dat Wilders de cel in moet, maar een voorwaardelijke celstraf acht ik zeer wel mogelijk.''

Als het daadwerkelijk tot vervolging komt, dan dreigt Wilders twee keer in korte tijd voor de rechter te moeten verschijnen - en dat in de aanloop naar de verkiezingen in maart volgend jaar. Want op 31 oktober begint de inhoudelijke behandeling van zijn rechtszaak in Nederland, waar hij vervolgd wordt vanwege zijn 'minder Marokkanen'-uitspraken.

Publiciteit
Politicoloog Joop van Holsteijn verwacht dat beide zaken hem veel publiciteit zullen opleveren. ,,De invloed op de verkiezingen moeten we niet overdrijven. Publiciteit helpt, maar iedere Nederlander weet precies waar Geert Wilders voor staat. Anderzijds: een eventuele veroordeling, waar dan ook, zou kiezers ook kunnen afschrikken.'' Wilders' advocaat Geert-Jan Knoops heeft laten weten niet te reageren tot het begin van de Nederlandse zaak. De PVV-leider reageerde zelf één keer op het Oostenrijkse vooronderzoek. ,,Veel gekker moet het niet worden,'' twitterde hij.