Volledig scherm
Verschillende ziekenhuizen in het land hebben deze zomer afdelingen of bedden gesloten vanwege personeelstekort © Flip Franssen

Werkdruk in zomer nóg erger dan normaal: personeel tost om een vrije week

De werkdruk onder verpleegkundigen en verzorgenden is deze zomer nog groter dan vorig jaar. Medewerkers tossen om een vrije week of moeten eerder terugkomen van vakantie om het rooster te dichten.

Dat blijkt uit een peiling van de beroepsvereniging van verpleegkundigen en verzorgenden V&VN. Van de ruim 2600 zorgmedewerkers gaf 62 procent aan dat het werk deze zomer zwaarder is geworden. De roosters worden op een creatieve, maar niet altijd verantwoorde manier gedicht, vertellen de ondervraagden. 

Zo wordt er in de thuiszorg geregeld vijf minuten per patiënt afgesnoept. ,,Dat scheelt weer één medewerker per dag,” verklaart een wijkverpleegkundige. Ook aaneengesloten diensten zonder pauze komen vaker voor. Uit nood worden verzorgenden in opleiding als volwaardige kracht ingezet.

De beroepsvereniging is overspoeld met klachten over de hoge werkdruk. Zo werd een verzorgende van een woonzorgcentrum in Gelderland in haar vakantie twee keer gebeld met het dringende verzoek extra diensten te draaien. Ze ging een week eerder aan de slag. ,,Ik was gewoon thuis, maar had beter kunnen zeggen dat ik in Spanje was. Dan hadden ze nooit gebeld.” 

Wegglippen

Tijdens de zomermaanden waakt de Gelderse 's nachts over vijftig patiënten in haar eentje. Laatst glipte er een demente bewoner naar buiten, terwijl ze bij een ander aan het bed stond. ,,Gelukkig liep de bewoner precies in de armen van de ochtendploeg die arriveerde. Maar dit kan vreselijk misgaan.” De medewerkster wil anoniem blijven uit angst dat ze haar baan verliest. ,,Natuurlijk kom ik zo weer aan een nieuwe baan, maar ik wil mijn vaste uren niet kwijt.”

De komende jaren zijn er tot wel 125 duizend extra werknemers nodig in de zorg. De vakantietijd is altijd al een zware periode waarin minder mensen hetzelfde werk moeten doen, maar ook FNV Zorg merkt dat de druk deze zomer toeneemt. Gisteren ging FNV-bestuurder Maureen van der Pligt naar het Korthagenhuis in Amsterdam-Noord, waar ze het personeel een hart onder de riem stak. Volgens de vakbond wordt hier slechts een kwart van de medewerkers ingezet vanwege het tekort aan mankracht. De Amsterdamse zorginstelling Evean stelt dat er 'inderdaad roosterproblemen waren.' ,,Maar inmiddels is met veel pijn en moeite genoeg personeel gevonden, voornamelijk flexwerkers, om goede zorg te leveren," zegt een woordvoerder.
Ook CNV Welzijn en Zorg voorspelde onlangs een landelijk zorginfarct deze zomer.

Loten

In een ziekenhuis in de provincie Utrecht wordt er zelfs geloot welke medewerker op vakantie mag, vertelt een verpleegkundige die anoniem wil blijven. Ook worden er zes bedden minder ingezet op haar afdeling en werkt de verpleegkundige elke week een extra dienst. Maar zelfs dan komt haar team mensen tekort. ,,Gisteren kreeg ik nog een appje van mijn leidinggevende. Als niemand komend weekend kan werken, gaat ze iemand aanwijzen.”

Quote

,,Van de week zat er ’s ochtends om 7 uur al een collega te huilen. We kunnen de druk niet meer aan.”

Verzorgende (anoniem),

Om het huidige personeel te ontlasten roept beroepsvereniging V&VN werkgevers op de administratiedruk te minderen. Uit onderzoek blijkt dat ze hier tot wel 30 procent van hun tijd aan kwijt zijn. Ook zou personeel minder ingezet moeten worden voor extra klusjes als het uitdelen van nieuwe wifi-codes en grasmaaien. Herkenbaar, zegt de anonieme verzorgende uit Gelderland. Volgens haar is het takenpakket inmiddels zo groot dat collega’s oververmoeid of zelfs ziek op het werk verschijnen. ,,Van de week zat er ’s ochtends om 7 uur al iemand te huilen. Naast onze zorgtaken moeten we koffie zetten, kranten rondbrengen en de waskarren soppen. We kunnen de druk niet meer aan.”

Sluiting bedden
De intensive care in HMC Bronovo in Den Haag gaat dicht vanwege personeelstekort. Het ziekenhuis heeft verregaande plannen om de bedden te verplaatsen naar de locatie Westeinde. HMC is zeker niet de enige. In Amsterdam is ’s nachts nog maar één huisartsenpost beschikbaar deze zomer. Van de 217 diensten konden er liefst 79 niet worden ingevuld in het rooster. En het Amsterdam UMC stelde recent een opnamestop in op de kinder-ic. Ook in Leiden, Den Haag, en Veldhoven zijn kinderbedden gesloten. Door de vakanties zijn er niet genoeg gespecialiseerde verpleegkundigen, merkte ook het Dordtse Albert Schweitzer ziekenhuis. Hier zijn tijdelijk een verloskamer en vier kraambedden gesloten. Om dezelfde reden werken drie ziekenhuizen in Utrecht  Het St. Antonius Ziekenhuis, Diakonessenhuis en UMC Utrecht – deze zomer samen bij bevallingen.