'Werkgever ziet pesten slechts als kinderspel'

Werkgevers én werknemers onderschatten de desastreuze gevolgen van pesten op de werkvloer. De samenleving is er jaarlijks miljarden aan kwijt, een half miljoen werknemers lijdt onder het getreiter van collega's of hun baas. Een deel haakt zelfs af.

Quote

De overheid kan een enorme besparing realiseren door een landelijk klachten­cen­trum op te zetten

Patricia Bolwerk

Gerrit Hartholt (50) uit Dedemsvaart was al enigszins een vreemde eend in de bijt bij het productiebedrijf waar hij werkte als expeditiemedewerker. Gerrit heeft asperger, een vorm van autisme. ,,Op mijn werk heerste een vrijgevochten sfeer, met bijzondere figuren die een loopje namen met de regels: illegale pauzes of afwezigheid. Ik heb dat op een bepaald moment aangekaart."

Zijn collega's namen Hartholt op de korrel, hoewel hij veel werk verzette. Hij onderging verbaal geweld, spugen, vechtpartijtjes en expres zaken in de war schoppen. Soms waren de pesterijen minder heftig, dan weer ernstig.

,,Op een gegeven moment heb ik schriftelijk geklaagd. Tot mijn verbazing ging de bedrijfsleiding vanaf dat moment vormen van intimidatie in mijn richting toepassen. Als ik er voor koos om op mijn eigen afdeling te blijven werken en er zou iets gebeuren, dan zou dat voor mijn eigen rekening zijn. Of: als het pesten opnieuw zou beginnen, zouden ze mij alsnog gedwongen overplaatsen."

Bijstand
Uiteindelijk belandde Hartholt in de ziektewet, mede door de stress op zijn werk. Hij zit nu in de bijstand.  Volgens onderzoek van TNO en CBS worden zo'n 500.000 werknemers getreiterd door baas of collega's. Een klein deel, naar schatting zo'n 10.000 mensen per jaar, wordt weggepest. Zij zoeken een andere baan of belanden in de ziektewet. Minister Asscher (Sociale Zaken) spreekt van 'een serieus probleem'.

De Inspectie SZW gaat extra aandacht besteden aan pesten, maar kan niet alle individuele gevallen onderzoeken. Het gaat bovendien vaak om subtiele treiterijen, die niet duidelijk zichtbaar zijn. Asscher komt in juni met een online- en radiocampagne die werkgevers en werknemers bewuster moet maken van de gevolgen van pesten op de werkvloer. De maatschappij loopt hierdoor jaarlijks 2 tot 4 miljard euro schade op, claimt de Stichting Stop Pesten nu!

Klachtencommissie
Asscher gelooft niet in een landelijke klachtencommissie tegen pesten, een wens van de stichting Stop pesten Nu! Voorzitter Patricia Bolwerk: ,,Pesten op de werkvloer kost de samenleving 2 tot 4 miljard euro per jaar. De overheid kan een enorme besparing realiseren door een landelijk klachtencentrum op te zetten. Het zou raar zijn als andere partijen de rekening gepresenteerd krijgen."

Ze is blij met de eerste stappen van Sociale Zaken. ,,In het hoofd van mensen is pesten maar een kinderding. Maar het komt ook veelvuldig voor op de werkvloer, in het bejaardentehuis of in de krijgsmacht. Het is belangrijk dat mensen die treiterijen zien gebeuren, dat ergens kunnen melden. En dat slachtoffers ergens hun verhaal kunnen doen."

Petitie
De Tweede Kamer krijgt morgen een petitie vanwege een debat over arbeidsomstandigheden, komende donderdag. Een fikse aanpak van pesten op de werkvloer krijgt nu al steun. ,,Dit is een zwaar onderschat vraagstuk," zegt SP-Kamerlid Paul Ulenbelt. ,,Mensen kunnen nergens terecht en werkgevers kijken weg. Ik steun alle goede initiatieven die hier eindelijk verandering in brengen."

De vraag is of pesten op de werkvloer - bij lager opgeleiden vaak fysiek en bij hoger opgeleiden meestal mentaal - eigenlijk wel uit te bannen is. Toch vindt minister Asscher het alleen al belangrijk om het onderwerp op de kaart te zetten. ,,Het taboe moet geslecht, want dit raakt ontzettend veel mensen. Het is echt een groot beroepsrisico geworden.''