Volledig scherm
De viswinkel van Abdullah (l) en Umut Tagi haalde als enige een 10. © JACQUELINE DE HAAS

Winnen AD Haringtest is droom voor broers uit Leiden

AD HaringtestVishandel Atlantic in Leiden heeft de 31ste Nationale AD Haringtest gewonnen. En dat betekent Hollandse Nieuwe met een mediterraans tintje: de Turkse broers Abdullah en Umut Tagi zitten al van kinds af aan 'in de vis'. Hun viswinkel haalde als enige een 10.

> Uitslag AD Haringtest 2012


Volledig scherm

De eerste plaats in de Nationale Haringtest is voor de Tagi-broers de ultieme wraak op een groot deel van de Nederlandse haringhandel. 'Wij waren voor hen altijd 'die Turken', althans zo voelden wij het. Ik denk dat wij met het winnen van de belangrijkste prijs die er te halen is, nu definitief ons visitekaartje hebben afgegeven.'

'Wij hebben er jaren achtereen dichtbij gezeten, maar pas nu besef ik hoe het zoet van de overwinning daadwerkelijk smaakt,' zeg Umut (38).'Wij voeren een strijd en die is nog niet gewonnen. Dat is pas het geval als iedere Nederlander weer kan genieten van een echte ambachtelijke haring.'

Het verhaal van de broers Tagi is een bijzondere geschiedenis. Negen jaar oud kwam Abdullah met zijn ouders naar Nederland. Zwanger van Umut stond zijn moeder lange tijd in Scheveningen haring te snijden. 'In die periode is de haring in mijn genetische structuur opgeslagen.'

Abdullah (46), die al snel Appie werd genoemd en die naam nooit meer kwijtraakte, hielp als knul van nog geen 10 jaar op de Haagse markt: visafval opruimen bij de gebroeders Simonis. Daarna volgde de verkoop en langzaam maar zeker leerde Appie alle aspecten van het visvak kennen. In zijn voetspoor volgde Umut. In 1989 gingen de broers op eigen benen staan en openden zij hun eerste winkel.

Schoonmaken
'Toen zijn wij ook begonnen met het schoonmaken van haring. Naast de winkel kwam er een loonbedrijf. Wij konden tientallen mensen aan werk helpen,' vertelt Appie. Het bleek in het begin van de jaren '90 een gat in de markt. Umut: 'Alle grote haringproducenten waren klant bij ons. Kun je nog even 5000 haringen schoonmaken? 10.000, 20.000, 50.000? Ik durf te zeggen dat wij veel geld voor hen hebben verdiend.'

Dat ging goed totdat de producenten besloten machinaal te gaan schoonmaken. Het handwerk was niet langer nodig. 'Dat de kwaliteit een stuk minder was, telde niet. Wij werden opzij gezet voor machines. Wij waren voor hen toch maar het dure personeel.'

Aan de kant geschoven besloten de Tagi's daarom de handel zelf ter hand te nemen. Het doel: het leveren van een op ambachtelijke wijze handschoongemaakte Hollandse Nieuwe van goede kwaliteit en voor een betaalbare prijs.

Dat was echter gemakkelijker gezegd dan gedaan. De haringwereld is van oudsher een gesloten bolwerk waarbinnen slechts enkele families de dienst uitmaken.

Umut Tagi: 'Dat zijn decennia lang de mensen geweest die bepaalden hoeveel en in welke kwaliteit er Hollandse Nieuwe op de markt kwam. En ook nog tegen welke prijs. Een gesloten front van het zuiverste water.' Een bewering die overigens door andere ingewijden in de haringwereld met klem wordt ontkend.

Dicht
Voor groothandel Atlantic ging de deur dicht. 'Wij konden als groothandel alleen slechte kwaliteit haring krijgen en moesten daarvoor detailhandelsprijzen betalen.' Het tij keerde toen de Tagi's begin 2000 in aanraking kwamen met Hans Hoek, een dwarsdenkende Katwijker die eveneens tegen de stroom inroeit. Met zijn productiebedrijf Sir Fish in het Noorse Sirevåg staat hem maar één doel voor ogen: breng de kwalitatief beste haring op de markt en laat dat prevaleren boven uitsluitend commerci-ele belangen.

Het bleek in de praktijk een gouden koppel. Toen Atlantic ook nog eens onder de als normaal ervaren marktprijzen ging werken, ging het bij de gevestigde haringhandel echt pijn doen.

Umut Tagi: 'Die prijzen worden al tientallen jaren kunstmatig hoog gehouden. Eerst boycotten ze ons, toen zaten ze ons op alle mogelijke manieren dwars en uiteindelijk probeerden ze ons op te kopen. Dat was de enige manier om hun eigen positie te behouden. Maar de menselijke wil kan elk kapitaal overwinnen. Wij voelden ons mensen met een missie.'

De Tagi's sloegen elk bod af. Zij hadden geen geld nodig.

De winkels in Den Haag en Leiden floreerden, het uitzendbedrijf draaide ook goed. Ondertussen werd er wel keihard gewerkt. Appie vooral in de winkel, Umut in de groothandel.

In het hoogseizoen bivakkeert hij wekenlang op een slaapbank in zijn kantoor. De klant voor alles. En niet zonder resultaat. Elk jaar steeg de omzet. De kwaliteit was hoog en dat vertaalde zich in goede resultaten in de AD-test. Evenals vorig jaar bestaat de top 5 in de test op één uitzondering na geheel uit door Atlantic geleverde haring.

Vorig jaar zette groothandel Atlantic net geen 100.000 emmers om, goed voor een marktaandeel van ongeveer 25 procent.

'Wij maken nog steeds handmatig schoon en zorgen daarmee ook voor werkgelegenheid. Wij zorgen er op deze manier voor dat vakbekwaamheid en kennis behouden blijven. Daartoe leiden wij ook personeel van onze afnemers op. Richting detaillist zijn wij inmiddels de belangrijkste leverancier. Wij hebben ons bestaansrecht bewezen en zullen verder groeien en knokken.'