Volledig scherm
Brand in het Amazone-regenwoud, vlakbij Humaita, Brazilië. (Deze foto is 17 augustus genomen). © REUTERS

WNF wil actie na Amazone-drama: doe foute soja in de ban

De Nederlandse regering en het bedrijfsleven moeten een vuist maken tegen Brazilië. Het platbranden van grote delen van het Amazonewoud en de aantijgingen van president Bolsonaro vragen om een felle reactie, desnoods met een boycot op foute soja of een rem op bedrijfsactiviteiten in het Amazonegebied. Dat stelt Kirsten Schuijt van de Nederlandse tak van het Wereld Natuur Fonds (WNF). Ingenieursbedrijf Arcadis lijkt gevoelig voor het pleidooi. 

De natuurorganisatie kreeg vandaag talloze telefoontjes van mensen die boos zijn over de beschuldigingen van de Braziliaanse president Bolsonaro. Die suggereert dat natuurbeschermingsorganisaties als WNF achter de verwoestende branden in het Amazonegebied zitten: ,,Verschrikkelijk dat hij dat zegt. Het is een tactiek die moet afleiden van waar het echt om gaat”, zegt Schuijt. Ook het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken krijgt veel vragen over de beschuldigingen van Bolsonaro. ‘De toekomst van de Amazone staat op onze rader’, valt te lezen in een tweet die het ministerie verstuurde. 

De Nederlandse WNF-directeur vindt de maat vol en vraagt zowel de Nederlandse regering als het bedrijfsleven om een concrete reactie, bijvoorbeeld door het juist gesloten handelsakkoord van de EU met Zuid-Amerika (Mercosur) ter discussie te stellen. Dat akkoord ligt nu ter ratificatie in Europa. ,,Frankrijk en Duitsland dreigen al de ratificatie uit te stellen. Ik vind dat Nederland zou moeten volgen.”

(Artikel gaat verder na de foto's)

Volledig scherm
WNF-directeur Kirsten Schuijt. © WNF / Marten van Dijl
Volledig scherm
Overzicht van platgebrand Amazone-gebied. © EPA

Het Nederlandse bedrijfsleven draagt volgens het WNF indirect bij aan de ontbossing van de Amazone, want verschillende bedrijven doen er wel zaken maar weinig tot niets tegen illegale ontbossing. De Rotterdamse haven zou daarom moeten besluiten niet-duurzame soja te weren. ,,Die komt de haven niet meer in”, aldus Schuijt. Verder moeten ondernemingen als Arcadis, Boskalis, Damen Shipyards en Alewijnse ter verantwoording worden geroepen voor hun werkzaamheden in Brazilië. Deze bedrijven werken of werkten mee aan de ‘sojaroute’, met de aanleg van havens en andere infrastructuur om grote hoeveelheden soja van Brazilië naar Europa te vervoeren. Schuijt: ,,Je kunt niet aan de ene kant Bolsonaro bekritiseren en aan de andere kant gewoon bijdragen aan wat daar gebeurt. Kijk naar jezelf, naar de rol die je speelt als handelsland en importeur. Dat zeggen we al lang alleen wordt het nu heel urgent.”

Haven

Boskalis voelt zich niet aangesproken door de oproep van WNF. Het bagger- en sleepbedrijf is mede-eigenaar van een sleper in Amazonehavens in Brazilië. Een woordvoerder noemt het ‘heel vergezocht’ van WNF om het bedrijf deze problemen aan te rekenen. ,,We kunnen de lading niet per boon controleren, dat is ondoenlijk, die kisten mag je niet zomaar openmaken.” Als het bedrijf weet zou hebben van dubieuze vrachten dan ‘kun je natuurlijk maatregelen nemen’: ,,Maar dat is in deze heel ver gezocht.” 

Later dit jaar doet Boskalis afstand van haar aandeel in deze sleepactiviteiten, maar volgens de woordvoerder staat dat los van deze kwestie. ,,Dat komt gewoon door de dynamiek in de havensleepmarkt.” Damen Shipyards benadrukt dat ze zich bij werkzaamheden in het buitenland houdt aan ‘Europese standaarden’ als het gaat om natuur en milieu maar wil verder niet ingaan op ‘politieke statements’ als van het WNF. 

Een woordvoerder van de Rotterdamse haven stelt dat WNF met de oproep voor een ban op niet-duurzame soja aan het verkeerde adres is en bij de bedrijven moet zijn die producten importeren. ,,Wij gaan daar als Havenbedrijf niet over, dat is echt aan de bedrijven zelf.”

Meer weten? Lees hier vjjf vragen over de Amazone.

Arcadis: dat gebied is een no go
Ingenieursbedrijf Arcadis lijkt wel gevoelig voor de kritiek. Vorig jaar bleek dat de lokale bevolking rond een nieuw te bouwen sojahaven voor veel te weinig geld was uitgekocht, vlak voordat Arcadis betrokken raakte bij het project. De milieuvergunningen waren afgegeven en het ingenieursbureau zegt daarom niks van de uitbuiting van Braziliaanse families geweten te hebben. Maar na de onthulling trok Arcadis het boetekleed aan. ,,We gingen ervan uit dat een milieuvergunning zekerheid bood over deze leefbaarheids- en duurzaamheidseisen”, zegt een woordvoerder nu. ,,Dus nu zijn we daar veel strenger op geworden. Vergelijkbare projecten in dat gebied zullen nu een no go zijn voor ons. We letten overal waar we werken juist heel erg op duurzaamheid en leefbaarheid, daarom laten we ook weleens projecten schieten.”