Volledig scherm
Drie oude goederenwagons die waarschijnlijk voor de deportatie van Joden zijn gebruikt staan in het Herinneringscentrum Kamp Westerbork. © anp

WOII-commissie NS kijkt ook naar schadevergoeding voor Roma en Sinti

De commissie die gaat kijken hoe de NS kan overgaan tot schadevergoedingen van mensen die in de Tweede Wereldoorlog op transport zijn gezet, kijkt daarbij ook naar Roma en Sinti. Dat zegt een woordvoerder van de NS.

De NOS meldde dat de Vereniging Sinti, Roma en Woonwagenbewoners Nederland ook wil meepraten over de schadevergoeding en dus ook een zegje wil krijgen over wie er in de commissie komen. Voorzitter Sabina Achterbergh zou willen dat Sinti en Roma net als de NS en overlevende Salo Muller, die strijd voert voor de vergoedingen, twee mensen mogen benoemen in de commissie.

Volgens de NS-woordvoerder is de opdracht in eerste aanleg voor de commissie te kijken naar alle slachtoffers die op transport zijn gezet. ,,Dus niet alleen mensen van joodse komaf, maar alle overlevenden en directe familie van slachtoffers. Dat is dus inclusief Roma en Sinti, die in die tijd ook op transport zijn gezet.'' 

Volgens de woordvoerder is er ook contact met vertegenwoordigers van deze groepen. 

Spoorwegen verdienden geld

De commissie heeft de opdracht gekregen om te kijken hoe de NS op morele gronden kan overgaan tot individuele vergoedingen. De Spoorwegen verdienden geld door Joden naar kamp Westerbork te vervoeren in opdracht van de Duitse bezetter.

President-directeur Roger van Boxtel van de NS heeft verscheidene keren gesproken met Salo Muller, een overlevende van de Holocaust en oud-fysiotherapeut van Ajax. Gezamenlijk is besloten af te zien van van juridisch getouwtrek over de vraag of de Spoorwegen wel of niet vergoedingen moeten betalen. Ze zijn het eens geworden over het instellen van een commissie die moet kijken op welke wijze een individuele vergoeding kan worden gegeven.

,,Op dit moment kunnen we niet zeggen wie er voor zo’n vergoeding in aanmerking komen en hoe hoog de bedragen zijn,” legde een NS-woordvoerster gisteren uit. ,,Het is aan de commissie om dit uit te werken.”

Kleine pleister op je wonden

Muller die al een aantal jaren strijd voert tegen de NS is blij met de uitkomst. Maar ,,het leed verzacht het niet. Het is een kleine pleister op je wonden”, zei hij tegen Nieuwsuur. ,,De NS heeft 102.000 Joden vervoerd en daar hebben ze geld voor gekregen, en daar ging het me om.”

De NS beschouwt de Tweede Wereldoorlog ‘als een zwarte bladzijde’ in de geschiedenis van het bedrijf omdat treinen toen in opdracht van de bezetter hebben gereden.

In september 2005 heeft de NS verontschuldigingen aangeboden voor haar rol tijdens de bezetting. Toenmalig NS-topman Aad Veenman bood destijds ‘uit de grond van zijn hart en in alle bescheidenheid’ zijn verontschuldigingen aan de joodse gemeenschap en andere betrokken groepen aan.

Niet voor het eerst

Het is niet voor het eerst dat Joden financiële genoegdoening krijgen voor het leed dat hen in de Tweede Wereldoorlog is aangedaan. Begin deze eeuw betaalden de overheid, verzekeraars, banken en de effectenbeurs in totaal 346,7 miljoen euro aan schadevergoedingen voor hoe er met Joodse eigendommen tijdens en na de Tweede Wereldoorlog was omgegaan, de zogenoemde Maror-gelden.

En nog steeds lopen er een aantal heikele kwesties. Zo is het CJO nog niet klaar met het dossier van de erfpachtgelden. Joden die terugkwamen uit de kampen moesten in sommige steden openstaande rekeningen plus boetes betalen voor de erfpacht. Amsterdam trok onlangs 10 miljoen euro uit om deze openstaande rekening te vereffenen. Ze keren het bedrag uit aan Joodse organisaties in de stad. ,,Maar in heel veel gemeenten is hier nog helemaal niet naar gekeken’’, zegt vice-voorzitter Ronny Naftaniel van het Centraal Joods Overleg (CJO).