Volledig scherm
© Eldridge Pentury

Zelfrijdende treinen komen eraan

De eerste zelfrijdende trein op het Nederlandse spoor komt dichterbij. Spoorbeheerder ProRail treft voorbereidingen om eind dit jaar als test een trein op de automatische piloot te laten rijden. Al duurt het nog wel even voordat machinisten niet meer op de bok zitten.

Waar de test zal plaatsvinden, staat nog niet vast. ,,Maar de provincie Groningen heeft expliciet aangegeven belangstelling te hebben’’, zegt een woordvoerder van ProRail. Eerder werd de Betuweroute (van de Maasvlakte bij Rotterdam naar de grens met Duitsland) genoemd. ,,Die lijn is geschikt omdat het een afgesloten baan is. Maar ook complexe terreinen moeten uitvoerig worden getest voor we automatische treinen invoeren.’’

Volgens ProRail is het introduceren van zelfrijdende goederen- en passagierstreinen een noodzakelijke innovatie. ,,We willen kijken wat het oplevert, onder meer op het gebied van veiligheid en de frequentie waarmee de treinen rijden."

Hij benadrukt dat de testritten op een veilige en gecontroleerde manier plaatsvinden. Dat betekent onder meer dat mensen aanwezig zijn om in te grijpen. 

Niet alles afschermen

Quote

Je kunt het het beste met een cruise control op de snelweg vergelij­ken

Rob Goverde, universitair hoofddocent

Helemaal nieuw is de techniek niet. In Kopenhagen, Londen en Parijs rijden al geautomatiseerde metro's. ,,Al zijn dat voornamelijk ondergrondse en gesloten omgevingen”, weet universitair hoofddocent Rob Goverde (TU Delft). ,,Op de perrons is daar wel wat interactie, maar in Nederland krijgen we te maken met veel meer omgevingsfactoren, zoals weersinvloeden. Je kunt niet alles afschermen.’’

Zelfrijdende treinen zijn volgens de planning- en transportdeskundige in ons land wel degelijk mogelijk. ,,Als er nu iets gebeurt, duurt het ook even voor de machinist de trein tot stilstand heeft gebracht. In metro’s worden al systemen gebruikt die algoritmes berekenen en zich richten op energiezuinig rijden, door bijvoorbeeld een trein uit te laten rollen voor het een station bereikt.’’

Als er geen machinist meer op de trein zit, zou de verkeersleiding in kunnen grijpen als de computer niet meer weet wat hij moet doen. ,,Je kunt het het beste met een cruise control op de snelweg vergelijken.’’

Druk

Volgens Goverde wordt er druk aan gewerkt aan de introductie van zelfrijdende treinen op het reguliere spoor. ,,In Duitsland en Zwitserland zijn ze er ook erg mee bezig. Op bepaalde plekken, waar het mogelijk is, zal in gradaties worden ingevoerd. Dan zal er vaak nog wel een machinist op de trein zijn, zodat hij kan ingrijpen als er iets gebeurt.”

Maar er moet nog wel een en ander aan gebeuren voor zelfrijdende treinen een feit zijn. Hoewel ProRail er geen datum aan wil hangen, denkt Goverde dat vanaf 2023 het systeem kan worden uitgerold, om in 2030 de eerste pilots of trajecten af te trappen. ,,Er moet ook draagvlak zijn. Reizigers moeten zich veilig voelen, dus er spelen ook bepaalde psychologische factoren mee. Maar in metro’s is dat ook al het geval.’’