Volledig scherm
© ANP XTRA

Zelfs met uitspraak van de rechter krijgt vader niet altijd contact met eigen kind

Ligt er, na jaren procederen, eindelijk een duidelijke omgangsregeling van de rechter zorgt de moeder ervoor dat je je eigen kinderen alsnog niet te zien krijgt. Wat kan je dan als vader?  ,,Als ouder wordt je onrecht aangedaan, maar je staat met lege handen.’’

Tien jaar geleden scheidde Walther Goossens van zijn vrouw. De tien jaar die daarop volgen staan vooral in het teken van de kinderen. Of eigenlijk vooral in het teken van die ene vraag: wie ziet de kinderen op welk moment? ,,Onderling zijn we daar niet uitgekomen. Op het dieptepunt heb ik de kinderen een half jaar niet gezien.’’

En dus volgen er rechtszaken, mediationtrajecten en pilots om een goede omgangsregeling tot stand te brengen. Zonder resultaat. Sinds 2018 ligt er definitief een vonnis in hoger beroep. Die uitspraak is - noodgedwongen - zeer gedetailleerd. De ophaal- en brengtijden zijn exact vastgelegd, de vakanties tot in lengte van dagen bepaald. 

‘Er wordt niet gehandhaafd’

Maar wat gebeurt er dan, als je vrijdagmiddag stipt om 16.00 uur je kinderen ophaalt? Goossens: ,,Soms gaat het goed, maar soms sta ik ook gewoon voor een dichte deur. Dan doet er niemand open of zijn ze simpelweg niet thuis.’’ Inmiddels heeft Goossens besloten om aangifte te doen tegen zijn ex. ,,Maar ook dat heeft zo weinig effect: op het bureau wil soms niemand de aangifte opnemen. Je wordt gewoon weggestuurd. Het is een zaak tussen twee ouders, stelt de politie.’’

Quote

Je kan niet zeggen: het is een probleem van dé ouders

Cees van Leuven

Het verhaal van Goossens is geen op zichzelf staand geval, blijkt uit onderzoek van Reporter Radio, een radioprogramma van Kro-Ncrv dat elke zondagavond wordt uitgezonden op Radio 1. Het programma bestudeerde meerdere door de rechter opgelegde omgangsregelingen en sprak met een aantal deskundigen over de uitvoering van dit soort vonnissen. ,,Over de handhaving is totaal niet nagedacht’’, stelt Cees van Leuven, familierechter in Den Bosch en voorzitter van een expertteam over ouderverstoting. ,,Wat je ziet is dat er door politie niet gehandhaafd wordt. Wij kunnen als rechters dan wel zeggen dat een omgangsregeling moet worden uitgevoerd, maar in de praktijk gebeurt dat niet.’’

Er is onvoldoende kennis bij de politie over dit soort zaken, stelt Van Leuven. Aangiftes worden vaak niet opgenomen of geseponeerd. Terwijl er wel degelijk een strafbaar feit wordt gepleegd (‘onttrekken aan het gezag’). ,,De verantwoordelijkheid voor het niet nakomen van een omgangsregeling wordt volledig bij de ouders neergelegd. Terwijl de overheid er juist is om een vonnis uit te voeren, voor zover dat redelijk mogelijk is. Als één ouder er part noch deel aan heeft dat het vonnis niet wordt uitgevoerd, dan kan je niet zeggen: het is een probleem van dé ouders.”

Uit cijfers uit 2017 blijkt dat bij ongeveer 5 procent van de 35.000 echtscheidingen per jaar vaders - en ook steeds vaker moeders - hun kinderen niet meer zien door problemen met de naleving van de omgangsregeling. ,,Er zijn altijd enorm veel emoties in een echtscheidingsstrijd’’, ziet ook Bas van ’t Hoff van het Vaderkenniscentrum, dat overigens ook moeders bijstaat. ,,Doordat er ook een hoop valse aangiftes worden gedaan, is de beoordeling voor de politie soms ook lastig.’’

Laatste redmiddel

Maar de huidige aanpak werkt in elk geval niet, stelt Van ’t Hoff, die zelf bij de politie werkt en ook jaren strijd leverde om zijn kinderen te kunnen zien. ,,Er gaan bij de rechter soms jaren overheen voor er een vonnis ligt in dit soort zaken. Maar als je kind al vijf jaar van je vervreemdt, heeft het inzetten van het strafrecht daarna niet zo veel zin meer.’’ 

Dan moet de politie wel durven ingrijpen. Van ’t Hoff: ,,Soms komt de politie, als er gedoe is, wel ter plaatse aan de deur. Agenten zeggen dan: wij gaan niet aan kinderen trekken. En dat is begrijpelijk, maar dan moet je wel het gesprek aangaan over waarom de ouder weigert mee te werken.’’

De politie laat tegenover Reporter Radio weten dat een beroep op het strafrecht een ultimum remedium moet zijn, ofwel een laatste redmiddel. 

,,De politie is totaal niet opgeleid om te handelen in dit soort situaties. Dit is een heel specifieke vorm van agressie’’, zegt ook kinderrechter Van Leuven. Van ‘t Hoff ziet graag dat er per politie-eenheid een paar experts op dit gebied komen, die zich over dergelijke zaken kunnen buigen. ,,Die verstand hebben van de juridische, maar ook van de psychologische aspecten van deze problematiek. Let wel: uit dit soort situaties komen soms ook onze probleemjongeren voort.’’

Het coronavirus zorgt nu al voor een toename in het aantal aanvragen voor echtscheidingen: