Volledig scherm
Archiefbeeld van Cevdet Yilmaz. © ANP

Zesvoudig moordenaar Koetsiertje krijgt toch geen gratie

UpdateCevdet Yilmaz, de man in 1983 zes mensen doodschoot in café ’t Koetsiertje in Delft, krijgt toch geen gratie. Dat zegt zijn advocaat Romke Wybenga, die de beslissing vanmiddag binnen kreeg. Het ministerie van Justitie en Veiligheid bevestigt de afwijzing die minister Sander Dekker van Rechtsbescherming heeft genomen.

Advocaat Romke Wybenga wil niet te veel zeggen over de reden van de afwijzing, maar wel dit: ,,De minister heeft blijkbaar een andere opinie over de kans op recidive dan de reclassering, deskundigen van het NIFP (Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie, red.) én de kliniek waar meneer Yilmaz formeel nog onder behandeling staat.” 

Of dat echt betekent dat de minister vindt dat er nog steeds een risico is dat Cevdet Yilmaz na 36 jaar opnieuw in de fout gaat, wil Wybenga niet direct zeggen. ,,In elk geval acht hij de kans daartoe nog niet klein genoeg.” Het ministerie wil om privacyredenen van Yilmaz geen toelichting geven. Advocaat Wybenga wil nog niet ingaan op de vraag of en wanneer hij namens Yilmaz een nieuw gratieverzoek gaat indienen. 

Yilmaz werd 36 jaar geleden veroordeeld tot levenslang, maar werd in 2001 in een tbs-kliniek geplaatst met het oog op mogelijke terugkeer in de maatschappij. Omdat die ‘behandeling’ tot nu toe goed verloopt en hij al permanent buiten de muren van de kliniek leeft, leek de kans op gratie groot. Het gerechtshof in Den Haag adviseerde in een eerder stadium ook al Yilmaz gratie te verlenen. Nabestaanden van het drama hebben zich daartegen altijd verzet. 

Meisje

De ooit tot Nederlander genaturaliseerde Turk schoot op 5 april 1983 ’s avonds zes mensen dood, onder wie Carmen Sneekes een meisje van 12, nadat hij bonje had gekregen met een van de cafébezoekers. Yilmaz trok een semiautomatisch pistool, schoot de man dood die hem zou hebben beledigd, en doodde daarna in koelen bloede nog vijf bezoekers van het café. Vier anderen raakten gewond. De moordpartij was ongekend in Nederland.

De motieven van Yilmaz zijn altijd raadselachtig gebleven. De man met wie hij ruzie kreeg, de 31-jarige Delftenaar Ton Smits, zou hem voor ‘kankerturk’ hebben uitgemaakt. Yilmaz zweeg lang over de schietpartij. Er gingen destijds ook geruchten dat hij lid was van de nationalistische Grijze Wolven en dat hij lijfwacht was van Delftse criminelen, maar dat alles is nooit aangetoond.

Hersenonderzoek

Yilmaz weigerde mee te werken aan hersenonderzoek en kreeg in hoger beroep levenslang voor eenmaal moord en vijfmaal doodslag, al beoordeelden deskundigen hem als ‘verminderd toerekeningsvatbaar’. In 2001 werd hij alsnog in een tbs-kliniek geplaatst. Tijdens verlof stichtte hij zelfs een gezin. Vanaf 2005, toen Nederland openlijk zei niet meer mee te werken aan gratieverzoeken, leek Yilmaz tot aan zijn dood achter tralies te blijven.

Yilmaz procedeerde door de jaren heen met succes tegen zijn uitzichtloze situatie. Toen het Europese Hof voor de Rechten van de Mens enkele jaren terug Nederland op de vingers tikte en zei dat er altijd uitzicht moet zijn op gratie, kreeg Yilmaz weer hoop. 

Zeker nadat toenmalig staatssecretaris Dijkhoff met het plan kwam om een adviescommissie in het leven te roepen die bekijkt of levenslang gestraften na 25 jaar voor gratie in aanmerking komen, leken de kansen te stijgen voor Yilmaz. ‘Ted de Turk’ leeft immers sinds eind 2016 al permanent buiten de kliniek en met zijn gezin, maar staat nog wel onder toezicht en mag Nederland niet verlaten. Dat laatste ‘regime’ wordt nu gewoon voortgezet. Yilmaz heeft al vaker aangegeven na eventuele gratie meteen terug te willen naar Turkije.

De laatste levenslang gestrafte die ooit gratie kreeg was drievoudig moordenaar Hans van Zon, in 1986. 

Oud-politiewoordvoerder Frans van Rijnswou blikt in onderstaande video terug op de avond dat hij te horen kreeg dat er in café ‘t Koetsiertje in Delft zes mensen waren doodgeschoten.