Volledig scherm
© EPA

Zó gedenk ik mijn dierbaren: ‘Na elf jaar zit haar geur nog altijd in haar kleding’

uitvaartspecialZaterdag is het Allerzielen. Nabestaanden doen hun verhaal: bij wie staat u stil en waarom eigenlijk? 

Volledig scherm
Ivonn Vazquez © Riethof Egbert Jan

Ivonn Vazquez

Wie herdenkt u?
,,In Nederland heb ik niet echt een traditie, maar in mijn geboorteland Mexico is de Dag van de Doden een belangrijke feestdag. Als ik daar ben, ga ik met mijn tante naar het graf van mijn oom.’’

Wat betekenen de overledenen voor u?
,,Meestal gaat het om familie en die is in Mexico altijd heel belangrijk. Het is een sociaal gebeuren: hele families die bijeenkomen op de begraafplaats, er worden huisaltaartjes gemaakt, iedereen gaat speciaal gekleed.’’

Hoe herdenkt u?
,,Ik doe mee met de rituelen. De doden keren voor één dag terug naar de aarde en worden verwelkomd met ‘brood van de doden’, een speciaal zoet brood. Er zijn parades, eten, drinken, gedichten, bloemen. Het is feest en het is gezellig.’’

Waarom op deze manier?
,,Als geboren Mexicaanse ben ik opgegroeid met deze traditie. Die laat je niet meer los.’’

Volledig scherm
Ad Kasius © Riethof Egbert Jan

Ad Kasius

Voor wie bent u hier?
,,Als ik denk aan mensen die mij ontvallen zijn, dan heeft het verlies van mijn jeugdvriend toch wel de meeste indruk gemaakt. Hij was nog maar 18 jaar en had een hersentumor.’’

Wat betekende hij voor u?
,,We zagen elkaar vijf jaar lang bijna iedere dag. Hij was echt mijn beste vriend. Hij en zijn ouders waren erg gelovig, hij leefde zo koosjer en ik kon het niet verkroppen dat dit juist hem moest overkomen.’’

Hoe heeft u dit verwerkt?
,,Ik ben een jaar lang iedere maandagochtend bij zijn moeder op de koffie gegaan. Eerst had ik het idee dat ik dit deed om haar te steunen, maar uiteindelijk besefte ik dat het mijzelf ook heel erg heeft geholpen bij het verwerken van het verlies.”

Waarom?
,,Zijn moeder zei tegen mij dat het de wil van God was dat het zo moest gaan. Dat kon ik toen niet bevatten, maar nu is dat idee een enorme vertroosting. Dat ik mag weten dat hij op een betere plek is en dat het ooit goed gaat komen.’’

Volledig scherm
Nurul Aini Liman en Khairul Zaki © Riethof Egbert Jan

Nurul Aini Liman en Khairul Zaki

Wie herdenkt u?
Nurul: ,,We herdenken Khairuls vader, mijn schoonvader dus. Hij is een paar maanden geleden overleden.’’

Kunt u uitleggen wat hij voor u betekende?
Khairul: ,,Het is heel verdrietig dat hij is overleden. Familie is heel belangrijk voor ons. Maar hij is nu op een goede plek.’’

Hoe ziet uw herdenkingsritueel eruit?
Nurul: ,,We zijn moslims en hebben veel rituelen als iemand doodgaat. Elke dag bidden we vijf keer voor mijn schoonvader. En elke donderdagavond komt de hele familie bij elkaar en bidden we samen. We zingen verzen uit de Koran. We doen dat zodat zijn reis goed verloopt en zodat hij in het paradijs zal komen.’’

Volledig scherm
Maarten van Vliet © Riethof Egbert Jan

Maarten van Vliet

Wie herdenkt u?
,,Onze zoon Patrick. Hij overleed in 1995 tijdens een operatie, hij is 16 jaar geworden. Patrick had een aandoening aan de aderen in zijn been. Hij had op het laatst ontzettend veel pijn.’’

Kunt omschrijven wat hij voor u betekende?
,,Patrick betekende alles voor ons. Hij was onze enige zoon. Onze wereld verging toen hij overleed.’’

Hoe herdenkt u hem?
,,We branden op vakantie een kaarsje voor hem in elke kerk die we bezoeken. We hebben ook tegeltjes geplaatst in herdenkingswanden. Dat zijn mooie, blijvende herinneringen. Langs de Oude Maas hangt een tegeltje. En op metrostation Eendrachtsplein. Als we er komen, strijken we altijd even met onze hand langs de tegel, waarop ook mijn vader wordt genoemd.’’

Volledig scherm
Babette Leertouwer © RV

Babette Leertouwer

Wie herdenk je?
,,Mijn moeder, zij was 49 jaar toen ze overleed. Ze had kanker. Uiteindelijk is ze overleden aan een hartaanval, de chemo was te zwaar.”

Wat betekent zij voor je?
,,Zij was onze houvast, ze regelde alles. Hoewel ze heel erg ziek was, gedroeg ze zich daar niet naar. Ze wilde er niet aan toegeven. Daarom kwam haar dood toch nog plotseling.”

Hoe herdenk je?
,,Ik heb in huis een kastje staan, mijn heilige kastje. Daar staat haar foto in, een doosje met sieraden dat ze naast haar bed had staan, een dagboekje, allemaal dingetjes van haar. Mijn kinderen hebben haar nooit gekend, af en toe kijken we samen in dat kastje.”

Waarom? 
,,Op deze manier krijgen ze toch iets van haar mee en leren ze haar op een bepaalde manier kennen. Ik heb ook nog een paar kledingstukken van mijn moeder, die heb ik nooit meer gewassen. Soms ruiken we daaraan. Zelfs nu, elf jaar na haar dood, zit haar geur daar nog altijd in.” 

Uitvaartspecial

Dit verhaal is onderdeel van onze uitvaartspecial. Alle verhalen vind je in de bijlage van je krant of in ons online dossier.