Volledig scherm
Minister van Financiën Dijsselbloem © ANP

Zo verdeelt het kabinet de buit op Prinsjesdag

Enkele maanden geleden wilde minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) nog niet spreken van een ' feestbegroting', maar gisteren werd er al wel veel goed nieuws gelekt dat de coalitiepartijen met Prinsjesdag nog eens willen uitserveren. De uitgelekte stukken geven een -voorzichtig- beeld waarin het kabinet gaat investeren. Alle thema's op een rij.

Volledig scherm
© AFP

Voor uw portemonnee is er goed nieuws: negen op de tien Nederlanders gaan er op vooruit. VVD  en PvdA investeren daarnaast ieder op de eigen thema's, samen voor zo'n 1,5 miljard. De sociaaldemocraten kiezen voor zorg en onderwijs, de liberalen voor veiligheid.

Met al deze gegevens zou je kunnen denken dat het een en al feest wordt op Prinsjesdag, maar dat valt te bezien. Alleen het goede nieuws wordt natuurlijk gelekt, er is nog niets bekend over het begrotingstekort, de oplopende staatschuld of de nieuwe werkeloosheidscijfers.

Desalniettemin, hieronder de thema's waar geld voor vrijgemaakt is op rij:

Veiligheid

Er was al 300 miljoen euro beloofd, maar dat bedrag is - door meevallende inkomsten- nog eens verhoogd naar 450 miljoen. Een groot deel is natuurlijk bestemd voor terreurbestrijding, waaronder een slordige 20 miljoen voor de inlichtingendiensten zoals de AIVD. De aanslagen in Parijs en Brussel noopten er al toe, maar deze zomer is met de aanval in Nice de noodzaak nog eens duidelijk geworden.

Het dreigingniveau in ons land is immers 'substantieel', het één na hoogste niveau waarbij de kans op een aanslag 'reëel' wordt geacht. Daarnaast moet er ook extra geld naar cybercrime en wijkagenten. Zeker voor de wijkagenten geldt dat de politie met de welhaast mislukte reorganisatie van de Nationale Politie iedereen heeft gemerkt dat het piept en kraakt.

Er vallen simpelweg gaten die gedicht moeten worden. Er wordt ook een fors bedrag uitgetrokken voor het Nederlands Forensisch Instituut. De wetenschappers die sporen van de politie onderzoeken lijden onder bezuinigingsslagen. Volgens medewerkers blijven sporen lang op de plank liggen, terwijl die voor strafzaken onderzocht moeten worden.

Armoede

Eén op de negen kinderen komt uit een arm gezin. Dan is er bijvoorbeeld geen geld voor nieuwe kleren, vakanties, een nieuwe wasmachine of om de dag vlees bij het avondeten. Sporten of muziekles schiet er dan al helemaal bij in. Het kabinet trekt daarom jaarlijks 100 miljoen euro uit, zodat arme kinderen niet achterblijven op hun meer fortuinlijke leeftijdsgenootjes.

Het plan is dat bestaande private fondsen zoals het Jeugdsportfonds meer gaan samenwerken met gemeenten, zodat de behoeften van kinderen in beeld komen. Het extra geld komt niet bij de ouders terecht, maar wordt bijvoorbeeld direct overgemaakt aan een sportclub of muziekschool.

Volledig scherm
Millitairen en marechausee bij extra controles op luchthaven Schiphol, waar sinds enige tijd verscherpte veiligheidsmaatregelen gelden © ANP

Onderwijs

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap mag zich verheugen op 200 miljoen extra. Het leeuwendeel daarvan, 190 miljoen euro, is bestemd voor onderwijs. Het gaat naar onderwijs voor asielzoekerskinderen en het werkwerken van onderwijsachterstanden. Beide onderwerpen zijn een eis van coalitiepartner PvdA (gesteund door een Kamermeerderheid), maar volgens VVD-staatssecretaris Sander Dekker was er geen geld om die kosten te dekken.

Het geld gaat naar de grote steden, die gekort zouden worden op de financiering van hun onderwijsachterstandenbeleid. Verder kan taalonderwijs aan vluchtelingenkinderen ook in een tweede jaar bekostigd worden. Cultuur krijgt er 10 miljoen euro bij, maar het is nog niet bekend waar dat extraatje naartoe gaat.

Volledig scherm
Staatssecretaris Sander Dekker (Onderwijs) opent op het Cals College in IJsselstein het nieuwe schooljaar © ANP

Zorg

Het kabinet-Rutte II heeft de afgelopen jaren veel hervormingen in de zorg doorgevoerd. De kritiek daarop bleef, behalve bij de persoonsgebonden budgetten, redelijk binnen de perken. Toch zaten de coalitiepartijen, en dan vooral de PvdA, richting de verkiezingen niet te wachten op een nog ingeplande megabezuiniging op de langdurige zorg voor ouderen, zieken en gehandicapten. Die is daarom nu geschrapt.

Ook wordt de maximum zorgtoeslag - een tegemoetkoming voor de laagste inkomens in de zorgkosten - licht verhoogd, al is dit vooral een koopkrachtmaatregel. De geestelijke gezondheidszorg en de jeugdzorg blijven echter de komende jaren zorgenkindjes voor volgende kabinetten. Dus er is nog genoeg werk aan de winkel.

Volledig scherm
Een bewoonster van een zorginstelling met verpleegsters © ANP

Defensie

Het kan niemand zijn ontgaan dat het ministerie van minister Jeanine Hennis noodlijdend is. Materieel kan niet of nauwelijks worden gerepareerd, militairen moeten 'pang, pang' roepen bij gebrek aan munitie en het lukt niet om iedereen voldoende getraind te houden.

De 300 miljoen euro die Defensie komend jaar extra krijgt, worden uitsluitend gestoken in het wegwerken van reparaties en het op orde brengen van het materieel. De extra miljoenen worden gezien als een opmaat naar een 'echte' kapitaalinjectie voor de komende kabinetsperiode. Na jaren van bezuinigingen op Defensie zijn vrijwel alle partijen er nu van doordrongen dat er extra geld nodig is.


Tot zover het beleid. Want het kabinet heeft dus een koopkrachtverhoging voor het grootste deel van de Nederlanders in gedachten. Hieronder de tabellen:

Volledig scherm
Een Defensie-demonstratie tijdens de Wereldhavendagen in Rotterdam © ANP

Huishoudens verdeeld naar hoogte inkomen:

Inkomen tot 33.250 euro: + 1,1 procent      
Inkomen tussen 33.250 en 66.500 euro: + 0,9 procent      
Inkomen tussen 66.500 en 97.500 euro: + 1,1 procent        
Inkomen boven 97.500 euro: + 1,1 procent

Huishoudens verdeeld naar soort inkomen:       

Inkomen uit werk: + 1,1 procent         
Inkomen uit uitkering: + 1,1 procent      
Gepensioneerden: + 0,7 procent

Huishoudens verdeeld naar gezinstype:        

Tweeverdieners: + 1 procent        
Alleenstaanden: + 1,1 procent       
Alleenverdieners (paren met één kostwinner):  + 0,6 procent

Huishoudens verdeeld naar wel of geen kinderen:        

Met kinderen: + 1,3 procent        
Zonder kinderen: + 1,0 procent