Volledig scherm
Prinses Irene en prins Carlos Hugo met de kinderen Carlos (staand), Margarita (rechts in arm), Jaime en Maria Carolina. © ANP

Zoon van prins strijdt om naam die hem status geeft

Waarom wil prins Carlos niet dat zijn oudste zoon zijn naam krijgt? Achter een slepende juridische strijd gaat een spel schuil rond eer, traditie en adellijke titels.

Het moet een pijnlijk moment zijn geweest. In de Haagse rechtbank stonden prins Carlos en zijn zoon Hugo Klynstra (toen 19) eind 2016 tegenover elkaar. Ze zeiden geen woord tegen elkaar. Geen wonder: de zoon wil de naam van zijn vader dragen, de vader weigert dat te accepteren. ,,Een heel pijnlijke situatie'', vertelt een betrokkene, die aanwezig was bij de besloten zitting. ,,Zo horen een vader en een zoon niet tegenover elkaar te staan.''

De slepende strijd tussen prins Carlos en zijn zoon bereikte afgelopen week een nieuw dieptepunt met een gang naar de Raad van State. Carlos is al vele malen in het ongelijk gesteld: zowel de minister van Justitie als de rechtbank stelde bij herhaling dat zijn buitenechtelijke zoon zijn naam, De Bourbon de Parme, gewoon mag dragen. Dat Carlos ook de laatste mogelijkheid aangrijpt om dat te voorkomen, leidde deze week tot verontwaardigde reacties. Waarom doet een vader zijn zoon dit aan?

Ambities

Het antwoord heeft te maken met titels, familietradities en eer. Want Carlos mag in Nederland vooral bekend zijn als kind van prinses Irene, zijn titels erft hij van zijn vader: Carlos Hugo. ,,Die dacht jarenlang dat hij koning van Spanje kon worden'', zegt historica Reinildis van Ditzhuyzen, kenner van het Huis van Oranje. ,,Hoewel anderen daar veel meer kans op hadden, was hij ervan overtuigd. En zijn zoon zou dus de Spaanse kroonprins worden.''

Maar Carlos Hugo wordt geen koning van Spanje. Zijn ambities stranden aan het eind van de jaren 70, net als zijn huwelijk met prinses Irene. Hij vertrekt uit Nederland en moet het doen met de titels die hij nog wél heeft: hoofd van het huis Bourbon de Parme, en daarmee 'hertog van Parma en Piacenza'. Een positie die feitelijk niets voorstelt, zegt Van Ditzhuyzen. ,,Het huis van Bourbon-Parma was ooit een machtig instituut, ze stammen af van bijna alle grote Europese koningshuizen. Maar ze hebben geen macht meer. Het is een lege huls geworden.''

Italiaans

Quote

De titel 'hertog van Parma' bestaat omdat Carlos het hoog in z'n bol heeft

Dolph Boaddert

Als Carlos Hugo in 2010 overlijdt, neemt zijn in Nederland geboren zoon Carlos de titels over. En die neemt ze nog véél serieuzer. Carlos opent een website, waarin hij de inwoners van Parma uitgebreid bijpraat over zijn activiteiten. Hij reikt er onderscheidingen uit en laat zijn kinderen dopen in de kathedraal van Parma. Bij de doop van zijn zoon in 2016 is ook koning Willem-Alexander aanwezig. ,,Ik presenteer u de prins van Piacenza'', zegt Carlos in het Italiaans, terwijl hij zijn zoontje boven zijn hoofd tilt.

En daarmee creëert Carlos feitelijk een sprookje, stelt jurist en adeldeskundige Dolph Boddaert. ,,De adel is in Italië al lang afgeschaft. Die titel 'hertog van Parma' die hij gebruikt, bestaat alleen nog omdat Carlos er zijn hobby van maakt die te voeren. Hij lijkt het nogal hoog in de bol te hebben.'' 

Van Ditzhuyzen: ,,Carlos speelt een beetje met die titels. Hij maakt er meer van dan het is. Een hertog zonder hertogdom. Dat is niet verboden, maar is in feite een sprookjeswereld.''

Zwangerschap

Volledig scherm
2Prins Carlos de Bourbon de Parme en zijn vrouw Annemarie Gualtherie van Weezel. © ANP

Maar dat sprookje dreigt verstoord te worden door zijn verleden. Want Carlos heeft nóg een zoon - een jongen van 21 inmiddels, het resultaat van een vriendschap die Carlos als jonge twintiger heeft. Na zijn terugkeer uit Amerika leert hij via een wederzijdse kennis Gitte Klynstra kennen, een twaalf jaar oudere verpleegster van goede komaf uit Hummelo. De twee krijgen een relatie, maar Carlos is niet op de hoogte van haar kinderwens en wordt totaal verrast door haar zwangerschap. Zij wil niets van een abortus weten. Tegen zijn wens wordt Carlos - dan 26 - vader.

Het is zijn vader ooit ook overkomen: die verwekte in 1983 een buitenechtelijk kind bij een Dominicaans kindermeisje. Van Ditzhuyzen: ,,Prinsen en miljonairs moeten altijd een condoom op zak hebben. Voor vrouwen is iemand die tot de koninklijke familie behoort natuurlijk interessant. Carlos en zijn vader waren bepaald niet de eersten die dit overkwam.''

Al kort na de geboorte van de jongen, die van zijn moeder de naam Carlos Hugo krijgt, staan beide ouders tegenover elkaar in de rechtbank. Zij wil dat gerechtelijk wordt vastgesteld, dat Carlos de vader is, en krijgt haar zin. De zaak verdwijnt uit de publiciteit, al duiken moeder en kind soms nog wel op bij gelegenheden met de koninklijke familie.

Maar de zaak wordt pas echt een probleem voor Carlos als zijn buitenechtelijke zoon 18 wordt, en de achternaam de Bourbon de Parme opeist. Minister Van der Steur geeft de zoon gelijk. Daarna stapt Carlos naar de rechter.

Beschermen

In die besloten zitting in de Haagse Rechtbank wordt in 2016 duidelijk waar het de prins om te doen is. Want naast Carlos zelf voegt zich nog een tweede partij in de zaak: het Huis de Bourbon de Parme. ,,De prins legde uit dat hij zijn Huis, dat hele complex van tradities en familieregels, als een belangrijk instituut zag'', zegt een betrokkene. ,,Hij is het hoofd van dat Huis, en wil dat beschermen.''

Bij de zitting blijkt daar het grote bezwaar van Carlos te zitten tegen de naamswijziging van zijn buitenechtelijke zoon. Wat hem vooral steekt, is dat zijn zoon zich dan ook Koninklijke Hoogheid mag gaan noemen, en zijn Huis mag vertegenwoordigen. En dat terwijl de jongen niet voldoet aan de eeuwenoude regels van dat Huis: hij is niet katholiek, niet van adel en niet geboren binnen een huwelijk. Een betrokkene: ,,Als die worden overtreden, worden in Carlos' ogen de tradities van zijn Huis aangetast, en daarmee het Huis zelf. En dat steekt hem.''

Laatste mogelijkheid

Quote

Het blijft een titel die deuren opent, in Europa zijn ze nog gék op adel

Reinildis van Ditzhuyzen

De rechtbank stelt hem in 2016 desondanks in het ongelijk. Carlos grijpt met een gang naar de Raad van State nu de laatste mogelijkheid aan. Rest de vraag waarom zijn buitenechtelijke zoon zoveel moeite doet om de naam te verwerven, als die in feite niet zoveel voorstelt. Van Ditzhuyzen: ,,Het blijft een titel die deuren opent. In Nederland zijn we daar minder van onder de indruk, maar vrijwel overal in Europa zijn mensen nog gék op adel. Een prins of een hertog, ook al is het er eentje zonder grond of macht, hebben ze daar graag in aanbevelingscomités en dergelijke. En daar willen ze dus ook voor betalen. Het is een lege huls - maar wel een lucratieve.''

De advocaten van prins Carlos en Carlos Hugo Klynstra willen niet reageren.