Zussen praten voor het eerst over moord op moeder tijdens razzia

VideoDe 10de november 1944 staat in het geheugen gegrift van de zussen Renske en Johanna Swart. Op de dag van de grote razzia in Rotterdam werd hun moeder recht voor hun ogen door een Duitse soldaat doodgeschoten. ,,Ik heb altijd gehoopt dat ze weer terug zou komen.’’

Volledig scherm
Johanna (links) en Renske Swart bladeren door het fotoalbum met familiekiekjes. © Jan de Groen

Ze weten nog exact wat ze deden, de toen 5-jarige Renske en de 8-jarige Johanna. Beide kinderen zaten braaf aan tafel te tekenen, in de kamer van hun bescheiden woninkje aan de Carnisselaan, in Rotterdam-Zuid. Buiten woedde de oorlog in alle hevigheid, met de razzia van Rotterdam als nieuw dieptepunt. 

,,Ik weet zelfs nog precies wát ik zat te kleuren’’, zegt de oudste van de twee. ,,Een tafel, met aan weerszijden van die rechte stoelen. Aan de ene kant tekende ik m’n vader, aan de andere kant m’n moeder. Ik was juist bezig met het schetsen van een mooie vaas met bloemen op die tafel.’’ 

Moeder Antje liep nerveus heen en weer door de kamer. Het barstte van de Duitse soldaten op straat, allemaal op zoek naar Rotterdamse mannen tussen de 17 en 40 jaar, die als dwangarbeider naar Duitsland gestuurd moesten worden. Een drastische maatregel die bovendien diende te voorkomen dat in de grote steden oproer zou uitbreken.