Volledig scherm
© thinkstock

Zwanger? Nu moet je ook al op leidingwater letten

Zwanger zijn is afzien. Geen gerookte zalm, geen rauwmelkse kaasjes, geen rood vlees. En alcohol is helemaal een no go. Een glaasje water dan maar? Ook dat kan een risico zijn. Op basis van een advies van de Gezondheidsraad dijt het waarschuwingslijstje van zwangeren verder uit.

Lood, kwik, dioxine, PCB's en PBDE's. Moedermelk en bloed van zwangere vrouwen bevatten in meer of mindere mate chemische stoffen die een gezondheidsrisico vormen voor het ongeboren kind. Uit een advies van de Gezondheidsraad aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu blijkt dat vrouwen - zonder dat ze het weten - stoffen binnenkrijgen die bij hun kinderen kunnen leiden tot een verminderd IQ, gedragsstoornissen en aandoeningen aan bijvoorbeeld de schildklier of het hart.

Ook water 'gevaarlijk'
Aan de bekende lijst van verboden vruchten voor zwangeren met onder meer gerookte zalm, rood vlees en rauwmelkse kaasjes kan gevoeglijk water worden toegevoegd. Tenminste: als dat afkomstig is uit loden leidingen. Zwangere vrouwen in een oude woonwijk waar de waterleidingen nog van lood zijn, doen er volgens Eert Schoten van de Gezondheidsraad goed aan enkel fleswater te drinken. Van lood is aangetoond dat het zorgt voor een lichte daling van het IQ. Op bezoek bij grootouders in hun boerderij of in een wijkrestaurant in een vooroorlogs pand? Vraag om Vittel of Spa Blauw.

Kwik en brandvertragers
Ook het binnenkrijgen van kwik - verantwoordelijk voor motorische problemen - kunnen zwangeren zelf beïnvloeden. 'Kwik komt vooral bovenmatig voor in vis die weer andere vissen eten, zoals tonijn. Dus ook daar kun je op letten.'

Een ander probleem vormen volgens het rapport van de Gezondheidsraad PBDE's, beter bekend als brandvertragers. De chemische stof die in 2006 werd verboden maar nog steeds voorkomt in oude banken, stoelen en gordijnen, wordt via stofvlokken ingeademd. Brandvertragers tasten onder meer het motorisch vermogen aan. Volgens de raad is het aannemelijk dat kinderen hierdoor beschadigd raken.

'Vaker stofzuigen'
'Ik zou zwangere vrouwen adviseren hun huis vaker te stofzuigen en vaker te luchten', reageert Margot van de Bor namens de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK). Ze erkent dat de lijst van to do en not to do voor zwangeren op deze manier wel erg uitdijt, maar daar is dan ook alle reden voor. 'De gezondheid van pasgeboren kinderen is een serieuze zaak. Wat extra maatregelen kunnen echt een verschil maken.'

Nog zo'n maatregel is het tijdelijk laten staan van verzorgingsproducten als bodylotion. De weekmakers hierin geven een mogelijk risico op neurologische aandoeningen. 'Weekmakers in speelgoed zijn al langer verboden. Maar via de huid en de bloedbaan kunnen weekmakers wel terecht komen bij een ongeboren kindje', aldus Van de Bor.

'Voorlichting sterk uitbreiden'
Als het aan de NVK ligt wordt de voorlichting aan aanstaande ouders sterk uitgebreid. Van de Bor: 'Ik denk dat bij verloskundigen de kennis over de gezondheidsricico's van bijvoorbeeld die brandvertragers nog niet groot is. Terwijl de voorlichting hierover echt belangrijk is. Er ligt een verantwoordelijkheid bij de overheid.'

De Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV) maakt nog even een voorbehoud. 'We moeten zwangere vrouwen niet onnodig bang maken. Er komen telkens nieuwe onderzoeken met waarschuwende informatie. Eerst moet maar eens duidelijk worden wat dit nieuwe onderzoek nu zegt. Pas daarna kunnen we met andere beroepsorganisaties om tafel gaan', aldus woordvoerster Karlijn van Driel van KNOV.