Een kijkje in de fijnste gevangenis ter wereld

Een schilderachtig uitzicht over zee, een strandje om te zonnen, verschillende plekken om de te vissen en de mogelijkheid om gebruik te maken van een sauna: het klinkt als een luxe resort. Maar het gaat hier om de Bastøy-gevangenis op een eiland in het zuiden van Noorwegen, wellicht de fijnste gevangenis ter wereld.

In de gevangenis zitten 115 mensen. Sommigen zijn veroordeeld voor kleinere misdaden, maar er lopen ook moordenaars, verkrachters en drugsdealers rond. Sommige mensen wonen in een van de vrolijk rood geverfde huisjes; anderen verblijven in Het Grote Huis, een witte villa op een heuvel. Vanbinnen ziet die eruit als een studentenhuis. In de kelder woont een kip die de bewoners van eieren voorziet.

Chili con carne
Er zijn geen hoge hekken, de bewakers zijn niet gewapend en gevangenen hebben zelf beschikking tot de sleutels van hun kamer. Bovendien heeft iedereen vrije toegang tot de paarden, het strand en de sauna. De koks bereiden daarbij elke avond een meerkeuzemenu voor waarbij men kan kiezen uit bijvoorbeeld kip, zalm of chili con carne.

Al met al doet het aan als een peperduur vakantieoord. Kritiek van tegenstanders luidt dan ook: waarom mogen mensen die gestraft moeten worden op zo'n heerlijke plek wonen, terwijl andere mensen in armoede moeten leven? De gevangenis brengt daar tegenin dat Bastøy wel degelijk werkt als het gaat om het doel van een gevangenis: het gedrag van een persoon veranderen.

Doel: straf
'Wat geeft het nou als we er een vakantiekamp voor criminelen van hebben gemaakt?' reageert Arne Kvernvik Nilsen, de gevangenisbaas en voormalig minister en psycholoog. 'We moeten het risico dat iemand terugvalt, verkleinen. Als we dat niet doen, wat is dan het doel van iemand straffen?'

Een paar getallen op een rijtje dan: slechts 20 procent van de mensen die in een Noorse gevangenis belandt, valt terug binnen twee jaar nadat hij of zij vrij kwam. Dat blijkt uit een rapport uit 2010, dat werd gepubliceerd in opdracht van de regeringen van verschillende Scandinavische landen. In Bastøy is dat aantal nog lager: volgens de autoriteiten komt slechts 16 procent van de ex-gevangenen na twee jaar weer op het slechte pad. Ter vergelijking: in de VS belandt zo'n 43 procent van de gevangenen in de eerste drie jaar na vrijlating weer in de criminaliteit. Dat blijkt uit een rapport uit 2011.

  1. Amerikanen verbieden blote Manneken Pis op Brussel-editie Monopoly: ‘Onze trots moet zwembroekje aan’

    Amerikanen verbieden blote Manneken Pis op Brus­sel-edi­tie Monopoly: ‘Onze trots moet zwembroek­je aan’

    De Amerikaanse spel- en speelgoedfabrikant Hasbro heeft met succes een stokje gestoken voor het plan van een Belgisch bedrijf om een Brussel-editie van het kapitalistische gezelschapsspel op de markt te brengen met op de verpakking een blote Manneken Pis. Het spel mag van Hasbro alleen worden verkocht als de tekening van het wereldberoemde beeldje wordt aangepast met een camouflerend zwembroekje.