Al een jaar of zestien verwerft geboren Limburger Wim Hof (55) wereldfaam met zijn shows waarin hij urenlang in bakken ijs zit, zonder te bezwijken. Al jarenlang beweert Hof dat hij bewust zijn afweersysteem kan aansturen. Iets wat de wetenschap voor onmogelijk hield: 'dat doet het lichaam zelf, daar heb je geen invloed op'.

Maar toch, wat is dan de truc van die curieuze Wim Hof, dachten ze bij het Nijmeegse ziekenhuis Radboudumc. Ze namen de proef op de som met 24 proefpersonen die allen een bacteriebestanddeel kregen ingespoten. De ene helft van de groep was vooraf getraind door Wim Hof, de andere helft niet.

Wat bleek: de getrainde groep wist de ziekteverschijnselen tegen te houden. Hoogleraar experimentele intensive care geneeskunde Peter Pickkers geeft toe dat hij stomverbaasd was.

Wat zijn jullie precies te weten gekomen?
'Dat proefpersonen getraind door Wim Hof erin slagen hun afweersystemen te onderdrukken. De twaalf proefpersonen die door Wim Hof zijn getraind, hebben zich onderworpen aan extreme kou, leerden mediteren en speciale ademhalingstechnieken toe te passen. Daarna hebben we ook bij hen die bacterie ingespoten.'

'Zij wisten daarna via ademhaling hun adrenaline echt tórenhoog op te stuwen, veel hoger zelfs dan iemand die voor het eerst gaat bungyjumpen. En daardoor produceerden ze veel minder ontstekingseiwitten en wisten ze dus bewust hun afweersysteem te onderdrukken. Mogelijk kan dit van nut zijn bij aandoeningen met een overactief afweersysteem, zoals reuma of bepaalde darm- en nierziekten.''

Met andere woorden: ze werden niet ziek?
'Ze hadden veel minder verschijnselen.'

Geweldig. Kan iedereen nu dus zichzelf aanleren ziektes tegen te gaan in zijn eigen lichaam?
'Alles wat we hebben aangetoond is dat mensen bewust hun afweersysteem kunnen onderdrukken. Maar of dat bij bepaalde aandoeningen kán helpen, weten we nog niet zeker.'

'Er is bijvoorbeeld nog geen enkele aanwijzing te veronderstellen dat mensen ook hun afweersysteem kunnen ópstuwen. Deze techniek verklaart ook nog helemaal niet hoe het komt dat Wim Hof urenlang in bakken ijs kan overleven.'

Hij zegt zelf dat hij zijn aderen en cellen kan aansturen bloed naar die delen van zijn lichaam te sturen waar het nodig is.
'Ik weet dat hij dat zegt, maar daar is nog geen aanwijzing voor. We zeggen ook vaak tegen Wim Hof: wees voorzichtig met wat je claimt allemaal te kunnen genezen. Wat nu alleen bewezen is, is dat je je afweersysteem wél kunt beïnvloeden. En dat is een grote doorbraak. Toen we begonnen had ik dit nooit gedacht.'

Hoe nu verder?
'Nu willen we onderzoeken welk van de drie elementen die Hof gebruikt, ademhaling, meditatie en je onderwerpen aan kou, het meest van invloed is op je afweersysteem. Wij denken dat dat die ademhalingstechniek is. En we willen de techniek 'makkelijker' maken, zodat ook ouderen of zieken hem kunnen gebruiken. De training van Wim Hof is nu nog heel zwaar. Het is ook slechts met fitte proefpersonen gedaan, nog niet met échte patiënten.'

Dat kan nog wel jaren duren dus, voordat de dokter 'de technieken van Wim Hof' gaat voorschrijven.
'Ja, zo gaat dat in de wetenschap.'

Tot die tijd naar Wim Hof dan maar?
'Het is een vrij land, maar wij blijven erg terughoudend over beweringen van hem waar zijn trainingen allemaal goed voor zijn.'