Volledig scherm
Het voedselbos in Schijndel werd eerder dit jaar aangeplant. Rechts Wouter van Eck, inititiatiefnemer en voorzitter van de stichting Voedselbosbouw Nederland. © Jan Zandee/Fotobureau Bolsius

Verdringt de klimaugurk straks het Schijndelse bintje of Hollandse prei?

SCHIJNDEL - Zijn exotische gewassen in voedselbossen een bedreiging voor hun omgeving?  Ja, zegt een kritisch rapport. Nee, zegt Wouter van Eck van het voedselbos in Schijndel. ,,Ik vind het rapport een beetje slordig, het is niet volledig.”  

Omwonenden en landeigenaren in de buurt van het voedselbos in Schijndel hoeven niet bang te zijn dat exotische vruchtbomen en eetbare planten hun tuinen of landschappen overwoekeren. Of dat de biodiversiteit in gevaar komt. Die stellige overtuiging heeft voorzitter Wouter van Eck van de stichting Voedselbosbouw Nederland, die in Schijndel een groot voedselbos van in totaal twintig hectare aanlegt. 

Het Schijndelse productievoedselbos is het grootste van Nederland, zelfs van Europa, maar wordt over enkele jaren geklopt door Flevoland, waar een nog groter voedselbos (dertig hectare) komt.

Bijna negentig voedselbossen 

Wouter van Eck reageert op een kritisch rapport van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), dat de Radboud Universiteit onderzoek liet doen naar de effecten van voedselbosbouw. De overheidsdienst vond zo'n onderzoek nodig omdat er steeds meer voedselbossen van de grond komen, inmiddels al bijna negentig in het land. 

Volledig scherm
Wouter van Eck werkt ook samen met de HAS in Den Bosch voor het Schijndelse voedselbos. © Robèrt van Lith/BD

Volgens het rapport wijst onderzoek in veertien voedselbossen uit dat meer dan tachtig procent van de gewassen in voedselbossen uitheems is. En dat meerdere soorten kunnen verwilderen en dan een negatief effect hebben op de biodiversiteit. De inheemse Nederlandse gewassen, zoals aardappelen en prei, zouden zo gevaar lopen. Van Eck wuift de kritiek weg. ,,Ik vind het rapport een beetje slordig, het is niet volledig.”  

Quote

Maar bedenk dat appels en walnoten ook exoten zijn

Wouter van Eck , Voedselbosbouw Nederland

Wouter van Eck staat bekend als de grote animator achter voedselbossen. Hij exploiteert al langere tijd een kleiner voedselbos in zijn woonplaats Groesbeek en deed veel onderzoek naar voedselbosbouw, waarbij eetbare gewassen worden geteeld. In Schijndel wil Van Eck laten zien dat de combinatie van landbouw en natuur op grote schaal mogelijk is. 

Volledig scherm
Aan Hardekamp in Schijndel ligt zestien hectare voedselbos. © Stichting Voedselbosbouw Nederland

Volgens Van Eck vergelijkt de NVWA letterlijk appels met peren: ,,Bijna alles wordt onder exoten geschaard. Maar bedenk dat appels en walnoten ook exoten zijn, ook die komen van origine uit een ander gebied.” 

Japanse kamerfoelie 

Het rapport vermeldt twaalf uitheemse plantensoorten die een ‘hoog risico’ zouden vormen voor de inheemse natuur. Dat zijn onder meer de klimaugurk, de dwergmispel en de Japanse kamperfoelie. Van Eck stelt dat het merendeel hiervan ten onrechte is aangemerkt als ‘potentieel invasief'. ,,In meerdere gevallen is de conclusie getrokken op basis van ervaringen in een heel ander klimaat.” 

Van Eck geeft wel toe dat drie soorten kunnen woekeren: de rimpelroos kan dat doen in duingebieden, de appelbes in laagveengebieden en de Amerikaanse blauwe bes in hoogveenreservaten. ,,Die zijn geen van drieën te vinden in Schijndel.”

De NVWA geeft toe dat het ‘percentage aangeplante exoten op zich niet zo relevant is'. ,,Maar de aanbeveling om af te zien van aanplant van rimpelroos, appelbes en trosbosbes in de buurt van gevoelige gebieden ondersteunen wij", aldus een woordvoerder. 

Volledig scherm
En aan de Boschweg in Schijndel ligt nog vier hectare voedselbos. © Stichting Voedselbosbouw Nederland