Volledig scherm
De tekening van Jan Ingenhousz, de 'uitvinder' van de fotsynthese op de startpagina van Google. © Google

Google eert 'bekendste onbekende Bredanaar'

Wie vandaag op Google zoekt, ziet boven de zoekbalk een tekening van een Nederlandse wetenschapper. Het gaat om Jan Ingenhousz, een Bredase arts die in de 18e eeuw als eerste de fotosynthese bij planten ontdekte en beschreef.   

Ingenhousz werd op 8 december 1730 geboren, vandaag precies 287 jaar geleden. Ter gelegenheid daarvan eert Google hem met een zogenoemde 'doodle'. De Bredanaar toonde als eerste aan dat planten licht nodig hebben voor fotosynthese, waardoor er steeds nieuwe lucht wordt geproduceerd. 

Ingenhousz voerde eind jaren 1770 een reeks experimenten uit met planten, schrijft wetenschappelijke nieuwssite schientias.nl  ,,Hij ontdekte dat planten een goede en slechte uitwerking kunnen hebben op de luchtkwaliteit. Ingenhousz herhaalde een eerder experiment van Joseph Priestley. Hij plaatste een kuiken en een brandende kaars onder een stolp. Om daarna hetzelfde experiment uit te voeren met een plant, een kuikentje en een brandende kaars. Het kuikentje leefde langer. Een sterk bewijs dat planten de luchtkwaliteit kunnen verbeteren. Op dat moment begreep Ingenhousz nog niet precies hoe de plant dat voor elkaar kreeg."

Experimenten

Ingenhousz voerde de maanden daarna ontzettend veel experimenten uit, volgens de wetenschapssite. Telkens "noteerde hij de graad van salubriteit van de ‘gedeflogisticeerde lucht’ (zoals zuurstofrijke lucht toen genoemd werd) die zich in de bokaal heeft gevormd" schrijven Johan Braeckman en Linda Van Speybroeck in het boek ‘Fascinerend leven‘. Het was het begin van veel experimenten, o.a. ook met bladeren en stikstof. ,,Ingenhousz stelt vast dat planten net als dieren ademen en lucht gebruiken. Een nooit eerder vastgesteld fenomeen. Ze doen dit ‘s nachts. Overdag herstellen planten de lucht in de zon.” Ingenhousz zag een verband tussen zonlicht en zuurstof. Ook zag hij dat planten overdag en ‘s nachts iets anders doen.'

Deze ontdekking was pas het begin, schrijft scientias.nl  ,,Aan het eind van de achttiende eeuw ontdekte de Zwitserse wetenschapper Jean Senebier dat planten koolstofdioxide omzetten in zuurstof. In 1840 kwam de Duitse fysicus Julius Robert Mayer met de theorie dat planten licht omzetten in chemische energie. Pas honderd jaar na de experimenten van Ingenhousz kreeg het proces een naam: fotosynthese."

Plein

In zijn geboorteplaats is de wetenschapper 'niet zo bekend'. Er is een plein naar hem vernoemd. Stadssociëteit De Gouden Cirkel belegde eind vorige maand een bijeenkomst die helemaal in het teken stond van deze misschien wel beroemdste en tegelijkertijd onbekendste inwoner van Breda. 

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

In samenwerking met indebuurt Breda