Volledig scherm
De Duitse wielrenner Marcel Kittel met een ‘hôtesse’, ofwel rondemiss, op het podium van de Tour de France © AFP

17.000 Franse vrouwen tekenen petitie ik-ben-niet-jouw-trofeevrouwtje

In Frankrijk is een groep zogenoemde ‘hôtesses’ uit de school geklapt over ongewenste intimiteiten waarmee ze dagelijks te maken krijgen. Van rondemissen tot hostesses bij beurzen en gastvrouwen in supermarkten: ze zijn klaar met het seksisme en de handtastelijkheden.

Bij de Tour de France zijn ze de vrouwen die etappewinnaars bloemen en een kus geven. Op de Parijse autobeurs zitten ze hooggehakt en kortgerokt in glimmende bolides. En in de Auchan-supermarkt in Beziers staan de hôtesses met plankjes vol worst. Menig man kan zich in hun nabijheid niet gedragen, stelt de groep die de noodklok luidt. Als een vervolg op #metoo doet nu de hashtag #pastapotiche (vrij vertaald: #ik-ben-niet-jouw-trofeevrouwtje) de ronde in Frankrijk.

Meer dan 17.000 mensen hebben inmiddels een petitie getekend waarin de dagelijkse problemen van de gastvrouwen aan de kaak worden gesteld. Het gaat dan over zaken die uiteenlopen van ongepaste opmerkingen tot betasting, stalking en belediging, maar ook rammelende arbeidscontracten die geen enkele bescherming bieden.

De Franse krant Libération publiceerde gisteren getuigenissen van vier hôtesses die – omdat ze negatieve reacties vrezen op sociale media – allemaal onder een schuilnaam hun verhaal doen. Alice (22), die #pastapotiche begon, is zes jaar gastvrouw. Het ergste vindt ze congressen met ‘hooggeplaatsten’ zoals politici, artsen en advocaten die de ‘juffrouwtjes’ als prooi zien en daarbij ook nog eens uitblinken in ‘sociale minachting’ voor de ‘decoratieve objectvrouw’, aldus Alice.

Ze krijgt dan hoge hakken in te kleine maten. Een keer werd ze aangerand door de directeur van een bedrijf. Later werd ze door dezelfde man gedwongen met hem te dansen. Toen ze erover ging klagen bij het uitzendbureau, bleek men daar te weten dat de klant een recidivist was. Alice voelde zich voor de leeuwen gegooid. Protesteren was lastig, want dan kreeg ze geen werk.

‘De fantasie prikkelen’

Magalie (35), nu osteopaat, deed tussen 2002 en 2008 gastvrouwwerk. De opdrachtgever voor wie ze supermarktklanten aan wodka moest laten nippen, doste haar eens uit in een minirok van lycra die tot halverwege haar billen kwam. Magalie besloot haar jeans aan te houden onder het rokje. Bij een andere gelegenheid moest ze een doorzichtig wit overhemd dragen met witte lingerie.

Melanie (33) moest haar werk doen in stinkende synthetische pronkkleding. Ze had constant last van versierpogingen van getrouwde mannen. Tijdens haar opleiding was ze gewaarschuwd dat hostessen ‘de fantasie van mannen prikkelen’ en dat dit nu eenmaal een deel van het werk was. Studente Eva (19) haakte dit jaar af na slechte ervaringen in het Stade de France. In de winter moest ze buiten gasten ontvangen, schaars gekleed. De helft van de gastvrouwen werd ziek, aldus Eva. Ze werd moe van alle opmerkingen over haar verplichte decolleté.

Volledig scherm
Zogenoemde grid girls in Monaco in 2017 © AFP

Vuist maken is lastig

Voordat #pastapotiche opkwam, trok de Franse feministe Fatima Benomar al aan de bel op de website change.org. Zij trok fel van leer tegen de rol van de rondemissen in de Tour de France. Benomar kreeg op sociale media de grofste seksistische en ook racistische commentaren te verwerken.

Een petitie tegen het inzetten van vrouwen als lustobject werd al 37.000 keer getekend. De Franse staatssecretaris voor man-vrouwgelijkheid Marlène Schiappa steunt de actie en noemde de rondemiss niet van deze tijd. Ze voegde wel toe andere prioriteiten te hebben, zoals ongelijke betaling en huiselijk geweld.

De Franse sociologe Gabrielle Schütz, die zelf ook hostessenwerk deed tijdens haar studie, legt in Libération uit dat de vrouwen lastig een vuist kunnen maken omdat het meestal om slecht betaalde en tijdelijke baantjes gaat. Vrouwenlichamen zijn dan even representatief voor een bedrijf, zegt ze. Gevraagd wordt ‘een zeker idee van vrouwelijkheid uit te stralen’  en ‘attent te zijn en beschikbaar voor de klanten’. Slechts tien procent van het werk in de branche wordt door mannen gedaan en dan meestal met een opdracht tussen gastheer en bewaker.

Pitspoezen
In Spanje ontstond onlangs ook gedoe rond de bekende ‘grid girls’ bij autoraces. Niet het hanteren van de startbordjes en het uitreiken van de prijzen stonden voorop in de wervingscampagne, maar de borstmaten van de vrouwen.

De Tweede Kamer in Nederland stemde in juni over de ‘pitspoezenmotie’ van de PVV. De partij pleitte ervoor pitspoezen (die sinds vorig jaar niet meer aanwezig zijn in de Formule 1-racerij) terug te brengen op het circuit van Zandvoort. Ook de VVD stemde voor met als argument dat het ‘een goede zaak’ is dat ‘dit soort meiden’ evenementen als de Formule 1 ‘opleuken’. De motie haalde het overigens niet.