Abu Bakr al-Baghdadi is nu écht dood. Wie was hij?

IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi is in het verleden meerdere keren doodverklaard, onder meer door Rusland en Iran. Nu is het écht zo, bevestigde de Amerikaanse president Donald Trump vandaag. De haat tegen de leider van Islamitische Staat zat zo diep dat de wens de vader van de gedachte werd.

Abu Bakr al-Baghdadi is dood. Dat heeft de Amerikaanse president Donald Trump vandaag bevestigd, na eerder al signalen te hebben gegeven over het overlijden van de IS-leider. Speciale eenheden voerden een operatie specifiek gericht tegen de terroristenleider. 

In het verleden meldde Rusland zijn dood, later Syrië, het Syrische verzet, Irak en ook Iran. Het was steevast onmogelijk een bevestiging te krijgen want Islamitische Staat deed er het zwijgen toe. Bovendien leidde Abu Bakr al-Baghdadi een ondergronds, onzichtbaar bestaan dat hem de bijnamen ‘de Onzichtbare Sjeik’ en ‘het Spook’ bezorgden. De laatste bijnaam was een bedenksel van de sjiitische militie Hezbollah uit Libanon, een aartsvijand van de ultra-militante soennitische leider.

Al die jaren was het feit dat al-Baghdadi nog leefde net zo moeilijk te bewijzen als zijn overlijden. Islamitische Staat had er nooit belang bij om zijn dood te melden. Het was beter als de buitenwereld dacht dat hij de touwtjes nog strak in handen had. Daardoor bestaat de kans dat als de organisatie zijn dood zou melden, het al maanden geleden kan zijn gebeurd. Nu is het de Amerikaanse president die het mededeelt.

Volledig scherm
Een van de foto's waarop Abu Bakr al-Baghdadi te zien zou zijn. © AFP

‘Belofte van Allah’

De terreurleider verscheen in  juni 2014 voor het laatst in het openbaar, toen hij in Mosul het kalifaat uitriep. In de Grote Moskee van Al-Nouri presenteerde hij zich als de opvolger en directe afstammeling van de profeet Mohammed. Hij was gekleed in het zwart, met volle baard en zwarte tulband om die claim kracht bij te zetten. ,,Alle moslims moeten hem volgen als leider van de islam, aldus Islamitische Staat. ,,Dit is de belofte van Allah.’’ Het openbare optreden dat op video werd gezet (21 minuten) en heel de wereld overging, was ook voor de eigen strijders een gedenkwaardig moment. Slechts een handjevol vertrouwelingen had toegang tot hem, kende zijn gezicht. Vaak droeg hij een masker.

Van Abu Bakr al-Baghdadi bestonden maar twee foto’s en zijn album is nooit groter geworden. Allebei de foto’s zijn bedenkelijke kwaliteit. De ene is afkomstig uit een Iraaks, de andere uit een Amerikaans dossier. Hoe de in 1971 in Samarra geboren Irakees in werkelijkheid heet – Abu Bakr al-Baghdadi is een nom de guerre – blijft een geheim. Hij zou in 2003, ten tijde van de door Amerikaanse geleide invasie in Irak, geestelijke zijn geweest in een moskee in Samarra, ten noorden van Bagdad. Volgens sommigen was hij al lang een militante jihadist, anderen zeggen dat hij pas radicaliseerde toen hij gevangen zat in Camp Bucca, een door de VS geleid detentiekamp in zuid-Irak waar vooral commandanten van al-Qaeda werden vastgehouden.

Geduchte terreurmachine

Na zijn vrijlating stapte hij in de schoenen van Abu Musab al-Zarqawi, de al-Qaeda-voorman die in 2006 om het leven kwam bij een Amerikaanse luchtaanval. Hij maakte van de noodlijdende tak van Al-Qaeda in Irak een geduchte terreurmachine. In 2010 kreeg de beweging de naam Islamitische Staat van Irak en de Levant (ISIS). Na de fusie met Al-Nusra in Syrië begon al-Baghdadi aan zijn succesvolle ‘Blitzkrieg’ waarmee in 2014 grote gebieden in Irak en Syrië werden veroverd. Toen het kalifaat eenmaal een feit was, brak hij met al-Qaeda, waartoe ook al-Nusra deel van uitmaakt, en haar leider al-Zawahiri.

Tien miljoen

Volgens geheime diensten hield Baghdadi de teugels strak handen bij IS en was hij een meedogenloze tacticus op het slagveld. In oktober 2011 werd hij door de VS officieel gebrandmerkt als een van de meest gezochte terroristen en werd er een prijs van tien miljoen dollar op zijn hoofd gezet. Volgens het opsporingsbericht gebruikte al-Baghdadi ook een reeks andere schuilnamen waardonder Abu Duaa en Dr Ibrahim Awwad Ibrahim Ali al-Badri al-Samarrai. Ondanks alle pogingen lukte het al die jaren niet hem op te sporen. De ene keer zou hij zich schuilhouden in de ‘hoofdstad’ van het kalifaat, Raqqa. Maar ook Mosul en plekken in het grensgebied van Syrië en Irak werden genoemd.

Tot nu dus. De Amerikaanse geheime missie vond gisteren plaats in het noordwesten van Syrië in de provincie Idlib. Trump gaf daar ongeveer een week geleden toestemming voor. 

Het is overigens opmerkelijk dat Baghdadi zich in Idlib verschanste.  Het is het laatste grote rebellengebied in Syrië, maar wordt voornamelijk gecontroleerd door rivaliserende jihadisten van Hayat Tahrir al-Sham, een groepering gelinkt aan al-Qaida, een vijand van IS. Amerikaanse eenheden zijn een complex binnengedrongen waarna Baghdadi zichzelf met een bomvest opblies. In het complex waren ook familieleden van de IS-leider aanwezig. Twee van zijn vrouwen bliezen zichzelf eveneens op.

  1. Echtpaar op huwelijksreis zwaar verbrand bij vulkaanuitbarsting

    Echtpaar op huwelijks­reis zwaar verbrand bij vulkaanuit­bar­sting

    Onder de gewonden van de vulkaanuitbarsting op het Nieuw-Zeelandse White Island zijn de Amerikaanse toeristen Lauren en Matthew Urey (32 en 36). Zij waren op huwelijksreis en hadden een excursie naar White Island geboekt. Op het moment dat de vulkaan uitbarstte waren er 47 mensen op het vulkaaneiland. Van hen zijn 31 met verwondingen naar het ziekenhuis gebracht. 27 van hen hebben op meer dan 71 procent van hun lichaam brandwonden.