Volledig scherm
Een Boeing 737 Max van Ethiopian Airlines © EPA

Boeing verder onder druk, piloten onschuldig: ramptoestel Ethiopian was onbestuurbaar

De piloten van de Boeing 737 Max 8 van Ethiopian Airlines hebben er alles gedaan om een crash te voorkomen. Dat blijkt uit het voorlopige rapport over de noodlottige crash van het vliegtuig op 10 maart. De onderzoeksgegevens zijn een nieuwe klap voor Boeing.

,,De bemanning heeft alle procedures van Boeing herhaaldelijk opgevolgd, maar kon het vliegtuig niet onder controle krijgen’’, vertelde de Ethiopische minister van Transport Dagmawit Moges op een persconferentie over het rapport. 

Vlucht ET 302 van Ethiopian Airlines richting Nairobi crashte 10 maart kort na opstijgen uit de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba. Alle 157 inzittenden kwamen om het leven. Uit het rapport blijkt dat de piloten uitstekend getraind waren en op de hoogte waren van de aangepaste veiligheidsprocedures van de 737 Max.

Die had vliegtuigbouwer Boeing nog aangepast na de crash van Lion Air Flight 610 afgelopen oktober. Het toen uit de Indonesische hoofdstad opgestegen toestel stortte een kwartier later met 600 kilometer per uur in de Javazee. Alle 189 passagiers kwamen om.

Duikvlucht

De Indonesische crash leidde tot twijfels over Boeings speciale zogenoemde anti-stallsoftware, die de neus van de 737 Max automatisch naar beneden duwt als de sensoren overtrek registreren, wat tot een plotselinge duikvlucht kan leiden. De piloten van Lion Air kregen hun vliegtuig niet meer recht.

De nieuwe tragedie met Ethiopian Airlines wakkert de twijfels over dit Maneuvering Characteristics Augmentation System (MCAS) verder aan. Het rapport over de crash van Ethiopian Airlines beschrijft dat het vliegtuig zes minuten na vertrek een automatische duikvlucht inzette, die de bemanning ondanks vele pogingen niet kon corrigeren.

Boeing werkt met man en macht aan softwareaanpassingen die de 737 Max weer luchtwaardig moeten maken. Ook plaatst de fabrikant een extra controlelampje in het toestel. Gisteren jubelde de vliegtuigbouwer nog dat een eerdere test succesvol is gebleken.

Volledig scherm
Ethiopische minister van transport Dagmawit Moges beantwoordt vragen naar aanleiding van het vandaag uitgekomen voorlopige rapport over de crash van Ethiopian Airlines ET 302 © REUTERS

De Ethiopische ramp leidde ertoe dat wereldwijd alle 371 Boeings 737 Max aan de grond worden gehouden. Later besloot luchtvaarttoezichthouder FAA dat al te doen in thuisland Amerika. Het Amerikaanse Congres is inmiddels een onderzoek gestart.

De Ethiopische regering adviseert in het rapport dat alle Boeing 737 Max-vliegtuigen voorlopig aan de grond blijven totdat de luchtvaartautoriteiten kunnen verifiëren dat de problemen met het vliegtuig zijn opgelost. 

Klap voor Boeing

Voor Boeing is het rapport van de Ethiopische regering een forse tegenvaller. De 737 Max is voor de toekomst van Boeing van groot belang. 79 vliegmaatschappijen hebben er ruim vijfduizend van besteld. Het grote pluspunt van het toestel is dat het erg licht is en zeer zuinig vliegt.

De twee crashes zorgen voor een deuk in het vertrouwen in Boeing. Daarnaast dreigt een reeks van aankoopannuleringen. Tot nu toe heeft alleen het Indonesische Garuda dat gedaan. De maatschappij had 50 toestellen besteld, voor een slordige 4,9 miljard dollar.

Bovendien zal Boeing vliegmaatschappijen moeten compenseren voor het aan de grond houden van de 371 exemplaren van de 737 Max. Luchtvaartanalist Cai von Rumohr schatte bij CNN dat dit Boeing nu al 2 miljard dollar kost. Nu het toestel langer aan de grond blijft, kan dat bedrag fors oplopen.

Passagiers dreigen eveneens met claims. Zo klaagt Huguette Debets (35), een Nederlands-Rwandese uit Brussel, Boeing aan. Haar ex-man zat in het toestel van Ethiopian Airlines.

Volledig scherm
Boeings 737 Max van het Amerikaanse Southwest Airlines staan aan de grond in Victorville, Californië © AFP

Alternatieven

Tegelijkertijd kan Boeing wel een stootje hebben. Vorig jaar zette het bedrijf voor het eerst meer dan 100 miljard dollar om in een jaar. De winst bedroeg liefst 10,5 miljard dollar. Vóór de crash van Ethiopian Air lag de aandelenkoers 140 procent hoger dan in begin 2017. In dat perspectief valt de huidige koersdaling van bijna 10 procent wel mee.

De reputatie van de 103 jaar oude Amerikaanse bouwer is bovendien tot dusver altijd goed geweest. Wat verder flink helpt, is dat Boeing met Airbus duopolist is op de wereldmarkt voor vliegtuigen. Veel alternatieven hebben luchtvaartmaatschappijen niet.

Bekijk hieronder beelden van de rampplek in Ethiopië: